“〜toki”: ตอนที่〜 (るとき กับ たとき) (N5-N4)
「食べるとき」กับ「食べたとき」 — รูปปัจจุบันหรืออดีตที่อยู่หน้า とき ทำให้ความหมายต่างกันมาก!
「日本に行くとき」 กับ 「日本に行ったとき」 — ซื้อกันคนละที่
「日本に行くとき、お土産を買う」 หมายถึงซื้อระหว่างทางไปญี่ปุ่น; 「日本に行ったとき、お土産を買う」 หมายถึงซื้อหลังจากถึงญี่ปุ่นแล้ว — ความต่างอยู่ที่ว่า 「とき」 ตามหลังรูปพจนานุกรมหรือรูป た 「〜とき」 แปลว่า “ตอนที่…” และรูปของกริยากำหนดช่วงเวลา: รูปพจนานุกรม = ก่อน/ขณะที่ทำ, รูป た = หลังทำเสร็จแล้ว คู่มือนี้จะช่วยแก้ความสัมพันธ์ของกาลที่คนมักพลาดบ่อยนี้
หลักสำคัญ: รูปพจนานุกรม (ก่อน/ขณะ) กับ รูป た (หลังเสร็จแล้ว)
รูปของกริยาหน้า 「とき」 กำหนดว่าการกระทำในประโยคหลักเกิดก่อนหรือหลัง:
- รูปพจนานุกรม + とき = ก่อน/ขณะที่ทำ: 日本に行くとき (ก่อน/ระหว่างทางไปญี่ปุ่น) = ซื้อก่อนออกเดินทาง
- รูป た + とき = หลังทำเสร็จแล้ว: 日本に行ったとき (เมื่อถึงญี่ปุ่นแล้ว) = ซื้อหลังถึง
วิธีทดสอบ: การกระทำหลักเกิดก่อน การกระทำของ とき (รูปพจนานุกรม) หรือหลัง (รูป た)?
วิธีต่อประโยค
| ประเภท | การต่อ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| กริยา (ก่อน/ขณะ) | รูปพจนานุกรม + とき | 行くとき |
| กริยา (หลังเสร็จแล้ว) | รูป た + とき | 行ったとき |
| คำคุณศัพท์ i | 〜い + とき | 忙しいとき |
| คำคุณศัพท์ na/คำนาม | な/の + とき | 暇なとき/子供のとき |
ประโยคตัวอย่าง
- 日本に行ったとき、空港で友達に会った。(ตอนไปถึงญี่ปุ่น ได้เจอเพื่อนที่สนามบิน) — รูป た (หลัง)
- 外出するとき、鍵を忘れないで。(เวลาออกจากบ้าน อย่าลืมกุญแจนะ) — รูปพจนานุกรม (ก่อน/ขณะ)
- 暇なとき、一緒に映画を見ませんか。(ตอนที่ว่าง ไปดูหนังด้วยกันไหม?) — คำคุณศัพท์ na
- 子供のとき、よく川で遊んだ。(ตอนเด็กๆ มักไปเล่นที่แม่น้ำ) — คำนาม + の
- 若いとき、たくさん旅行した。(ตอนที่ยังหนุ่มสาว เคยเที่ยวมามาก) — คำคุณศัพท์ i
⚠️ กับดักที่ควรระวัง
① รูปพจนานุกรมกับรูป た ช่วงเวลาไม่เหมือนกัน 行くとき買う = ซื้อก่อนไป; 行ったとき買う = ซื้อหลังถึงแล้ว ภาษาไทยอาจพูดว่า “ตอนไปญี่ปุ่น” ได้ทั้งสองแบบ แต่ภาษาญี่ปุ่นใช้รูปของกริยาแยกก่อนกับหลัง
② คำนามใช้ の คำคุณศัพท์ na ใช้ な 子供のとき, 暇なとき (✗ 子供とき, ✗ 暇のとき)
③ คำคุณศัพท์ i ต่อตรงๆ 忙しいとき, 若いとき (ไม่มี の/な)
🔄 ความต่าง: るとき กับ たとき กับ คำนาม のとき
| รูปแบบ | นัยของความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| รูปพจนานุกรม + とき | ก่อน/ขณะที่ทำ | 帰るとき (ก่อน/ระหว่างทางกลับบ้าน) |
| รูป た + とき | หลังทำเสร็จ | 帰ったとき (เมื่อถึงบ้านแล้ว) |
| คำนาม + の + とき | ระหว่างที่อยู่ในสภาพหนึ่ง | 子供のとき |
| คำคุณศัพท์ na + な + とき | ระหว่างที่อยู่ในสภาพหนึ่ง | 暇なとき |
หัวใจคือเสมอ: การกระทำหลักเกิดก่อน (รูปพจนานุกรม) หรือหลัง (รูป た) การกระทำของ とき?
💡 จุดสำคัญในการใช้งาน
ตัว 「とき」 เองไม่ยาก สิ่งที่แบ่งแยกจริงๆ คือรูปพจนานุกรม กับ รูป た จำภาพเดียวไว้: 「行くとき」 = ยังอยู่ระหว่างทาง (ยังไม่ถึง), 「行ったとき」 = ถึงแล้ว ดังนั้น 「日本に行くとき買う」 คือซื้อที่สนามบินก่อนไป ส่วน 「日本に行ったとき買う」 คือซื้อที่ญี่ปุ่น เข้าใจหลักว่า “การกระทำหลักอยู่ก่อนการกระทำของ とき → รูปพจนานุกรม, หลัง → รูป た” ก็จำได้อยู่หมัด
❓ คำถามที่คุณอาจสงสัย
Q: 「行くとき」 กับ 「行ったとき」 ต่างกันจริงๆ อย่างไร?
ต่างกันที่เวลาที่การกระทำหลักเกิดขึ้น 「日本へ行くとき、電話する」 = โทรก่อน/ระหว่างทางไปญี่ปุ่น; 「日本へ行ったとき、電話する」 = โทรหลังถึงแล้ว รูปพจนานุกรมหน้า とき = ก่อน/ขณะ; รูป た = หลัง
Q: ทำไม 「子供のとき」 ต้องมี の?
คำนามเชื่อมกับ 「とき」 ด้วย 「の」 (子供のとき = ตอนเป็นเด็ก); คำคุณศัพท์ na ใช้ 「な」 (暇なとき); คำคุณศัพท์ i ต่อตรงๆ (忙しいとき) นี่คือกฎการต่อของ とき
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「日本に___とき、空港で友達に会った。」(ไปถึงญี่ปุ่นแล้วได้เจอเพื่อนที่สนามบิน)
- (A) 行く
- (B) 行って
- (C) 行き
- (D) 行った
「外出する___、鍵を忘れないでください。」(อย่าลืมกุญแจก่อนออกจากบ้าน)
- (A) たとき
- (B) のとき
- (C) とき
- (D) なとき
「暇___、一緒に映画を見ませんか。」ข้อใดถูกต้อง?
- (A) なとき
- (B) いとき
- (C) のとき
- (D) だとき
「子供___、よく川で遊んだ。」ข้อใดถูกต้อง?
- (A) なとき
- (B) のとき
- (C) いとき
- (D) だとき
「日本に行くとき」 กับ 「日本に行ったとき」 ต่างกันอย่างไร?
- (A) เหมือนกันทุกประการ
- (B) ทั้งสองแสดงเงื่อนไข
- (C) 行ったとき แสดงอนาคต
- (D) 行くとき = ก่อน/ระหว่างออกเดินทาง, 行ったとき = หลังถึงแล้ว