ลักษณนามภาษาญี่ปุ่น: 本, 枚, 匹, 冊 — วิธีใช้และคำอ่านพิเศษ (JLPT N5–N4)
ลักษณนามแบบไหนใช้นับสิ่งของอะไร พร้อมคำอ่านพิเศษของ 1, 2 และ 3 — มีตัวอย่างและแบบฝึกหัด (JLPT N5–N4)
ลักษณนามภาษาญี่ปุ่น: ทำไมการนับจึงซับซ้อนนัก
ภาษาญี่ปุ่นไม่ได้นับแค่ หนึ่ง สอง สาม แต่ ใช้ลักษณนามต่างกันตามชนิดของสิ่งของ และลักษณนามตัวเดียวกันยังเปลี่ยนคำอ่านเมื่อเจอตัวเลขบางตัว (เสียงเปลี่ยน) ต่อไปนี้คือลักษณนามที่เป็นประโยชน์ที่สุดและคำอ่านพิเศษของมัน
15 ลักษณนามที่ใช้บ่อยที่สุด
| ลักษณนาม | คำอ่าน | ใช้กับ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| 〜枚 | まい | ของแบนบาง (กระดาษ จาน ตั๋ว) | 紙3枚 |
| 〜本 | ほん | ของยาวเรียว (ขวด ปากกา ร่ม) | ビール2本 |
| 〜冊 | さつ | ของที่เย็บเล่ม (หนังสือ สมุด) | 本3冊 |
| 〜匹 | ひき | สัตว์ตัวเล็ก (แมว หมา ปลา แมลง) | 猫2匹 |
| 〜頭 | とう | สัตว์ตัวใหญ่ (วัว ม้า ช้าง) | 牛5頭 |
| 〜羽 | わ | นก กระต่าย | 鳥3羽 |
| 〜台 | だい | เครื่องจักร ยานพาหนะ | 車3台 |
| 〜個 | こ | ของชิ้นเล็ก (ทั่วไป) | りんご4個 |
| 〜杯 | はい | หนึ่งถ้วย/หนึ่งแก้ว | コーヒー1杯 |
| 〜人 | にん | คน | 学生5人 |
| 〜名 | めい | คน (ทางการ) | 3名様 |
| 〜回 | かい | ครั้ง (ความถี่) | 3回 |
| 〜歳 | さい | อายุ | 20歳 |
| 〜階 | かい | ชั้น | 3階 |
| 〜円 | えん | เยน (เงิน) | 100円 |
คำอ่านพิเศษของ 〜本 (ほん)
| ตัวเลข | คำอ่าน | ตัวเลข | คำอ่าน |
|---|---|---|---|
| 1本 | いっぽん | 6本 | ろっぽん |
| 2本 | にほん | 7本 | ななほん |
| 3本 | さんぼん | 8本 | はっぽん |
| 4本 | よんほん | 9本 | きゅうほん |
| 5本 | ごほん | 10本 | じゅっぽん |
คำอ่านพิเศษของ 〜匹 (ひき)
| ตัวเลข | คำอ่าน |
|---|---|
| 1匹 | いっぴき |
| 2匹 | にひき |
| 3匹 | さんびき |
| 6匹 | ろっぴき |
| 10匹 | じゅっぴき |
คำอ่านพิเศษของ 〜杯 (はい)
| ตัวเลข | คำอ่าน |
|---|---|
| 1杯 | いっぱい |
| 2杯 | にはい |
| 3杯 | さんばい |
| 6杯 | ろっぱい |
| 10杯 | じゅっぱい |
การนับคน: คำอ่านพิเศษของ 1人・2人
| ตัวเลข | คำอ่าน | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| 1人 | ひとり | ไม่เป็นไปตามกฎเลย |
| 2人 | ふたり | ไม่เป็นไปตามกฎเลย |
| 3人 | さんにん | ตั้งแต่ตรงนี้เป็นไปตามกฎ |
| 4人 | よにん | ไม่ใช่ よんにん |
การเลือกลักษณนามของสัตว์
| สัตว์ | ลักษณนาม | เหตุผล |
|---|---|---|
| แมว หมา ปลา แมลง | 〜匹 (ひき) | สัตว์ตัวเล็ก |
| วัว ม้า ช้าง | 〜頭 (とう) | สัตว์ตัวใหญ่ |
| นก กระต่าย | 〜羽 (わ) | นก (และกระต่ายตามธรรมเนียมเดิม) |
คำถามที่มีประโยชน์
| คำถาม | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 何枚(なんまい) | กี่ชิ้น (ของแบน) | 切符は何枚ですか? (ตั๋วกี่ใบคะ) |
| 何本(なんぼん) | กี่อัน (ของยาว) | ペンは何本ありますか? (มีปากกากี่ด้าม) |
| 何人(なんにん) | กี่คน | 何人来ますか? (จะมากี่คน) |
| 何個(なんこ) | กี่ชิ้น (ของทั่วไป) | りんごは何個ですか? (แอปเปิลกี่ลูก) |
❌ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
ข้อผิดพลาดที่ 1: สับสนระหว่างลักษณนามของกระดาษกับของหนังสือ
- ✗ 紙を3冊ください。 → ✓ 紙を3枚ください。
ข้อผิดพลาดที่ 2: ใช้ลักษณนามสัตว์ผิด
- ✗ 猫を3頭飼っている。 → ✓ 猫を3匹飼っている。 (แมวเป็นสัตว์ตัวเล็ก → 匹)
ข้อผิดพลาดที่ 3: ลืมเสียงที่เปลี่ยน
- ✗ 1本 = いちほん → ✓ いっぽん
⚠️ ข้อผิดพลาดที่ควรเลี่ยง: ลักษณนามที่ “หน้าเหมือนแต่ไม่เหมือน”
ลักษณนามภาษาญี่ปุ่นใช้ตัวอักษรคันจิร่วมกับลักษณนามในภาษาจีน ซึ่งทั้งช่วยและทำให้พลาดได้ เพราะหลายตัวไม่ตรงกัน:
- 本: ภาษาจีนใช้ 「一本書」 กับหนังสือ แต่ภาษาญี่ปุ่น 「本 (ほん)」 ใช้นับ ของยาวเรียว (ビール1本 = เบียร์หนึ่งขวด) ส่วนหนังสือใช้ 「冊 (さつ)」
- 枚: 「枚 (まい)」 ครอบคลุม ของแบนบาง (กระดาษ เสื้อเชิ้ต จาน) กว้างกว่าที่คิด
- สัตว์: สัตว์ตัวเล็กใช้ 「匹」 สัตว์ตัวใหญ่ใช้ 「頭」 นกใช้ 「羽」
อย่าอ่านคันจิตามความหมายในภาษาจีน ให้คิดถึงหมวดหมู่แบบญี่ปุ่นก่อน
💡 เคล็ดลับการเรียนรู้
ลักษณนามมีมากเกินกว่าจะจำได้ในคราวเดียว จึงไม่ต้องพยายามจำทั้งหมด เริ่มจากห้าตัวที่ใช้ทุกวัน ได้แก่ 個 (こ, ของชิ้นเล็ก), 枚 (まい, ของแบน), 本 (ほん, ของยาว), 人 (にん / ひとり・ふたり), 杯 (はい, เครื่องดื่ม) จากนั้นฝึก เสียงที่เปลี่ยนที่ 1・3・6・8・10 ของ 本・匹・杯 (いっぽん・さんぼん・ろっぽん…) ส่วนที่เหลือค่อยเปิดดูเมื่อเจอ — แม้แต่เจ้าของภาษาก็ยังลังเล และถ้าใช้ลักษณนามผิด คนฟังก็ยังเข้าใจอยู่ดี
❓ คำถามที่พบบ่อย
Q: ทำไม 「1本」 ไม่อ่านว่า 「いちほん」
เมื่อตามด้วยเสียงแถว は (ほ) ตัวเลข 1・6・8・10 จะทำให้เกิดการเปลี่ยนเสียงแบบ สึเล็ก (っ) + เสียงกึ่งก้อง (ぽ) คือ いっぽん・ろっぽん・はっぽん・じゅっぽん ส่วนเลข 3 จะเป็นเสียงก้องเป็น さんぼん 匹 และ 杯 ก็เป็นแบบเดียวกัน (いっぴき・いっぱい)
Q: ทำไม 「1人・2人」 จึงพิเศษ
1人 = ひとり และ 2人 = ふたり เป็นคำอ่านแบบญี่ปุ่นดั้งเดิมที่ไม่เป็นไปตามกฎเลย ตั้งแต่ 3 เป็นต้นไปจึงเป็นปกติ (さんにん) จำแค่สองคำนี้ก็พอ
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「ジュースを3___ください。」(น้ำผลไม้ 3 ขวด)
- (A) 冊
- (B) 枚
- (C) 本
- (D) 台
「猫を2___飼っています。」(เลี้ยงแมว 2 ตัว)
- (A) 頭
- (B) 羽
- (C) 本
- (D) 匹
คำอ่านที่ถูกต้องของ 「1本」 คือข้อใด
- (A) いちほん
- (B) いっぽん
- (C) いちぼん
- (D) いっほん
「コーヒーを1___お願いします。」(กาแฟ 1 ถ้วย)
- (A) 杯
- (B) 枚
- (C) 個
- (D) 本
「教室に学生が___います。」(นักเรียน 3 คน) ข้อใดถูกต้อง
- (A) 三匹
- (B) 三名
- (C) 三個
- (D) 三冊