「〜に事欠かない・〜に事欠く」: ไม่ขาดแคลน / ขาดแคลน (N1)
「話題に事欠かない」「食料に事欠く」 — ไม่ขาดแคลน กับ ขาดแคลน (รวมถึง 言うに事欠いて)
「言うに事欠いて、そんな暴言を」 — มีสารพัดคำให้พูด ทำไมต้องเลือกคำที่แย่ที่สุด
คำว่า 「事欠く」 ซ่อนสำนวนตำหนิที่ N1 ชอบออกสอบ — 「言うに事欠いて、親に向かって何て口を (มีคำให้พูดตั้งมากมาย ทำไมต้องพูดแบบนั้นกับพ่อแม่).」 「〜に事欠かない/〜に事欠く」 มีสามด้าน ได้แก่ に事欠かない = ไม่ขาดแคลน มีมากมาย (อุดมสมบูรณ์); 〜に事欠いて = มีตัวเลือกตั้งมากมาย ยังเลือก ~ ที่แย่ที่สุด (ตำหนิอย่างแรง); 〜に事欠く = ขาดแคลน ไม่เพียงพอ บทความนี้ครอบคลุมทั้งสามอย่างพร้อมกัน โดยเน้น 「言うに事欠いて」 ที่ออกสอบบ่อยที่สุด และแยกจาก 「困らない」「すぎる」 ที่เป็นกลาง
หัวใจสำคัญ: ไม่ขาดแคลน (อุดมสมบูรณ์)/ทั้งที่มีตัวเลือกมากมายยังเลือกสิ่งนี้ (ตำหนิ)/ขาดแคลน
「事欠く(ことかく)」 แต่เดิมหมายถึง “ขาดแคลน ไม่เพียงพอ” จึงแตกออกเป็นสามวิธีใช้:
①「〜に事欠かない」 = ไม่ขาด ~, มี ~ มากมาย (อุดมสมบูรณ์ บางครั้งเป็นการประชด):
- 彼は話題に事欠かない、いつも座を盛り上げる (เขาไม่เคยขาดหัวข้อสนทนา ทำให้บรรยากาศสนุกอยู่เสมอ).
②⭐「〜に事欠いて」 = ทั้งที่มีตัวเลือกมากมาย ยังเลือก ~ ที่แย่ที่สุด (ตำหนิอย่างแรง):
- 言うに事欠いて、恩人を悪く言うとは (มีคำให้พูดตั้งมากมาย ยังจะพูดให้ร้ายผู้มีพระคุณ).
③「〜に事欠く」 = ขาดแคลน ไม่เพียงพอ แม้แต่ ~ ก็ยังลำบาก:
- 一家は、食うに事欠くほど困窮していた (ครอบครัวนั้นยากจนขนาดที่แม้แต่จะมีกินก็ยังลำบาก).
ความรู้สึก: ① “ไม่ขาด มีมากมาย” (อุดมสมบูรณ์ บางครั้งประชดว่า “มีมากมาย (ตัวอย่างแย่ ๆ)”); ②⭐ “ทั้งที่เลือกอย่างอื่นได้ ยังเลือกสิ่งที่แย่ที่สุด” (ตำหนิอย่างแรง ไม่อยากเชื่อ); ③ “ขาดแคลน ไม่เพียงพอ” (ส่วนใหญ่เป็นความลำบากด้านการครองชีพ) ในภาษาไทยใกล้เคียงกับ ไม่ขาดแคลน/ทำไมต้อง ~ ด้วย/ขัดสน
วิธีต่อคำและรูปแบบ
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำนาม + に事欠かない | ไม่ขาด ~, มี ~ มากมาย | 話題に事欠かない (ไม่เคยขาดเรื่องให้คุย) |
| รูปพจนานุกรมของคำกริยา + に事欠いて | ทั้งที่มีตัวเลือกมากมาย ยังเลือก ~ ที่แย่ที่สุด (ตำหนิ) | 言うに事欠いて |
| คำนาม + に事欠く | ขาดแคลน ไม่เพียงพอ | 食うに事欠く |
「事」 อ่านว่า 「こと」 ส่วน 「欠く」 อ่านว่า 「かく」 (= ขาด) วิธีใช้ ② 「〜に事欠いて」 พบบ่อยที่สุดในสำนวน 「言うに事欠いて」 (มีคำให้พูดมากมาย ยังจะพูดแบบนั้น) วิธีใช้ ③ 「食うに事欠く」 หมายถึงความลำบากด้านการครองชีพ
ตัวอย่างในบริบท
- あの人は自慢話に事欠かない。(คนนั้นไม่เคยขาดเรื่องอวด/ชอบโอ้อวดอยู่เสมอ) — ① ประชด
- 失敗の言い訳に事欠かない男だ。(ผู้ชายที่ไม่เคยขาดข้ออ้างสำหรับความล้มเหลว/มีข้ออ้างเต็มไปหมด) — ① ประชด
- 頼むに事欠いて、よりによって彼に頼むとは。(มีคนให้ขอร้องตั้งมากมาย ทำไมต้องขอร้องเขา) — ② ตำหนิ
- 言うに事欠いて、病人にそんなひどいことを言うのか。(มีเรื่องให้พูดตั้งมากมาย ยังจะพูดเรื่องโหดร้ายแบบนั้นกับคนป่วยอีกหรือ) — ② ตำหนิ
- 戦後は、日々の糧に事欠く暮らしだった。(หลังสงคราม ชีวิตลำบากขนาดที่แม้แต่อาหารประจำวันก็ขาดแคลน) — ③ ขาดแคลน
⚠️ จุดที่พลาดง่าย
① ⭐「言うに事欠いて」 เป็นสำนวนตำหนิที่แปลว่า ‘มีสารพัดคำให้พูด ทำไมต้องเลือกคำที่แย่ที่สุด’ ไม่ใช่ ‘ขาดสิ่งที่จะพูด’ ตามตัวอักษร นี่คือจุดที่ออกสอบบ่อยที่สุดและอ่านผิดได้ง่ายที่สุด 「〜に事欠いて」 ไม่ใช่ “ขาด ~” ตามตัวอักษร แต่เป็นสำนวนตำหนิอย่างแรง — “(ทั้งที่เลือกอย่างอื่นได้ พูดอย่างอื่นได้) ยังเลือกทำ/พูดสิ่งที่แย่ที่สุดและไม่เหมาะสมที่สุด” ด้วยความไม่อยากเชื่อและการประณาม แบบฉบับที่สุดคือ 「言うに事欠いて」 = “(มีวิธีพูดตั้งมากมาย) ยังเลือกพูดเรื่อง (ที่ไม่เหมาะที่สุด) นี้ และพูดสิ่งเช่นนั้นออกมา”: 言うに事欠いて、亡くなった人を侮辱するとは (มีเรื่องให้พูดตั้งมากมาย ยังจะดูหมิ่นผู้ที่เสียชีวิตไปแล้ว — ประณามอย่างแรง) ตรรกะคือ “มีวิธีพูด/เนื้อหาให้พูดมากมาย (ไม่ขาดแคลน) แต่กลับเลือกสิ่งที่แย่ที่สุด” จึงขยายความไปเป็นการตำหนิ วิธีทดสอบ: เมื่อเห็น 「言うに事欠いて/頼むに事欠いて」 ให้อ่านเป็นการตำหนิว่า “ทั้งที่มีตัวเลือกมากมาย ยังเลือกพูด/ขอร้องสิ่งที่แย่ที่สุด” ไม่ใช่ “ขาดแคลน” ตามตัวอักษร
② 「〜に事欠かない」 มักเป็นการประชด ไม่ใช่เพียง ‘ไม่ขาด’ อย่างเป็นกลาง นี่คือจุดสังเกตด้านความรู้สึกของวิธีใช้ ① 「に事欠かない」 ตามตัวอักษรคือ “ไม่ขาด ~, มี ~ มากมาย” (อุดมสมบูรณ์) แต่ในการใช้จริง มักแฝงการประชดและเยาะเย้ย — ใช้พูดว่า “(สิ่งไม่ดี) มีเยอะแยะ เป็นกอง”: 言い訳に事欠かない (มีข้ออ้างเต็มไปหมด — ประชด), 自慢話に事欠かない (ชอบโอ้อวดอยู่เสมอ — เยาะเย้ย), 悪い噂に事欠かない (ข่าวลือไม่ดีไม่เคยหมด) แน่นอนว่ามีการใช้แบบเป็นกลางด้วย (話題に事欠かない = ช่างพูดช่างคุย ค่อนข้างเป็นเชิงบวก) แต่บ่อยครั้งเป็นการประชดผ่านความ “มีมาก” วิธีทดสอบ: เมื่อเห็น 「(สิ่งเชิงลบ) に事欠かない」 ส่วนใหญ่เป็นการประชดว่า “มีเรื่องไร้สาระแบบนั้นเยอะแยะ”
③ 「事」 อ่านว่า 「こと」 「欠く」 อ่านว่า 「かく」; 「食うに事欠く」 = ความลำบากด้านการครองชีพ ด้านการอ่าน 「事欠く」 อ่านว่า 「ことかく」 (事 = こと, 欠く = かく แปลว่าขาด) วิธีใช้ ③ 「〜に事欠く」 หมายถึง “ขาดแคลน ไม่เพียงพอ” แบบฉบับที่สุดคือ 「食う(生活)に事欠く」 = “แม้แต่การกิน/การดำรงชีพก็ลำบาก” = ความยากจนข้นแค้น: 生活費に事欠く (ขาดแม้แต่ค่าครองชีพ), 明日の米に事欠く (ขาดแม้แต่ข้าวสำหรับพรุ่งนี้) วิธีทดสอบ: 「〜に事欠く」 (ใช้เดี่ยว ไม่ใช่รูป て) หมายถึง “ขาดแคลน ไม่เพียงพอ” (ส่วนใหญ่ด้านการครองชีพ); ส่วน 「〜に事欠いて」 (รูป て) คือสำนวนตำหนิว่า “ทั้งที่มีตัวเลือกมากมาย ยังเลือกสิ่งที่แย่ที่สุด”
④ แยกจาก 「すぎる」 — 事欠かない คือ ‘มีเยอะแยะ (+ ประชด)’ ส่วน すぎる คือ ‘เกินไป (เป็นกลาง)’ ตรงนี้เปรียบเทียบกับวิธีใช้ ① 「〜に事欠かない」 = ไม่ขาด ~, มี ~ มากมาย (ปริมาณ มักประชด): 例に事欠かない (มีตัวอย่างมากมาย — เน้น “ปริมาณ” มักประชด) 「〜すぎる」 = เกินไป ~, ~ มากเกินไป (ระดับเกิน เป็นกลาง ดู 〈すぎる〉): 食べすぎる (กินมากเกินไป — ระดับเกิน เป็นกลาง) ข้อแตกต่างคือ 「事欠かない」 เน้นว่า “(ชนิด ปริมาณ) มีมากมาย” มักประชด; 「すぎる」 เน้นว่า “(ระดับ) เกิน มากเกินไป” เป็นกลาง (ดู 〈すぎる〉) วิธีทดสอบ: ถ้าจะบอกว่า “(สิ่งเช่นนั้น) มีเยอะแยะเป็นกอง” (มักประชด) → に事欠かない; ถ้าจะบอกว่า “(ระดับ) เกินไป มากเกินควร” → すぎる
🔄 ความต่างเชิงนัยและการเปรียบเทียบ: に事欠かない/に事欠いて/に事欠く/すぎる
| รูปแบบ | ความหมาย | ความรู้สึก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| 〜に事欠かない | ไม่ขาด ~, มี ~ มากมาย | อุดมสมบูรณ์ มักประชด | 話題に事欠かない (ไม่เคยขาดเรื่องให้คุย) |
| 〜に事欠いて | ทั้งที่มีตัวเลือกมากมาย ยังเลือก ~ ที่แย่ที่สุด | ตำหนิอย่างแรง ไม่อยากเชื่อ | 言うに事欠いて |
| 〜に事欠く | ขาดแคลน ไม่เพียงพอ | ความลำบากด้านการครองชีพ | 食うに事欠く |
| 〜すぎる | เกินไป ~, ~ มากเกินไป (ดู 〈すぎる〉) | ระดับเกินแบบเป็นกลาง | 食べすぎる |
จุดที่สับสนบ่อย: 「〜に事欠かない」 = ไม่ขาด ~, มี ~ มากมาย (อุดมสมบูรณ์ มักเป็นการประชดว่า “มี (เรื่องไร้สาระ) เยอะแยะ”); 「〜に事欠いて」 = ทั้งที่มีตัวเลือกมากมาย ยังเลือก ~ ที่แย่ที่สุด (ตำหนิอย่างแรง ไม่อยากเชื่อ สำนวน 「言うに事欠いて」); 「〜に事欠く」 = ขาดแคลน ไม่เพียงพอ (ส่วนใหญ่เป็นความลำบากด้านการครองชีพ 食うに事欠く); 「〜すぎる」 = เกินไป ~, ~ มากเกินไป (ระดับเกินแบบเป็นกลาง ดู 〈すぎる〉) สำหรับ “มีมากมาย + ประชด” ให้ใช้ 事欠かない; สำหรับ “ทำไมต้องเลือกสิ่งที่แย่ที่สุด” ให้ใช้ 事欠いて; สำหรับการขาดแคลนให้ใช้ 事欠く
💡 เคล็ดลับการตัดสินใจในข้อสอบ
「事欠く」 คำเดียว สามด้าน: ①に事欠かない = ไม่ขาด มีมากมาย (มักประชด), ②⭐に事欠いて = ทั้งที่มีตัวเลือกมากมาย ยังเลือกสิ่งที่แย่ที่สุด (ตำหนิอย่างแรง), ③に事欠く = ขาดแคลน ไม่เพียงพอ (ความลำบากด้านการครองชีพ) สิ่งที่ต้องจำให้แม่นที่สุดคือ ②「言うに事欠いて」 — สำนวน N1 ที่พบบ่อย ใช้แสดงความไม่อยากเชื่อและตำหนิว่า “(มีวิธีพูดมากมาย) ยังเลือกพูดสิ่งที่ไม่เหมาะที่สุดนี้” อย่าอ่านตามตัวอักษรว่า “ขาดสิ่งที่จะพูด” ทั้งสามมีฐานร่วมกันคือ “事欠く = ขาด”: ไม่ขาด (①), (มีตัวเลือกอยู่แต่) เลือกสิ่งที่แย่ที่สุด (②), ขาดแคลน (③) เมื่อต้องการดุว่า “ทำไมต้องเลือกพูด/ทำสิ่งนี้” 「言う(頼む)に事欠いて」 ให้ภาพชัดที่สุด; เมื่อต้องการประชดว่า “มี (เรื่องไร้สาระ) เยอะแยะ” ให้ใช้ 「に事欠かない」
❓ คำถามที่พบบ่อย
Q: 「言うに事欠いて」 แปลว่าอะไรกันแน่? อ่านตามตัวอักษรแล้วไม่สมเหตุสมผล
「言うに事欠いて」 = “(มีวิธีพูดตั้งมากมาย) ยังเลือกพูดเรื่อง (ที่ไม่เหมาะที่สุด) นี้ และพูดสิ่งเช่นนั้นออกมา” เป็นสำนวนตำหนิอย่างแรงและแสดงความไม่อยากเชื่อ ไม่ควรอ่านตามตัวอักษร แม้ตามตัวอักษรจะแปลว่า “ขาด (สิ่งที่จะ) พูด” แต่ความหมายจริงเป็นสำนวนโดยสมบูรณ์ — ตรรกะคือ “(มีเรื่องให้พูดมากมาย แต่) เลือกพูดสิ่งที่แย่ที่สุด ไม่เหมาะที่สุด” จึงขยายความไปเป็นการประณามที่ “เลือกเนื้อหาที่ไม่เหมาะที่สุดมาพูด”: 言うに事欠いて、恩人の悪口を言うとは (มีเรื่องให้พูดตั้งมากมาย ยังจะนินทาผู้มีพระคุณ — ไม่อยากเชื่อ ประณาม), 言うに事欠いて、子供にそんな脅し文句を (มีเรื่องให้พูดตั้งมากมาย ยังจะขู่เด็กด้วยคำพูดแบบนั้น) โครงสร้างเดียวกันนี้ปรากฏใน 「頼むに事欠いて」 (มี (คน/สิ่ง) ให้ขอร้องตั้งมากมาย ยังจะ…), 「するに事欠いて」 (มีสิ่งให้ทำตั้งมากมาย ยังเลือกทำสิ่งที่แย่ที่สุดนี้) วิธีทดสอบ: เมื่อเห็น 「〜するに事欠いて」 ให้อ่านเป็นการตำหนิว่า “ทั้งที่มีตัวเลือกมากมาย ยังเลือกทำ ~ ที่แย่ที่สุด” มักตามด้วย 「〜とは/〜なんて」 (ที่ถึงขั้น ~) เพื่อเน้นความไม่อยากเชื่อ เป็นสำนวน — อย่าแปลทีละคำ
Q: 「話題に事欠かない」 เป็นคำชมหรือการประชด?
เป็นได้ทั้งสองอย่าง ขึ้นอยู่กับสิ่งที่พูดถึงและบริบท แต่บ่อยครั้งเป็นการประชด 「〜に事欠かない」 ตามตัวอักษรคือ “ไม่ขาด ~, มี ~ มากมาย” (อุดมสมบูรณ์) เมื่อใช้กับสิ่งที่เป็นกลางหรือเชิงบวก อาจเป็นคำชม: 話題に事欠かない (ไม่เคยขาดหัวข้อสนทนา = ช่างพูดช่างคุย น่าสนใจ — ค่อนข้างเป็นเชิงบวก), 彼は引き出し (“ลิ้นชัก” ความรู้ของเขา) に事欠かない (ความรู้กว้างขวาง มีไอเดียมากมาย — คำชม) แต่เมื่อใช้กับสิ่งเชิงลบ จะกลายเป็นการประชดและเยาะเย้ย — เหน็บแนมผ่านความ “มีมาก”: 言い訳に事欠かない (มีข้ออ้างเต็มไปหมด — เยาะเย้ยว่าเขาแก้ตัวอยู่เสมอ), 自慢話に事欠かない (ชอบโอ้อวดอยู่เสมอ — เยาะเย้ย), 彼の悪評に事欠かない (ชื่อเสียงไม่ดีของเขาไม่เคยหมด — ประชด) หัวใจสำคัญคือ คำที่ตามมาเป็นเชิงบวกหรือเชิงลบ: คำเชิงบวก (話題/知識/引き出し) → ส่วนใหญ่เป็นคำชม (ช่างพูด ความรู้กว้าง); คำเชิงลบ (言い訳/自慢/悪評) → ส่วนใหญ่เป็นการประชด (“มีเรื่องไร้สาระแบบนั้นเยอะแยะ”) ดังนั้น 「話題に事欠かない」 ที่แปลว่า “ช่างพูดช่างคุย” เป็นคำชม แต่โดยรวมแล้ว 「に事欠かない」 มักใช้ ประชดความ “มีมาก” ของสิ่งเชิงลบ — ให้สังเกตบริบทว่าเป็นการชมหรือการตำหนิ
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「彼女は明るくて、友達___。」(ไม่ขาดแคลนเพื่อน / มีเพื่อนมากมาย)
- (A) に堪えない
- (B) に事欠かない
- (C) に当たらない
- (D) を禁じ得ない
「食料に事欠く」 มีความหมายว่าอย่างไร?
- (A) ไม่กินอาหาร
- (B) มีอาหารมากมาย
- (C) ทิ้งขว้างอาหาร
- (D) ขาดแคลนอาหาร
「言うに事欠いて」 มีความหมายว่าอย่างไร?
- (A) พูดเก่งมาก
- (B) ไม่มีอะไรจะพูด
- (C) มีเรื่องให้พูดตั้งมากมาย ยังเลือกพูดคำนั้น (ที่ไม่สมควร) (ตำหนิ)
- (D) ไม่อยากพูด
「に事欠かない」 มีนัยอย่างไร?
- (A) ไม่ขาดแคลน ~ / มี ~ มากมาย (ปริมาณเพียงพอเหลือเฟือ)
- (B) ไม่มีเลย
- (C) อดไม่ได้ที่จะ
- (D) แม้ว่า ~ แต่
การต่อคำแบบใดถูกต้อง?
- (A) 話題に事欠かないのに当たる。
- (B) 話題を事欠かない。
- (C) 話題に事欠かない人だ。
- (D) 話題だ事欠かない。