「〜てしまう」: ทำจนเสร็จสิ้น / เผลอทำไป / เสียดาย (N4)

財布を忘れてしまった・食べてしまった — นัยของการทำจนเสร็จ นัยของความเสียดาย และรูปย่อในภาษาพูดของ てしまう

「宿題をやってしまった」 — 「ทำเสร็จแล้ว」 หรือ 「ตายแล้ว」? สองด้านของ 「〜てしまう」

「宿題を全部やってしまった」 อาจเป็นความโล่งใจที่ 「(ในที่สุด) ทำเสร็จหมดแล้ว」 หรือในอีกประโยคหนึ่งอาจเป็นความเสียดายที่ 「ตายแล้ว เผลอทำไปซะแล้ว」 — 「(กริยารูป て) + しまう」 มี ความรู้สึกสองแบบ: ① ทำจนเสร็จสิ้น (ทำให้หมด); ② เผลอทำไป เสียดาย ให้ดูจากบริบทและดูว่าเหตุการณ์เป็นแง่บวกหรือแง่ลบ บทความนี้ครอบคลุมความหมายสองแบบของ 「てしまう」 รูปย่อในภาษาพูด 「ちゃう/じゃう」 และตำแหน่งของมันในหมู่กริยาช่วยรูป て อื่นๆ (เปรียบเทียบ: ดูบทความ 〈てみる ฉบับสมบูรณ์〉)

หัวใจสำคัญ: ทำจนเสร็จ (ทำให้สมบูรณ์)/เผลอทำไป (เสียดาย)

「〜てしまう」 มีความรู้สึกสองแบบ:

วิธีทดสอบ: ดี/เป็นกลาง = ทำจนเสร็จ; แย่/พลาด = เผลอทำไป เสียดาย ในภาษาพูดคือ 「〜ちゃう/〜じゃう」

วิธีเชื่อมคำ

รูปแบบนัยตัวอย่าง
กริยารูป て + しまうทำจนเสร็จ/เผลอทำไปやってしまう
ภาษาพูด (〜て)〜ちゃう食べちゃう
ภาษาพูด (〜で)〜じゃう飲んじゃう

ตัวอย่างประโยคและสถานการณ์

⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด

① แยกสองความหมายด้วย 「แง่บวก/แง่ลบ」 เป็นกลาง/ดี = 「ทำให้เสร็จ (ไปเลย)」 (宿題をやってしまおう = ทำการบ้านให้เสร็จเถอะ); แย่/พลาด = 「เผลอทำไป ตายแล้ว」 (財布をなくしてしまった = เผลอทำกระเป๋าสตางค์หาย) てしまう ตัวเดียวกันแต่น้ำเสียงต่างกันราวฟ้ากับเหว — ตัดสินจากลักษณะของเหตุการณ์

② รูปย่อในภาษาพูด 「ちゃう/じゃう」 พบบ่อยมาก 〜てしまう→〜ちゃう (食べちゃう, 忘れちゃう), 〜でしまう→〜じゃう (飲んじゃう, 読んじゃう) ภาษาพูดแบบสบายๆ แทบจะใช้รูปเหล่านี้เสมอ — การฟังของคุณต้องจับให้ได้ว่า 「ちゃった = てしまった」

③ ความรู้สึกเสียดายของ 「เผลอทำไป」 คือหัวใจ てしまう มักสื่อว่า 「โธ่ ตายแล้ว ไม่น่าเลย」 (遅刻しちゃった = เผลอไปสายเสียแล้ว พร้อมความรู้สึกเสียดาย) ในภาษาไทยมักตรงกับ 「เผลอ…ไปแล้ว」「…ไปซะแล้ว」「ดันไป…」

🔄 เปรียบเทียบกับรูปที่คล้ายกัน: てしまう/ちゃう/きる

รูปแบบนัยตัวอย่าง
〜てしまうทำจนเสร็จ/เผลอทำไป (เสียดาย)忘れてしまう
〜ちゃう/じゃうรูปย่อในภาษาพูดของ てしまう忘れちゃう
〜きるทำจนหมด (เสร็จล้วนๆ ไม่มีความเสียดาย)読みきる

「ทำจนเสร็จหรือเผลอทำไป」 → てしまう (ภาษาพูด ちゃう); 「ทำจนหมด (ตลอด)」 ล้วนๆ → きる (食べきる = กินจนหมด ไม่มีความเสียดาย) 「ทำจนเสร็จ」 ของ てしまう มักมีรสชาติแบบ 「แล้วก็เป็นอย่างนั้นเลย…」 (เปรียบเทียบกริยาช่วยรูป て: บทความ 〈てみる ฉบับสมบูรณ์〉)

💡 จุดสำคัญในการใช้

「てしまう」 มีสองหน้า ตัดสินจากว่าเหตุการณ์เป็นแง่บวกหรือลบ: ดี/เป็นกลาง = 「ทำให้เสร็จ (ไปเลย ให้หมดจด)」 (全部食べてしまおう = กินให้หมดเลยเถอะ); แย่/พลาด = 「เผลอทำไป ตายแล้ว เสียดาย」 (寝坊してしまった = เผลอตื่นสาย) ที่สำคัญที่สุดในชีวิตประจำวันคือ รูปย่อในภาษาพูด: 〜ちゃう (= てしまう), 〜じゃう (= でしまう) — 「遅刻しちゃった (เผลอไปสาย)」, 「全部食べちゃった (กินหมดเลย)」 ใช้บ่อยมาก ต้องเข้าใจและพูดได้ บ่อยครั้ง てしまう สื่อความรู้สึกแบบ 「อ๋อ… (เสียดาย/ทำใจ)」 ซึ่งเป็นสำนวนที่มีความเป็นมนุษย์มาก หากต้องการเปรียบเทียบกับกริยาช่วยรูป て อื่นๆ (てみる/ておく) ให้ดูบทความ 〈てみる ฉบับสมบูรณ์〉

❓ คำถามที่คุณอาจสงสัย

Q: 「てしまう」 หมายถึง 「ทำจนเสร็จ」 หรือ 「เผลอทำไป」?

ได้ทั้งสองอย่าง — ให้ดูจากลักษณะแง่บวก/แง่ลบของเหตุการณ์และบริบท ① ทำจนเสร็จสิ้น ทำให้หมด (เป็นกลาง รู้สึกโล่ง): 宿題を全部やってしまった ((ในที่สุด) ทำเสร็จหมดแล้ว), 面白くて一気に読んでしまった (สนุกจนอ่านรวดเดียวจบ) — เน้น 「ความสมบูรณ์ การปิดจบ」 ② เผลอทำไป เสียดาย (แง่ลบ): 財布を落としてしまった (เผลอทำกระเป๋าสตางค์หล่นหาย), 大事な約束を忘れてしまった (ดันลืมนัดสำคัญไป) — พร้อมความรู้สึกเสียดาย วิธีทดสอบ: ดี/เป็นกลาง = ทำจนเสร็จ; แย่/พลาด = เผลอทำไป ตายแล้ว

Q: 「ちゃう」「じゃう」 คืออะไร? เหมือน 「てしまう」 ไหม?

เหมือนกัน — เป็น รูปย่อในภาษาพูด 「〜てしまう」→「〜ちゃう」 (食べてしまう→食べちゃう, 忘れてしまう→忘れちゃう); 「〜でしまう」→「〜じゃう」 (飲んでしまう→飲んじゃう, 読んでしまう→読んじゃう) อดีต: 〜ちゃった/じゃった (食べちゃった = กินหมดแล้ว, 遅刻しちゃった = เผลอไปสาย) ภาษาพูดแบบสบายๆ แทบจะใช้รูปย่อเสมอ ส่วนภาษาทางการ/ภาษาเขียนใช้ 「てしまう」 เต็มรูป ทั้งในการฟังและการพูด ควรคุ้นเคยกับ 「ちゃう = てしまう」

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「あー、スマホを落として___。」 (โอ๊ะ ทำโทรศัพท์หล่น) ข้อใดเหมาะกับช่องว่าง?

    • (A) みた
    • (B) ある
    • (C) おいた
    • (D) しまった
  2. รูปย่อในภาษาพูดของ 「てしまう」 (て + しまう) คืออะไร?

    • (A) てる
    • (B) とく
    • (C) ちゃう
    • (D) ておく
  3. 「宿題を全部やって___!」 (รู้สึกว่าทำเสร็จแล้ว โล่งใจ) ข้อใดเหมาะสมที่สุด?

    • (A) しまった
    • (B) みた
    • (C) いる
    • (D) おいた
  4. รูปย่อในภาษาพูดของ 「飲んでしまう」 คืออะไร?

    • (A) 飲んちゃう
    • (B) 飲んじゃう
    • (C) 飲んしまう
    • (D) 飲んとく
  5. 「全部食べてしまいたい」 มีนัยอย่างไร?

    • (A) 誤って全部食べた
    • (B) กินหมดไว้ล่วงหน้าแล้ว
    • (C) อยากกินให้หมด (แสดงความรู้สึก)
    • (D) ลองกินให้หมดดู