คู่มือรูป て ภาษาญี่ปุ่นฉบับสมบูรณ์ 2026: てから, ている, てある, ておく, てもいい

6 รูปแบบ て ที่จำเป็นซึ่งเปิดประตูสู่ภาษาญี่ปุ่น N5-N4 — พร้อมตัวอย่างแบบละ 5 ประโยค

การใช้ขยายหลัก 6 แบบของรูป て

รูป て ไม่ได้มีไว้แค่เชื่อมการกระทำ แต่เป็นหมุดหลักของไวยากรณ์ภาษาญี่ปุ่น ต่อไปนี้คือการใช้ขยายที่สำคัญที่สุด 6 แบบ พร้อมตัวอย่างและความต่าง

การใช้ ① 〜てから (หลังจากทำ)

ทำ A ให้เสร็จก่อน แล้วจึงทำ B — เน้นลำดับ:

ภาษาญี่ปุ่นความหมาย
宿題をしてから、ゲームをします。ทำการบ้านเสร็จแล้วถึงจะเล่นเกม
手を洗ってから、ご飯を食べてください。กรุณาล้างมือก่อนแล้วจึงกินข้าว
シャワーを浴びてから寝ます。อาบน้ำเสร็จแล้วถึงจะนอน

💡 てから กับ た後で: てから = ทำ B ทันทีหลังจบ A; た後で = มีลำดับ แต่ B ไม่จำเป็นต้องตามมาทันที

การใช้ ② 〜ている (กำลังดำเนินอยู่/สภาวะที่เป็นผลลัพธ์)

〜ている มีสองความหมายที่แตกต่างกัน:

A. การกระทำที่กำลังดำเนินอยู่: 今、テレビを見ています。(ตอนนี้กำลังดูทีวี) / 雨が降っています。(ฝนกำลังตก)

B. สภาวะที่คงอยู่อันเป็นผลลัพธ์: 彼は結婚しています。(เขาแต่งงานแล้ว) / 窓が開いています。(หน้าต่างเปิดอยู่) / 彼女は日本に住んでいます。(เธออาศัยอยู่ในญี่ปุ่น)

⚠️ วิธีตัดสิน: กริยาที่เกิดขึ้นชั่วขณะ (落とす/死ぬ) → สภาวะผลลัพธ์; กริยาที่ดำเนินต่อเนื่อง (走る/食べる) → กำลังดำเนินอยู่

การใช้ ③ 〜てある (มีคนจัดเตรียมไว้ล่วงหน้า)

บางสิ่งถูกเตรียมไว้โดยตั้งใจ และสภาวะนั้นยังคงอยู่:

ภาษาญี่ปุ่นความหมาย
窓が開けてあります。หน้าต่างถูกเปิดไว้ (โดยใครบางคน)
予約がしてあります。จองไว้แล้ว
お弁当が作ってあります。เตรียมข้าวกล่องไว้แล้ว

💡 ている กับ てある: 窓が開いている = หน้าต่างเปิดอยู่ (เป็นแค่สภาวะ); 窓が開けてある = หน้าต่างถูกเปิดไว้ (มีคนทำโดยตั้งใจ)

การใช้ ④ 〜ておく (ทำล่วงหน้า)

ทำบางสิ่งล่วงหน้าโดยมีการวางแผน:

ภาษาญี่ปุ่นความหมาย
旅行の前に荷物を準備しておきます。จะเตรียมสัมภาระไว้ก่อนเดินทาง
会議の前に資料を読んでおいてください。กรุณาอ่านเอกสารไว้ก่อนประชุม
ホテルを予約しておきました。จองโรงแรมไว้ล่วงหน้าแล้ว

💡 รูปย่อในภาษาพูด: 〜ておく → 〜とく (準備しておく → 準備しとく)

การใช้ ⑤ 〜てもいい / 〜てはいけない (การอนุญาต/การห้าม)

〜てもいいですか ขออนุญาต: ここで写真を撮ってもいいですか?

〜てもかまいません อนุญาต: どうぞ、撮ってもかまいません。

〜てはいけない ห้าม: ここで食べてはいけません。/ 授業中にスマホを使ってはいけません。

การใช้ ⑥ 〜てしまう (ความสมบูรณ์/ความเสียดาย)

A. เน้นว่าเสร็จสิ้น: 宿題を全部やってしまいました。(ทำการบ้านเสร็จหมดแล้ว)

B. ความเสียดาย (โดยบังเอิญหรือไม่พึงประสงค์): 財布を忘れてしまった。(เผลอลืมกระเป๋าสตางค์) / また遅刻してしまいました。(มาสายอีกแล้ว ขอโทษ)

💡 รูปย่อในภาษาพูด: 〜てしまう → 〜ちゃう (食べちゃった)

เปรียบเทียบทั้งหกการใช้

รูปแบบความหมายน้ำเสียงหลัก
〜てからทำ B หลังจาก Aลำดับ
〜ているกำลังดำเนินอยู่ / สภาวะผลลัพธ์สภาวะที่คงอยู่
〜てあるมีคนจัดเตรียมไว้การเตรียมไว้โดยตั้งใจ
〜ておくทำล่วงหน้าการกระทำที่วางแผนไว้
〜てもいいการอนุญาต/ขออนุญาตขอ … ได้ไหม
〜てしまうความสมบูรณ์/ความเสียดายเสียดายหรือเสร็จสิ้น

⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด

① てある กับ ている สกรรมกริยา + てある = มีคน ตั้งใจ ทำไว้ และสภาวะนั้นยังคงอยู่ (窓が開けてある = หน้าต่างถูกใครบางคนเปิดไว้); อกรรมกริยา + ている = สภาวะตามธรรมชาติ (窓が開いている = หน้าต่างเปิดอยู่) แบบหนึ่งเน้นเจตนาของมนุษย์ อีกแบบเน้นแค่สภาวะ

② てしまう มีสองรส: ความสมบูรณ์ (食べてしまった = กินหมดแล้ว) / ความเสียดาย (落としてしまった = เผลอทำตก) มักย่อเป็น 「〜ちゃう/〜じゃう」

③ ておく = ทำล่วงหน้า (予約しておく = จองไว้ก่อน) ย่อเป็น 「〜とく」

💡 สรุปสั้นๆ

ในหกแบบนี้ กลุ่มสามที่ปนกันง่ายที่สุดคือ てある/ておく/ている (“สภาวะ + การเตรียม”) แนวคิด: ておく = ทำล่วงหน้า (เพื่อภายหลัง), てある = สภาวะที่เหลืออยู่หลังจากมีคนทำ, ている = กำลังดำเนินอยู่หรือสภาวะธรรมดา ตัวอย่างในชีวิตจริง: ก่อนเดินทางคุณ 「ホテルを予約しておく」 (จองล่วงหน้า); เมื่อจองแล้ว 「予約してある」 (จองไว้แล้วและยังคงอยู่) จำเส้นแบ่งนี้ไว้แล้วจะไม่สับสน

❓ คำถามที่คุณอาจมี

Q: 「窓が開いている」 กับ 「窓が開けてある」 ต่างกันอย่างไร

「開いている」 ใช้อกรรมกริยาและบอกแค่ว่า “หน้าต่างเปิดอยู่” (อาจเปิดเองก็ได้); 「開けてある」 ใช้สกรรมกริยาและเน้นว่า “มีคน ตั้งใจ เปิดแล้วปล่อยไว้อย่างนั้น” — มีน้ำเสียงของเจตนาและจุดประสงค์

Q: ทำไม 「〜てしまう」 บางครั้งจึงหมายถึงความเสียดาย

แก่นของมันคือ “ความสมบูรณ์” ซึ่งขยายไปสู่ “(ย้อนกลับไม่ได้แล้ว) ได้ทำ…ไปแล้ว” จึงเกิดความเสียดาย (財布を落としてしまった = ทำกระเป๋าสตางค์ตก) ถ้าผลดีก็เป็นแค่ความสมบูรณ์ ถ้าผลไม่ดีก็แฝงความเสียดาย

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「旅行の前に、ホテルを予約して___。」(จองไว้ล่วงหน้าแล้ว)

    • (A) あります
    • (B) います
    • (C) おきました
    • (D) しまいました
  2. 「財布を落とし___、困っています。」(ทำกระเป๋าสตางค์ตกและกำลังเดือดร้อน)

    • (A) てから
    • (B) ておいて
    • (C) てある
    • (D) てしまって
  3. 「宿題をして___、テレビを見ます。」

    • (A) いてから
    • (B) てから
    • (C) あってから
    • (D) おいてから
  4. 「窓が開け___います。」(หน้าต่างถูกใครบางคนเปิดไว้)

    • (A) て
    • (B) てあって
    • (C) てあります
    • (D) てあっています
  5. 「授業中にスマホを使って___いけません。」

    • (A) は
    • (B) が
    • (C) に
    • (D) を