Bài 32: 〜すぎます・〜方・そして・しかし

N5 · Bài 32 · 20 phút — Nói "đắt quá", "ăn nhiều quá", nói "cách làm", "cách dùng", rồi nối câu bằng そして・それから (và, rồi) và しかし (tuy nhiên)

Bài trước bạn đã học "trở nên ~" (〜くなります・〜になります). Bài này có thêm bốn công cụ hữu ích: "quá ~" (〜すぎます), "cách ~" (〜方かた), và hai nhóm từ nối đặt ở đầu câu: そして・それから (và, rồi) và しかし (tuy nhiên). Xem truyện tranh trước nhé!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng 〜すぎます để nói "đắt quá", "đông người quá", "ăn nhiều quá"
• Dùng 〜方かた để nói "cách làm", "cách dùng", "cách mua vé"
• Dùng そして・それから để bổ sung hoặc nối việc tiếp theo; hiểu しかし trong văn viết

Tô ramen đầu của Rin

Rin tự đọc hiểu được thư của ông nội rồi. Hôm nay tan học, Rin bước vào bếp くまや quen thuộc... (作つくり方かた＝cách làm; ならいます＝học; まず＝trước hết; ゆでます＝luộc (bằng nước); ゆで方かた＝cách luộc; しお＝muối; 入いれます＝cho vào; 〜すぎます＝quá ~; しょっぱい＝mặn; ぜんぶ＝tất cả)

作つくり方かた＝cách làm, 入いれすぎます＝cho nhiều quá; そして＝rồi, しかし＝tuy nhiên (văn viết). おいしすぎます＝khen đùa. Tập sau: ông nội gọi video!

Từ mới của bài này

• すぎます (sugimasu): quá ~, ~ quá mức
• 方かた (kata): cách ~, phương pháp ~
• 作つくります (tsukurimasu): làm, chế tạo (món ăn, đồ vật)
• まぜます (mazemasu): trộn, khuấy
• 焼やきます (yakimasu): chiên, nướng
• おこのみやき (okonomiyaki): okonomiyaki (bánh xèo kiểu Osaka)
• かんたん (kantan): đơn giản, dễ
• 多おおい (ōi): nhiều
• そして (soshite): và, hơn nữa (bổ sung thêm)
• それから (sorekara): rồi, sau đó, còn nữa
• しかし (shikashi): tuy nhiên, nhưng (văn viết)

Ngữ pháp 1 / 4: 〜すぎます

Tính từ い bỏ い, tính từ な nối thẳng, động từ bỏ ます, rồi thêm すぎます＝"quá ~, ~ quá mức"

• Tính từ い: bỏ い + すぎます: 高たかい → 高たかすぎます, 大おおきい → 大おおきすぎます, 多おおい → 多おおすぎます, 辛からい → 辛からすぎます.
• Tính từ な: nối thẳng + すぎます: しずか → しずかすぎます, かんたん → かんたんすぎます. Không thêm な hay に.
• Động từ: thể ます bỏ ます + すぎます: Giống 〜たい, dùng "thể ます bỏ ます": 食たべます → 食たべすぎます, 飲のみます → 飲のみすぎます, 買かいます → 買かいすぎます.
• すぎます tự chia như một động từ: Quá khứ là すぎました: 食たべすぎました (ăn nhiều quá rồi), 人ひとが 多おおすぎました (đông người quá). Nghĩa thường là "vượt quá mức vừa phải, gây ra vấn đề".

• この ホテルは 高たかすぎます。 — Khách sạn này đắt quá.
• この カレーは 辛からすぎます。 — Món cà ri này cay quá.
• この 店みせは にぎやかすぎます。 — Quán này ồn ào quá.
• 京都きょうとは 人ひとが 多おおすぎました。 — Kyoto đông người quá.
• おみやげを 買かいすぎました。 — Mua quà lưu niệm nhiều quá.

Ngữ pháp 2 / 4: 〜方かた

Thể ます bỏ ます + 方かた (đọc かた) ＝ cách ~; を phía trước đổi thành の

• Thể ます bỏ ます + 方かた: 作つくります → 作つくり方かた (cách làm), 使つかいます → 使つかい方かた (cách dùng), 読よみます → 読よみ方かた (cách đọc, ví dụ 漢字かんじの 読よみ方かた＝cách đọc Kanji), 書かきます → 書かき方かた (cách viết), 食たべます → 食たべ方かた (cách ăn).
• を phải đổi thành の: きっぷを 買かいます → きっぷの 買かい方かた (cách mua vé). Vì 〜方かた đã thành danh từ, phía trước dùng の để nối.
• 〜方かた là danh từ, phía sau nối は・が・を: 作つくり方かたは かんたんです (cách làm rất đơn giản)／使つかい方かたが わかりません (không hiểu cách dùng)／せんせいに 食たべ方かたを 聞ききました (đã hỏi thầy cách ăn).
• Ở đây đọc かた, không đọc ほう: Cùng chữ 方ほう trong câu so sánh (〜のほうが) đọc là ほう. Khi nối sau động từ và có nghĩa "cách, phương pháp" thì đọc là かた.

• おこのみやきの 作つくり方かたは かんたんです。 — Cách làm okonomiyaki rất đơn giản.
• この カメラの 使つかい方かたが わかりません。 — Tôi không hiểu cách dùng chiếc máy ảnh này.
• この 漢字かんじの 読よみ方かたが わかりません。 — Tôi không biết chữ Kanji này đọc thế nào.
• せんせいに おはしの 使つかい方かたを 聞ききました。 — Tôi đã hỏi thầy cách dùng đũa.
• きっぷの 買かい方かたは かんたんですよ。 — Cách mua vé đơn giản lắm đó.

Ngữ pháp 3 / 4: そして・それから

そして、〜＝và, hơn nữa (bổ sung thêm); それから、〜＝rồi (nối việc tiếp theo); cả hai đều đặt ở đầu câu thứ hai

• Đặt ở đầu câu thứ hai: Giống でも, だから: nói xong câu đầu bằng dấu "。", rồi mới nói そして、〜 hoặc それから、〜.
• そして: bổ sung thêm cùng hướng: 安やすいです。そして、おいしいです (rẻ, hơn nữa còn ngon). Hai câu cùng một hướng (đều là ưu điểm, hoặc đều là khuyết điểm). そして đôi khi cũng nối hành động tiếp theo, nhưng bài này cứ nhớ: bổ sung thêm dùng そして, nối việc tiếp theo dùng それから.
• それから: nối việc tiếp theo: まぜます。それから、焼やきます (trộn, rồi chiên). Khi gọi món thêm cũng rất tiện: ラーメンを ください。それから、ぎょうざを ください (và còn...).
• So với 〜くて・〜で: 近ちかくて 安やすいです (nói gọn trong một câu) ＝ 近ちかいです。そして、安やすいです (tách hai câu, ý phía sau nổi bật hơn).

• この 店みせは 安やすいです。そして、おいしいです。 — Quán này rẻ. Hơn nữa còn ngon.
• 京都きょうとは きれいです。そして、しずかです。 — Kyoto đẹp. Hơn nữa còn yên tĩnh.
• ごはんを 食たべました。それから、おんせんに 行いきました。 — Đã ăn cơm. Rồi đi onsen.
• ラーメンを ください。それから、ぎょうざを ふたつ ください。 — Cho tôi ramen. Và cho tôi thêm hai phần gyoza.
• まぜます。それから、焼やきます。 — Trộn. Rồi chiên.

Ngữ pháp 4 / 4: しかし

しかし、〜＝tuy nhiên: nghĩa giống でも, nhưng dùng trong văn viết, văn giải thích và các dịp trang trọng

• しかし＝bản trang trọng của でも: Cũng đặt ở đầu câu thứ hai, phía sau nói điều "trái với câu trước": きれいです。しかし、遠とおいです。
• Dùng ở nơi để "viết": Sách du lịch, văn giải thích, tin tức, bài luận, nhật ký, thuyết trình trang trọng. Khi nói chuyện với bạn bè, nhân viên cửa hàng thì dùng でも là được.
• Tổng hợp ba kiểu "nhưng": 〜が、〜 (giữa một câu)／でも、〜 (đầu câu, văn nói)／しかし、〜 (đầu câu, văn viết).

• この ホテルは きれいです。しかし、駅えきから 遠とおいです。 — Khách sạn này đẹp. Tuy nhiên, ở xa ga.
• 京都きょうとは きれいでした。しかし、人ひとが 多おおすぎました。 — Kyoto đẹp. Tuy nhiên, đông người quá.
• おこのみやきは おいしかったです。しかし、食たべすぎました。 — Okonomiyaki rất ngon. Tuy nhiên, đã ăn nhiều quá.
• 日本語にほんごは たのしいです。しかし、漢字かんじが 多おおいです。 — Tiếng Nhật rất thú vị. Tuy nhiên, có nhiều Kanji.