อกรรมกริยากับสกรรมกริยาในภาษาญี่ปุ่น: ตารางคู่กริยาและวิธีแยก (N4-N3)

開く vs 開ける, 落ちる vs 落とす — รูปแบบและเคล็ดลับการจำอกรรมกริยา/สกรรมกริยาภาษาญี่ปุ่น

「電気が消えた」 vs 「電気を消した」 — อกรรมกริยาและสกรรมกริยา

「電気が消えた」 (ไฟดับ) vs 「電気を消した」 (ฉันปิดไฟ) — ความต่างอยู่ที่กริยา: อกรรมกริยา (消える) หมายถึง “สิ่งนั้นเปลี่ยนแปลงไปเอง” (ใช้ が); สกรรมกริยา (消す) หมายถึง “คนทำการกระทำต่อสิ่งนั้น” (ใช้ を) กริยาภาษาญี่ปุ่นมาเป็นคู่ (開く/開ける, 始まる/始める…) และถ้าใช้ผิดตัว คำชี้ก็จะไม่ตรงกัน บทความนี้ครอบคลุมความต่างหลัก การจับคู่กับคำชี้ และความสัมพันธ์กับ 「てある/ている」

หัวใจสำคัญ: สิ่งนั้นเปลี่ยนแปลงเอง (อกรรมกริยา) vs คนเป็นผู้ทำ (สกรรมกริยา)

อกรรมกริยากับสกรรมกริยาต่างกันที่ มีผู้กระทำหรือไม่ และจุดเน้น:

เคล็ดลับจำ: อกรรมกริยา (が, เปลี่ยนเอง)/สกรรมกริยา (を, คนเป็นผู้ทำ)

คู่อกรรมกริยา-สกรรมกริยาที่พบบ่อย

อกรรมกริยา (が)สกรรมกริยา (を)ความหมาย
開く (あく)開ける (あける)เปิด
閉まる閉めるปิด
始まる始めるเริ่ม
消える消すหายไป/ปิด (ไฟ)
出る出すออกมา/นำออกมา

例句(看情境)

⚠️ กับดักที่พลาดได้ง่าย

① การจับคู่กับคำชี้: อกรรมกริยาใช้ が สกรรมกริยาใช้ を 電気が消える (✗ 電気を消える), 電気を消す (✗ 電気が消す) ประธานของอกรรมกริยาใช้ が กรรมของสกรรมกริยาใช้ を จับคู่ผิดก็ผิด

② คำเดียวในภาษาไทย/อังกฤษ มักเป็นสองคำในภาษาญี่ปุ่น คำว่า “เปิด” (open) ภาษาญี่ปุ่นแยกเป็น 「開く (ประตูเปิดเอง อกรรม.)」 และ 「開ける (ฉันเปิดประตู สกรรม.)」 “ปิด, เริ่ม, ปิด (ไฟ)” ล้วนตรงกับคู่อกรรม-สกรรมของภาษาญี่ปุ่น จึงควรเรียนเป็นคู่

③ การจับคู่ 「てある (สกรรมกริยา)/ている (อกรรมกริยา)」 窓が開けてある (สกรรมกริยา + てある มีคนตั้งใจเปิดทิ้งไว้); 窓が開いている (อกรรมกริยา + ている สภาพที่เปิดอยู่) てある จับคู่กับสกรรมกริยา ส่วน ている ที่บอกสภาพมักจับคู่กับอกรรมกริยา (ดูบทความ 〈てある〉)

🔄 เปรียบเทียบ: อกรรมกริยา/สกรรมกริยา/กริยาก่อการ (causative)

รูปแบบนัยตัวอย่าง
อกรรมกริยา (が)สิ่งนั้นเปลี่ยนแปลงเอง電気が消える (ไฟดับ)
สกรรมกริยา (を)คนทำการกระทำต่อสิ่งนั้น電気を消す
causative (させる)ทำให้ (ใคร) ทำ子供に消させる (ให้เด็กปิด)

เปลี่ยนเอง → อกรรมกริยา (が), คนเป็นผู้ทำ → สกรรมกริยา (を), ให้ใครทำ → causative (させる) การเรียนเป็นคู่ได้ผลที่สุด (causative มีบทความแยกต่างหาก)

💡 เคล็ดลับการเรียน

อกรรมกริยา-สกรรมกริยาเป็นอุปสรรคใหญ่ของภาษาญี่ปุ่น — เพราะในภาษาไทยและภาษาอังกฤษมักใช้คำเดียว แต่ภาษาญี่ปุ่นแยกเป็นสองคำ ความต่างหลักง่ายมาก: สิ่งนั้น “เปลี่ยนแปลงเอง” = อกรรมกริยา (ใช้ が); คน “เป็นผู้ทำ” = สกรรมกริยา (ใช้ を) 電気が消えた (ไฟดับเอง อกรรม.) vs 電気を消した (ฉันปิดไฟ สกรรม.) เคล็ดลับการเรียน: เรียนเป็นคู่ (開く/開ける, 閉まる/閉める, 始まる/始める, 消える/消す, 出る/出す…) และจำการจับคู่ “อกรรม.→が, สกรรม.→を” นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงกับ 「てある (สกรรมกริยา สภาพที่มีคนทำไว้)/ている (อกรรมกริยา สภาพตามธรรมชาติ)」 ฝึกชุดนี้ให้แม่น แล้วคำชี้ของคุณจะไม่ผิดคู่อีก

❓ คำถามที่พบบ่อย

Q: วิธีที่เร็วที่สุดในการแยกอกรรมกริยากับสกรรมกริยาคืออะไร?

ดูว่า “สิ่งนั้นเปลี่ยนแปลงเอง” หรือ “คนเป็นผู้ทำ”: อกรรมกริยา = สิ่งนั้นเปลี่ยนแปลงเอง (ไม่มีผู้กระทำชัดเจน ใช้ が): ドアが開く (ประตูเปิด), 水が出る (น้ำไหลออกมา), 授業が始まる (คาบเรียนเริ่มขึ้น) สกรรมกริยา = คนทำการกระทำต่อสิ่งนั้น (มีผู้กระทำ ใช้ を): ドアを開ける ((ฉัน) เปิดประตู), 水を出す (เปิดน้ำให้ไหลออกมา), 授業を始める ((ครู) เริ่มคาบเรียน) หลักง่ายๆ: อกรรมกริยาใช้ が (เปลี่ยนเอง) สกรรมกริยาใช้ を (คนทำ) คำว่า “เปิด” คำเดียวแยกเป็น 開く (อกรรม.)/開ける (สกรรม.) — เรียนเป็นคู่

Q: 「窓が開いている」 กับ 「窓が開けてある」 ต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่ อกรรมกริยา vs สกรรมกริยา และมีเจตนาของคนหรือไม่ 「窓が開いている」 = อกรรมกริยา (開く) + ている เพียงบรรยาย “สภาพที่หน้าต่างเปิดอยู่” (ไม่สนใจว่าใครทำ อาจถูกลมพัดเปิด) 「窓が開けてある」 = สกรรมกริยา (開ける) + てある เน้นว่า “มีคนตั้งใจเปิดแล้วปล่อยไว้อย่างนั้น” (เพื่อระบายอากาศ ฯลฯ) ดังนั้น สำหรับ “หน้าต่างเปิดอยู่” เหมือนกัน ている (อกรรมกริยา) เพียงระบุสภาพ ส่วน てある (สกรรมกริยา) บ่งบอกว่า “มีการกระทำของมนุษย์” นี่คือจุดที่อกรรม-สกรรมกริยาเชื่อมกับ 「ている/てある」 (ดูบทความ 〈てある〉)

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「電気___消えた。」(ไฟดับ (ดับเอง))

    • (A) が
    • (B) を
    • (C) に
    • (D) は
  2. 「誰かが電気___消した。」(ใครบางคนปิดไฟ)

    • (A) が
    • (B) は
    • (C) に
    • (D) を
  3. 「窓が___てある。」(หน้าต่างถูกเปิดทิ้งไว้โดยตั้งใจ) สกรรมกริยาที่ถูกต้องคือข้อใด?

    • (A) 開い
    • (B) 開いてい
    • (C) 開け
    • (D) 開かれ
  4. 「始まる」と「始める」の違いは?

    • (A) ความหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง ไม่เกี่ยวข้องกัน
    • (B) 始まる = อกรรมกริยา (สิ่งนั้นเริ่มเอง); 始める = สกรรมกริยา (มีคนเริ่ม)
    • (C) 始まる = สกรรมกริยา; 始める = อกรรมกริยา
    • (D) ต่างกันเฉพาะกาล
  5. 「財布が___。」(กระเป๋าสตางค์ตก — เกิดขึ้นเอง)

    • (A) 落とした
    • (B) 落ちた
    • (C) 落としてある
    • (D) ใช้ได้ทั้ง 落ちた และ 落とした