「〜いかんによらず・いかんにかかわらず」: ไม่ว่า 〜 จะเป็นอย่างไร (N1)

「結果のいかんによらず最後まで戦う」 — ผลจะออกมาแบบไหน ผลลัพธ์ก็ไม่เปลี่ยน

「結果のいかんによらず、最後まで戦う」 — ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไร ก็ไม่เปลี่ยน

เวลาประกาศเจตนารมณ์ก่อนแข่งว่า 「結果のいかんによらず、最後まで全力で戦う」 (ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไร ฉันจะสู้สุดกำลังจนถึงที่สุด) — 「〜いかんによらず・いかんにかかわらず」 = ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร (ก็ยัง…) ใช้แสดงว่า “ไม่ว่าผลลัพธ์/สถานการณ์นั้นจะเป็นอย่างไร ครึ่งหลังก็ยังคงเดิมโดยไม่ได้รับผลกระทบ” เป็นสำนวนทางการแบบภาษาเขียน พบบ่อยในระเบียบข้อบังคับและประกาศ บทความนี้อธิบายหัวใจของ “いかん = อย่างไร” และชี้กับดักที่หลอกง่ายที่สุด คือ 「いかん」 ตัวเดียวกันนี้มี ทิศทางตรงข้ามกันสองแบบ — “ไม่ว่าจะ...” กับ “ขึ้นอยู่กับ...”

หัวใจสำคัญ: ไม่ว่า (ผลลัพธ์/สถานการณ์) นั้นจะเป็นอย่างไร ข้อสรุปก็ไม่เปลี่ยน

「คำนาม (の) + いかんによらず/いかんにかかわらず/いかんを問わず」 หมายถึง “ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร ก็ยัง… (ไม่ได้รับผลกระทบ)”:

ความรู้สึก: 「いかん (如何)」 คือคำเชิงวรรณกรรมที่แปลว่า “อย่างไร แบบไหน” ดังนั้น 「いかんによらず」 = “ไม่ขึ้นกับว่า (ผลลัพธ์/สถานการณ์) นั้นเป็นอย่างไร → ไม่ว่าจะเป็นอย่างไรก็ยัง…” ต่อหลังคำนามอย่าง 「結果・理由・事情・成績」 (+の) แล้วตามด้วย “ก็ยัง ~ (ไม่ถูกครึ่งแรกเปลี่ยน)” มีน้ำเสียง เป็นทางการ หนักแน่น แบบภาษาเขียน พบบ่อยในระเบียบ ประกาศ และแถลงการณ์ ตรงกับ “ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร ไม่ว่า ~ แบบไหน ไม่ว่า ~ ก็ยัง…”

กฎการต่อคำ

รูปแบบความหมายตัวอย่าง
คำนาม (の) + いかんによらずไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร (ก็ยัง)結果のいかんによらず
คำนาม (の) + いかんにかかわらずไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร (ก็ยัง)理由のいかんにかかわらず
คำนาม (の) + いかんを問わずไม่ว่า ~ จะเป็นอะไร (ก็ยัง)事情のいかんを問わず

ต่อหลัง คำนาม (+の) (結果・理由・事情・成績) สามรูป 「いかんによらず/いかんにかかわらず/いかんを問わず」 ความหมายแทบเหมือนกัน คือ “ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไรก็ยัง…” ตัด 「の」 ออกได้ (結果いかんによらず ≒ 結果のいかんによらず)

ตัวอย่างในบริบท

⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด

① 「いかん」 ตัวเดียวกันมีสองทิศทางที่ตรงข้ามกัน: ‘ไม่ว่าจะ...' กับ ‘ขึ้นอยู่กับ...' (ประเด็นสำคัญ) นี่คือความสับสนที่อันตรายที่สุดของ 「いかん」 「いかん」 ตัวเดียวกัน พอต่อท้ายต่างกันก็มีความหมาย ตรงกันข้ามกันเลย: ทิศที่ 1 (ไม่ว่าจะ... ไม่ได้รับผลกระทบ): いかんによらず/いかんにかかわらず/いかんを問わず = ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร (ก็ไม่เปลี่ยน): 結果のいかんによらず、評価は変わらない (ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไร การประเมินก็ไม่เปลี่ยน — ครึ่งหลัง ‘ไม่ได้รับผลกระทบ' จากครึ่งแรก) ทิศที่ 2 (ขึ้นอยู่กับ... ได้รับผลกระทบ): いかんだ/いかんで(は)/いかんによっては = ขึ้นอยู่กับ ~ ผูกกับ ~ (ได้รับผลกระทบ): 成功するかどうかは、君の努力いかんだ (จะสำเร็จหรือไม่ขึ้นอยู่กับความพยายามของเธอ — ครึ่งหลัง ‘ผูกอยู่กับ' ครึ่งแรก), 結果いかんでは、中止もあり得る (ขึ้นอยู่กับผล อาจต้องยกเลิกก็ได้) เห็นไหม? — 「いかんによらず/にかかわらず/を問わず」 คือ “ไม่ว่าจะ... ก็ไม่เปลี่ยน”; 「いかんだ/で/によっては」 คือ “ขึ้นอยู่กับ... ผูกอยู่กับ...” ทิศทางตรงข้ามกันเลย! ความต่างอยู่ที่ว่าตามด้วย 「によらず/にかかわらず/を問わず (ไม่ว่าจะ)」 หรือ 「だ/で/によっては (ขึ้นอยู่กับ)」 วิธีทดสอบ: ถ้าตามด้วยความหมายว่า “ไม่ขึ้นกับ ~ ไม่ว่า ~ ไม่ว่าจะ ~” → ไม่ว่าจะ... (ไม่ได้รับผลกระทบ); ถ้าตามด้วย “คือ ~ ผูกกับ ~ ขึ้นอยู่กับ ~” → ขึ้นอยู่กับ... (ได้รับผลกระทบ) นี่เป็นกับดักยอดนิยมของ N1 ต้องแยกให้ชัด

② 「いかん」 = “อย่างไร (แบบไหน)” ต่อกับคำนาม (の) ก่อนอื่นต้องเข้าใจตัว 「いかん」 เอง 「いかん」 คือการอ่านแบบออนของคำเชิงวรรณกรรม 「如何」 ที่แปลว่า “อย่างไร แบบไหน” ดังนั้น 「結果のいかん」 = “ว่าผลเป็นอย่างไร” และ 「結果のいかんによらず」 = “ไม่ขึ้นกับว่าผลเป็นอย่างไร = ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไรก็ตาม” ต่อหลัง คำนาม มักมี 「の」 (結果のいかん) ท่องจำ: (คำนาม の) いかん = ว่า (สิ่งนั้น) เป็นอย่างไร; いかんによらず = ไม่ว่าจะเป็นอย่างไร

③ ระดับภาษาเป็นทางการแบบภาษาเขียน ไม่ค่อยใช้ในภาษาพูด 「いかんによらず/にかかわらず/を問わず」 มีน้ำเสียง ภาษาเขียน เป็นทางการ หนักแน่น พบบ่อยใน ระเบียบข้อบังคับ ประกาศ สัญญา แถลงการณ์ เอกสารทางการ (天候のいかんにかかわらず開催, 国籍のいかんを問わず) ไม่ค่อยใช้ในบทสนทนาประจำวัน — ถ้าจะพูดว่า “ไม่ว่า ~” ในชีวิตประจำวัน ให้ใช้สำนวนที่เป็นภาษาพูดกว่าอย่าง 「〜に関係なく・〜がどうであれ・どんな〜でも」: 理由がどうであれ (ไม่ว่าเหตุผลจะเป็นอะไร), 結果に関係なく (ไม่เกี่ยวกับผล) วิธีทดสอบ: ใน เอกสารทางการ ระเบียบ ประกาศ ถ้าจะพูดอย่างหนักแน่นว่า “ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไรก็ยัง…” → いかんによらず/にかかわらず/を問わず; ใน บทสนทนาประจำวัน → 〜に関係なく/どうであれ

🔄 เปรียบเทียบ: いかんによらず/いかんだ・いかんで/を問わず/に関係なく

รูปแบบทิศทางความหมายตัวอย่าง
〜いかんによらず/にかかわらずไม่ว่าจะ... (ไม่ได้รับผลกระทบ)ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไรก็ยัง…結果のいかんによらず
〜いかんだ/いかんで(は)ขึ้นอยู่กับ... (ได้รับผลกระทบ)ขึ้นอยู่กับ ~ ผูกกับ ~努力いかんだ
〜いかんを問わずไม่ว่าจะ... (ไม่ได้รับผลกระทบ)ไม่ว่า ~ จะเป็นอะไรก็ยัง…経験のいかんを問わず
〜に関係なくไม่ว่าจะ... (ภาษาพูด)ไม่เกี่ยวกับ ~ ไม่ว่า ~年齢に関係なく

คู่ที่สับสนง่าย: 「〜いかんによらず/いかんにかかわらず/いかんを問わず」 = ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร (ก็ยัง ครึ่งหลังไม่ได้รับผลกระทบ) (ภาษาเขียน เป็นทางการ); 「〜いかんだ/いかんで(は)/いかんによっては」 = ขึ้นอยู่กับ ~ ผูกกับ ~ (ครึ่งหลังได้รับผลกระทบ) — ทิศทางตรงข้ามกับข้างบน เป็นคู่ที่สับสนง่ายที่สุด; 「〜に関係なく」 = ไม่เกี่ยวกับ ~ ไม่ว่า ~ (เวอร์ชันภาษาพูดของ いかんによらず) ถ้าจะบอกว่า “ไม่ว่าจะ... ก็ไม่เปลี่ยน” ใช้ いかんによらず; ถ้าจะบอกว่า “ขึ้นอยู่กับ ผูกกับ” ใช้ いかんだ/で; ถ้าจะพูด “ไม่ว่า ~” แบบภาษาพูดใช้ に関係なく

💡 สรุปสั้น ๆ

「〜いかんによらず・いかんにかかわらず・いかんを問わず」 = ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร (ก็ยัง…) — จำสามข้อ: ① หัวใจสำคัญ — 「いかん」 ตัวเดียวกันมีสองทิศทางตรงข้ามกัน: 「いかんによらず/にかかわらず/を問わず」 = ไม่ว่าจะ... (ครึ่งหลัง ไม่ได้รับผลกระทบ); 「いかんだ/で/によっては」 = ขึ้นอยู่กับ... (ครึ่งหลัง ได้รับผลกระทบ); ความต่างอยู่ที่ส่วนท้าย ทิศทางตรงข้ามกัน จึงต้องแยกให้ดี; ② 「いかん」 = “อย่างไร” ต่อกับคำนาม (の); ③ ระดับภาษาเป็นทางการแบบภาษาเขียน ภาษาพูดใช้ 「〜に関係なく/どうであれ」 ชุดนี้เป็นสำนวนประจำของระเบียบและประกาศทางการ — 「天候のいかんにかかわらず開催」 หรือ 「国籍のいかんを問わず」 อ่านปุ๊บก็รู้ทันทีว่าเป็นน้ำเสียงของแถลงการณ์ที่หนักแน่น จุดที่ออกสอบบ่อยที่สุดคือ 「いかんによらず (ไม่ว่าจะ...)」 กับ 「いかんだ (ขึ้นอยู่กับ...)」 มีทิศทางตรงข้ามกัน เข้าใจว่า “ส่วนท้ายเป็นตัวกำหนดทิศทาง” แล้วจะไม่พลาด

❓ คำถามที่อาจสงสัย

Q: 「努力いかんだ」 กับ 「努力のいかんによらず」 ความหมายตรงข้ามกันหรือไม่? (ทั้งคู่มี 「いかん」)

ใช่ ทิศทางตรงกันข้ามเลย — นี่คือกับดักที่อันตรายที่สุดของ 「いかん」 และเป็นกับดักยอดนิยมของ N1 「いかん (อย่างไร)」 ตัวเดียวกัน พอต่อท้ายต่างกันก็ความหมายตรงข้ามกัน: 「〜いかんだ/いかんで(は)/いかんによっては」 = ขึ้นอยู่กับ ~ ผูกกับ ~ (ครึ่งหลัง ‘ได้รับผลกระทบ' จากครึ่งแรก): 成否は努力いかんだ (สำเร็จหรือไม่ขึ้นอยู่กับความพยายาม — ความพยายามเป็นตัวตัดสิน ครึ่งหลังได้รับผลกระทบ), 結果いかんでは、計画を中止する (ขึ้นอยู่กับผล จะยกเลิกแผน — ผลส่งผลต่อการตัดสินใจยกเลิก), 対応いかんによっては、大問題になる (ขึ้นอยู่กับการรับมือ อาจกลายเป็นปัญหาใหญ่) ความหมายคือ “ว่า ~ เป็นอย่างไรจะกำหนดว่าที่เหลือเป็นอย่างไร” (ครึ่งแรกส่งผลต่อครึ่งหลัง) 「〜いかんによらず/いかんにかかわらず/いかんを問わず」 = ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร (ครึ่งหลัง ‘ไม่ได้รับผลกระทบ' จากครึ่งแรก): 努力のいかんによらず、結果は同じだ (ไม่ว่าจะพยายามแค่ไหน ผลก็เหมือนเดิม — ความพยายามไม่มีผลต่อผลลัพธ์ ครึ่งหลังไม่เปลี่ยน), 結果のいかんにかかわらず、給料は変わらない (ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไร เงินเดือนก็ไม่เปลี่ยน) ความหมายคือ “ไม่ว่า ~ จะเป็นอย่างไร ที่เหลือก็ไม่เปลี่ยน” (ครึ่งแรกไม่ส่งผลต่อครึ่งหลัง) สรุปในประโยคเดียว: 「いかんだ/で/によっては」 = ขึ้นอยู่กับ (ครึ่งแรกส่งผลต่อครึ่งหลัง); 「いかんによらず/にかかわらず/を問わず」 = ไม่ว่าจะ... (ครึ่งแรกไม่ส่งผลต่อครึ่งหลัง) ทิศทางตรงข้ามกันเลย เคล็ดลับการทดสอบ: ดูว่าตามหลัง 「いかん」 ด้วยอะไร — ถ้าตามด้วย 「だ/で/によっては (คือ/ผูกกับ/ขึ้นอยู่กับ)」 → ขึ้นอยู่กับ... (ได้รับผลกระทบ); ถ้าตามด้วย 「によらず/にかかわらず/を問わず (ไม่ขึ้นกับ/ไม่ว่า/ไม่ว่าจะ)」 → ไม่ว่าจะ... (ไม่ได้รับผลกระทบ) ดังนั้น 「努力いかんだ (ขึ้นอยู่กับความพยายาม)」 กับ 「努力のいかんによらず (ไม่ว่าจะพยายามแค่ไหน)」 จึงความหมายตรงข้ามกัน และแยกกันได้ด้วยส่วนท้ายเท่านั้น

Q: 「いかんを問わず」 กับ 「〜を問わず」 (เช่น 「経験を問わず」) ต่างกันอย่างไร?

ความหมายใกล้เคียงกัน (ทั้งคู่คือ “ไม่ว่า ~”) ความต่างอยู่ที่ ‘มี 「いかん」 หรือไม่ และสิ่งที่อยู่ข้างหน้า' 「〜いかんを問わず」 = ไม่ว่าจะ ~ เป็นอย่างไร (ก็ยัง…): ตรงนี้มี 「いかん (อย่างไร)」 เพิ่มเข้ามา และสิ่งที่อยู่ข้างหน้าเป็น คำนามนามธรรมที่ ‘ระดับ/เนื้อหาแตกต่างกันได้' อย่าง 「結果・理由・事情・成績」 แปลว่า “ไม่ว่า (ผลลัพธ์/เหตุผล) นั้น ‘จะเป็นอย่างไร' ก็ยัง…”: 理由のいかんを問わず (ไม่ว่าเหตุผลจะเป็นอะไรหรืออย่างไรก็ตาม), 事情のいかんを問わず (ไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นอย่างไร) เน้นว่า “ไม่ว่า ‘เนื้อหา/ระดับ' ของสิ่งนั้นจะเป็นอย่างไร” 「〜を問わず」 (ไม่มี いかん) = ไม่ว่า ~ (ก็ยัง…): ต่อกับคำนามโดยตรง มักเป็นคำนามประเภท หมวดหมู่ คุณลักษณะ อย่าง 「経験・年齢・性別・国籍・晴雨・昼夜」 แปลว่า “ไม่ว่าจะแบ่งตาม ~ (คุณลักษณะ) นั้นอย่างไรก็ยัง…”: 経験を問わず、応募可 (ไม่ว่าจะมีประสบการณ์หรือไม่ สมัครได้), 年齢・性別を問わず (ไม่ว่าอายุหรือเพศใด), 昼夜を問わず (ไม่ว่ากลางวันหรือกลางคืน) ความต่างคือ 「いかんを問わず」 ส่วนใหญ่ต่อกับคำนามนามธรรมที่เนื้อหาแปรผันได้ (結果・理由・事情) เน้น “ไม่ว่าจะเป็นอย่างไร”; 「を問わず」 (ไม่มี いかん) ต่อโดยตรงกับคำนามประเภทหมวดหมู่/คุณลักษณะ (経験・年齢・晴雨) เน้น “ไม่ว่าจะเป็นประเภทไหน” ในทางปฏิบัติ 「〜を問わず」 พบบ่อยกว่าและใช้ได้กว้างกว่า (経験を問わず, 性別を問わず) ส่วน 「いかんを問わず」 ส่วนใหญ่จับคู่กับ 「結果・理由・事情」 เป็นภาษาเขียนและหนักแน่นกว่า วิธีทดสอบ: ถ้าข้างหน้าเป็นนามธรรมที่เกี่ยวกับ ‘สถานการณ์เป็นอย่างไร' (結果/理由/事情) → ใช้ いかんを問わず ได้; ถ้าข้างหน้าเป็นคุณลักษณะประเภทหมวดหมู่ (経験/年齢/国籍/晴雨) → ใช้ を問わず ตรง ๆ ทั้งสองแบบแสดง “ไม่ว่า ~” เหมือนกัน แบบแรกเพิ่มชั้นของ “(สิ่งนั้น) เป็นอย่างไร” เข้ามาอีกชั้น

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「成績の___、努力した者を評価する。」(ไม่ว่าผลคะแนนจะเป็นอย่างไร)

    • (A) が早いか
    • (B) ことなしに
    • (C) いかんによらず
    • (D) かたがた
  2. 「いかん」の意味は?

    • (A) เรียบร้อยแล้ว
    • (B) ไม่ได้
    • (C) แน่นอน
    • (D) อย่างไร/เป็นอย่างไร
  3. 「理由のいかんによらず」の意味は?

    • (A) ไม่ว่าเหตุผลจะเป็นอะไร (ไม่ได้รับผลกระทบจากเหตุผลนั้น)
    • (B) ตัดสินจากเหตุผลเพียงอย่างเดียว
    • (C) เพราะเหตุผลนั้น
    • (D) โดยไม่มีเหตุผล
  4. 「いかんによらず」เป็นระดับภาษาแบบใด?

    • (A) ภาษาพูดแบบสนิทสนม
    • (B) ภาษาเขียน เป็นทางการ (น้ำเสียงแข็ง)
    • (C) ภาษาเด็ก
    • (D) ศัพท์แสลงในอินเทอร์เน็ต
  5. 接法が正しいのは?

    • (A) 結果いかんによらずに(の が自然)。
    • (B) 結果をいかんによらず。
    • (C) 結果のいかんを問わず挑戦する。
    • (D) 結果がいかん問わず。