Bài 191: また ここで

N1 · Bài 191 · 20 phút — Đầu tháng 4, dưới tán anh đào nở rộ, lời hẹn năm mươi năm cuối cùng cũng thành hiện thực. Nối các mẫu câu Bài 187～190 lại với nhau, rồi thử sức với đọc hiểu N1

Bài này không học ngữ pháp mới! Cùng Rin, ông nội và bà Hana dưới gốc anh đào và quán くまや mới mở, bạn sẽ nối các mẫu câu Bài 187～190 lại một lượt, rồi kiểm tra ngẫu nhiên toàn bộ N1. Kanji trong từ vựng đều có kèm furigana.

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng をよそに・をものともせず・を踏ふまえて・に即そくして để nói “mặc kệ・bất chấp・dựa trên・theo đúng”
• Dùng てやまない・ずにはおかない・を禁きんじ得えない・に堪たえない để viết những cảm xúc mạnh nhất, trang trọng nhất
• Dùng きらいがある・始末しまつだ・までもない・に足たる để đưa ra đánh giá
• Phân biệt ないものでもない (cũng không hẳn là không ～) và を余儀よぎなくされる (bị buộc phải ～)
• Đọc hiểu thư từ, báo chí, thông báo… trình độ N1 và nắm được ý thật của tác giả

Xuân đến rồi, ta gặp lại ở đây

Cái cây được giữ lại, quán くまや dọn đến bên cạnh. Đầu tháng 4 hoa anh đào nở rộ, ông nội cuối cùng cũng đến dưới gốc cây… (涙なみだ = nước mắt)

てやまない = hết lòng ～ không thôi, là tấm lòng sâu nhất trong bức thư. Câu chuyện khép lại. Mùa xuân năm sau, đến lượt Rin dẫn bạn học mới bước vào nước Nhật!

Cuộc hội ngộ dưới gốc anh đào

Thử tìm xem mẫu câu của Bài 187～190 nằm ở đâu nhé! Trong 20 câu thoại, cả 14 mẫu câu đều được giấu vào. Bấm vào từng câu để nghe tiếng Nhật.

Từ vựng của bài này

• 涙なみだ (namida): nước mắt
• 痛いたみ (itami): cơn đau
• すまない (sumanai): xin lỗi (cách nói của người lớn tuổi, nam giới hay dùng)
• 返事へんじ (henji): hồi âm, trả lời (thư hồi âm, câu trả lời)
• 代筆だいひつ (daihitsu): viết hộ, viết thay người khác
• 事情じじょう (jijō): lý do, hoàn cảnh (không tiện nói chi tiết)
• 幸しあわせ (shiawase): hạnh phúc
• 届とどく (todoku): (thư, đồ vật) được gửi đến nơi
• にて (nite): tại ～ (văn viết)
• お待まち申もうし上あげる (omachi mōshiageru): kính cẩn đợi (chờ một cách rất lễ phép)
• 頃ころ (koro): lúc ～, mùa ～
• 祈いのる (inoru): cầu, chúc
• 怒いかり (ikari): cơn giận, sự phẫn nộ
• 移転いてん (iten): (cửa hàng, công ty) dời đi, chuyển địa điểm
• 住民じゅうみん (jūmin): cư dân
• 判断はんだん (handan): phán đoán, quyết định
• 狙ねらう (nerau): nhắm tới, nhắm vào
• 四杯目よんはいめ (yonhaime): bát thứ tư
• 孫まご (mago): cháu (con của con)
• 食欲しょくよく (shokuyoku): sự thèm ăn, sức ăn
• 驚おどろかす (odorokasu): làm cho giật mình
• とうとう (tōtō): cuối cùng, rốt cuộc lại
• 信頼しんらい (shinrai): sự tin cậy (Hán-Việt: tín lại)
• 満足まんぞく (manzoku): hài lòng, mãn nguyện (Hán-Việt: mãn túc)
• 同情どうじょう (dōjō): sự đồng cảm, thương cảm (Hán-Việt: đồng tình)
• 大おおげさ (ōgesa): phóng đại, làm quá
• 後回あとまわし (atomawashi): gác lại sau, để đến sau
• 運休うんきゅう (unkyū): (tàu điện, xe buýt) ngừng chạy
• 見直みなおし (minaoshi): xem xét lại, sửa lại
• 記事きじ (kiji): bài báo, bản tin
• 反対側はんたいがわ (hantaigawa): phía đối diện, bên kia
• 店主てんしゅ (tenshu): chủ quán, chủ tiệm
• 悔くやむ (kuyamu): hối tiếc, nuối tiếc
• 夢見ゆめみる (yumemiru): mơ ước, khao khát

Ngữ pháp 1 / 4: をよそに・をものともせず・を踏ふまえて・に即そくして

をよそに = mặc kệ ～ (người khác lo vẫn làm); をものともせず = không coi (khó khăn) ra gì; を踏ふまえて = lấy ～ làm nền tảng, cân nhắc ～; に即そくして = theo đúng (sự thật, quy tắc)

• をよそに: N＋をよそに: mặc kệ ～, làm ngơ ～. Phía trước thường là “心配しんぱい・反対はんたい・期待きたい” của người khác, nhân vật chính cứ làm theo ý mình, thường mang chút phê phán hoặc bất lực.
• をものともせず（に）: N＋をものともせず: không coi ～ ra gì. Phía trước là khó khăn (痛いたみ・寒さむさ・雨あめ), mang ý khen “thật giỏi”, dùng để nói về người khác, không dùng cho chính mình.
• を踏ふまえて: N＋を踏ふまえて: lấy ～ làm nền tảng, cân nhắc ～. Phía trước là kết quả khảo sát, ý kiến, kinh nghiệm… tức “dữ liệu đã có”, phía sau là phán đoán, kế hoạch, phát biểu.
• に即そくして（にのっとって）: N＋に即そくして: theo đúng ～, căn cứ vào ～. Phía trước là sự thật, quy tắc, pháp luật; にのっとって trang trọng hơn, thường đi với truyền thống hoặc quy tắc.

• 親おやの 心配しんぱいを よそに、弟おとうとは 一人ひとりで 旅行りょこうに 行いった。 — Em trai mặc kệ cha mẹ lo lắng, một mình đi du lịch.
• 兄あには 雨あめを ものとも せず、最後さいごまで 走はしった。 — Anh trai chẳng coi mưa ra gì, chạy đến tận cuối.
• アンケートの 結果けっかを 踏ふまえて、新あたらしい ツアーを 考かんがえます。 — Tôi sẽ cân nhắc kết quả bảng khảo sát để lên ý tưởng cho chuyến đi mới.

Ngữ pháp 2 / 4: てやまない・ずにはおかない・を禁きんじ得えない・に堪たえない

てやまない = hết lòng ～ không thôi; ずにはおかない = nhất định sẽ (khiến người ta) ～; を禁きんじ得えない = không kìm được ～ (cảm xúc trào lên); に堪たえない = không chịu nổi ～ / vô cùng ～

• てやまない: Vて＋やまない: hết lòng ～ không thôi. Chỉ đi với động từ chỉ ước nguyện, cảm xúc: 願ねがう・祈いのる・愛あいする (yêu)・期待きたいする, thường viết ở cuối thư từ, diễn văn. Câu trong thư của Hana “また お会あいできる ことを 願ねがって やみません” = tha thiết mong được gặp lại; còn câu trước đó “お待まち申もうし上あげて おります” là cách nói rất lễ phép “tôi xin đợi ông”, không dùng chung với やまない.
• ずにはおかない: Vない (ない→ず)＋にはおかない: ắt sẽ (khiến người ta) ～. Phía trước thường là động từ “khiến người ta ～” (驚おどろかす・感動かんどうさせる), diễn tả kết quả tự nhiên nhất định xảy ra; cũng có thể diễn tả quyết tâm của người nói “nhất định phải khiến đối phương ～”. する→せずには おかない.
• を禁きんじ得えない: N＋を禁きんじ得えない: không kìm được ～. Phía trước là danh từ cảm xúc như 涙なみだ・怒いかり・同情どうじょう・驚おどろき (ngạc nhiên), diễn tả khi thấy việc gì đó, cảm xúc trào lên không kìm được. Văn viết, trang trọng.
• に堪たえない（に堪たえる）: N＋に堪たえない: 感謝かんしゃ… = vô cùng ～ (biết ơn không kể xiết); V thể từ điển＋に堪たえない = không chịu nổi ～ (見みるに 堪たえない = thảm đến mức không nỡ nhìn). Dạng khẳng định に堪たえる = đáng để ～ (読よむに 堪たえる). Hán-Việt: 堪たえる = kham, như trong 不堪ふかん (bất kham) “không kham nổi”.

• 子こどもたちの 未来みらいが 明あかるい ことを 願ねがって やまない。 — Tôi hết lòng chúc tương lai của các em nhỏ tươi sáng.
• この 映画えいがは、見みる 人ひとを 感動かんどうさせずには おかない。 — Bộ phim này nhất định sẽ làm người xem cảm động.
• 事故じこの ニュースに、同情どうじょうを 禁きんじ得えなかった。 — Xem tin về vụ tai nạn, tôi không khỏi thấy thương cảm.

Ngữ pháp 3 / 4: きらいがある・始末しまつだ・までもない・に足たる

きらいがある = có xu hướng ～ (không tốt); 始末しまつだ = đến nỗi ～; までもない = khỏi cần ～; に足たる = đáng ～, đủ để ～

• きらいがある: V thể từ điển／Nの＋きらいがある: có xu hướng ～ (không tốt). Người nói phê bình thói quen thường ngày của người khác, chỉ dùng cho việc không tốt. Hay đi với ～すぎる.
• 始末しまつだ: V thể từ điển＋始末しまつだ: đến nỗi ～. Phía trước nêu một loạt vấn đề, câu cuối nói “kết quả còn tệ hơn”. Hay đi cùng まで・とうとう: まで ở đây = đến cả ～ (人ひとの ラーメンまで = đến cả mì của người khác), とうとう = rốt cuộc lại.
• までもない（には及およばない）: V thể từ điển＋までもない: khỏi cần ～, không cần phải ～ (vì quá rõ ràng). 言いう までも ない = khỏi nói. Cách nói khác には及およばない (及およぶ = đạt tới, cần tới) nghĩa cũng là “khỏi cần ～”, giọng lịch sự hơn.
• に足たる: V thể từ điển／N＋に足たる: đáng ～, đủ để ～. Hay đi với 信頼しんらい・読よむ・満足まんぞく, phía sau nối danh từ (信頼しんらいに 足たる 人ひと). Phủ định に足たらない = không đáng ～. Hán-Việt: 足たる = túc, như trong 満足まんぞく (mãn túc) “đủ đầy”.

• 兄あには 何なんでも 大おおげさに 話はなす きらいが ある。 — Anh trai có tật nói gì cũng phóng đại.
• 遅刻ちこくが 続つづいて、とうとう 会議かいぎまで 休やすむ 始末しまつだ。 — Cứ đi trễ mãi, cuối cùng đến nỗi xin nghỉ cả cuộc họp.
• 近ちかいから、タクシーを 呼よぶ までも ない。 — Gần thôi, khỏi cần gọi taxi.

Ngữ pháp 4 / 4: ないものでもない・を余儀よぎなくされる

ないものでもない = cũng không hẳn là không ～ (có khả năng); を余儀よぎなくされる = bị buộc phải ～ (させる = buộc người khác phải ～)

• ないものでもない（なくもない）: Vない＋ものでもない: cũng không hẳn là không ～. Phủ định kép = khẳng định dè dặt, nghĩa là “nếu điều kiện tốt thì cũng có khả năng”. Khẩu ngữ hay nói Vなくも ない (やれなくも ない).
• を余儀よぎなくされる: N＋を余儀よぎなくされる: bị buộc phải ～, chẳng đặng đừng phải ～. Phía trước là danh từ như 中止ちゅうし・変更へんこう・移転いてん・見直みなおし, cũng có thể dùng “V thể từ điển＋こと”. Báo chí, báo cáo hay dùng.
• を余儀よぎなくさせる: nguyên nhân＋は＋người に＋N＋を余儀よぎなくさせる: (nguyên nhân) buộc ～. Chủ ngữ là nguyên nhân gây ra tình huống, không phải người bị buộc.

• 少すこし 高たかいが、買かえない ものでも ない。 — Hơi đắt, nhưng cũng không hẳn là không mua nổi.
• 台風たいふうの ため、電車でんしゃは 運休うんきゅうを 余儀よぎなく された。 — Vì bão, tàu điện buộc phải ngừng chạy.
• 住民じゅうみんの 声こえは、区くに 計画けいかくの 見直みなおしを 余儀よぎなく させた。 — Tiếng nói của cư dân buộc văn phòng quận phải xem xét lại kế hoạch.