Bài 62: かもしれない・はずだ・きっと

N4 · Bài 62 · 18 phút — Nói “biết đâu～”, “(theo lẽ thường) hẳn là～”, “không thể nào～”, rồi dùng きっと／たぶん／もしかしたら để cho biết bạn chắc đến mấy phần

Mấy bài trước bạn đã học nhiều kiểu “hình như”: そうだ、ようだ、みたいだ、らしい. Bài này đổi góc nhìn sang “mình chắc đến đâu”: biết đâu (かもしれない), theo lẽ thường thì hẳn là (はずだ), không thể nào (はずがない), và きっと・たぶん・もしかしたら đặt ở đầu câu.

Học xong bài này, bạn có thể:

• Nói “biết đâu～”: 雨あめが 降ふる かもしれません。(Biết đâu trời sẽ mưa)
• Nói “(theo lẽ thường) hẳn là～” khi có căn cứ: 九時くじに 着つく はずです。(Hẳn là 9 giờ sẽ đến)
• Nói “không thể nào～”: そんな はずは ありません！(Không thể nào như thế!)
• Dùng きっと／たぶん／もしかしたら để cho người nghe biết bạn chắc đến mấy phần

Sô-cô-la cầu đỗ biến mất

Bài trước Rin dẫn khách Đài Loan đi dạo Yanaka. Thoắt cái đã tháng 12, mai là JLPT... (落おちる＝trượt; 合格ごうかく＝đỗ)

Biết đâu: かもしれない; hẳn là: はずだ; không thể nào: はずがない. Bài sau: thi xong đến くまや, Bác Gấu nếm một ngụm nước dùng, mặt mũi lạ lắm...

Từ vựng bài này: kỳ thi và “mức chắc chắn”

• 試験しけん (shiken): kỳ thi
• 落おちる (ochiru): trượt; rơi xuống
• 合格ごうかくする (gōkaku suru): đỗ, đạt
• チョコ (choko): sô-cô-la
• 会場かいじょう (kaijō): hội trường; địa điểm thi
• 着つく (tsuku): đến nơi
• おくれる (okureru): trễ; bị chậm
• のこる (nokoru): còn lại
• 道みち (michi): đường
• そんな (sonna): như thế, như vậy
• きっと (kitto): nhất định
• たぶん (tabun): có lẽ, chắc là
• もしかしたら (moshikashitara): biết đâu, không chừng

Ngữ pháp 1 / 4: かもしれない

Thể thường＋かもしれない: nói “có lẽ～, biết đâu～” (không chắc lắm)

• Ý nghĩa: biết đâu～: Dùng khi bạn nghĩ “có thể xảy ra, nhưng mình không chắc”. Có thể nửa nọ nửa kia, cũng có thể thấp hơn: 雨あめが 降ふる かもしれない＝biết đâu trời sẽ mưa.
• Cách nối: Động từ・tính từ い: thể thường＋かもしれない (降ふる、降ふらない、降ふった、寒さむい). Danh từ・tính từ な: nối thẳng (休やすみ かもしれない、有名ゆうめい かもしれない).
• Cách kết câu: Với bạn bè: かもしれない、かもしれないね. Với thầy cô, nhân viên: かもしれません.
• So với でしょう: でしょう là “chắc là～nhỉ”, độ chắc cao hơn; かもしれない là “biết đâu”, độ chắc thấp hơn.

• 雨あめが 降ふる かもしれません。 — Biết đâu trời sẽ mưa.
• あしたは 雨あめです。電車でんしゃが おくれる かもしれません。 — Mai trời sẽ mưa. Biết đâu tàu điện sẽ trễ.
• あしたは 休やすみ かもしれない。 — Biết đâu mai được nghỉ.
• 先生せんせいは もう 食たべた かもしれない。 — Biết đâu thầy đã ăn hết rồi.
• 試験しけんに 落おちる かもしれない……。 — Biết đâu mình sẽ trượt kỳ thi...

Ngữ pháp 2 / 4: はずだ

Thể thường＋はずだ: có căn cứ nên nói “(theo lẽ thường) hẳn là～”

• Ý nghĩa: (theo lẽ thường) hẳn là～: Dựa vào bảng giờ, sự thật hoặc lẽ thường để suy ra “theo lý thì là như vậy”: 電車でんしゃは 九時くじに 着つく はずです＝(bảng giờ ghi vậy) tàu hẳn là 9 giờ đến.
• Cách nối: Động từ・tính từ い: thể thường＋はずだ (着つく、来こない、来きた、おいしい). Tính từ な＋な: しずかな はずだ. Danh từ＋の: ここの はずだ.
• So với かもしれない: はずだ có căn cứ, độ chắc cao; かもしれない chỉ là “có thể”. 勉強べんきょうしたから、合格ごうかくする はずだ——“vì đã học” chính là căn cứ.
• Việc tự quyết thì dùng つもりです: “Mai tôi sẽ đi” là quyết định của chính mình, dùng つもりです: わたしは あした 行いく つもりです. Nói 行いく はずです nghe như đang xem lịch trình mà suy ra “theo sắp xếp/lẽ thường thì tôi sẽ đi”, không giống việc tự quyết đi.

• たくさん 勉強べんきょうしたから、合格ごうかくする はずです。 — Đã đọc nhiều sách, hẳn là sẽ đậu.
• 電車でんしゃは 九時くじに 着つく はずです。 — Tàu điện hẳn là 9 giờ đến.
• 会場かいじょうは ここの はずだ。 — Phòng thi hẳn là ở đây.
• チョコは かばんの 中なかに ある はずだ。 — Sô-cô-la hẳn là ở trong túi.
• くまやは 今日きょう 休やすみの はずです。 — くまや hôm nay hẳn là nghỉ.

Ngữ pháp 3 / 4: はずがない

Thể thường＋はずが ない: có căn cứ nên khẳng định “không thể nào～”

• Ý nghĩa: không thể nào～: Dựa vào lẽ thường mà thấy “chuyện đó không thể xảy ra”: 先生せんせいの チョコが のこる はずが ない——Thầy Mèo mê ăn như vậy, sô-cô-la không thể nào còn lại.
• Cách nối giống はずだ: Động từ・tính từ い: thể thường (のこる はずが ない). Tính từ な＋な: 有名ゆうめいな はずが ない. Danh từ＋の: 休やすみの はずが ない.
• そんな はずは ない: Khi gặp chuyện khó tin, buột miệng “Không thể nào!”. Lúc này が thường đổi thành は. Với thầy cô, khách: そんな はずは ありません.
• はずが ない và かもしれない: のこる はずが ない＝không thể nào còn lại (chắc 0%); のこる かもしれない＝biết đâu còn lại (khoảng nửa nọ nửa kia). Muốn khẳng định chắc “không thể nào” thì dùng はずが ない.

• 先生せんせいの チョコが のこる はずが ない。 — Sô-cô-la của thầy không thể nào còn lại.
• 先生せんせいが 九時くじに 着つく はずが ありません。道みちが わかりませんから。 — Thầy không thể nào 9 giờ đã tới, vì thầy không biết đường.
• くまやが 今日きょう 休やすみの はずが ない。 — くまや hôm nay không thể nào nghỉ.
• 先生せんせいが 道みちを 知しって いる はずが ない。 — Thầy không thể nào biết đường.
• そんな はずは ありません！ — Không thể nào như thế!

Ngữ pháp 4 / 4: きっと・たぶん

Đặt きっと／たぶん／もしかしたら ở đầu câu để báo trước cho người nghe bạn chắc đến mấy phần

• Nói độ chắc trước: Ba từ này đặt ở đầu câu, người nghe chưa nghe hết đã biết bạn chắc đến đâu. Tiếng Việt cũng vậy: “nhất định”, “có lẽ”, “biết đâu” đều đứng trước.
• きっと: nhất định: Mình tin chắc sẽ như vậy, cũng hay dùng để cổ vũ người khác: きっと 合格ごうかくしますよ！Phía sau có thể là thể ます, でしょう, と思おもう.
• たぶん: có lẽ: Chắc khoảng bảy, tám phần. Hay đi với でしょう／だろう／と思おもう: たぶん あしたは 雨あめでしょう.
• もしかしたら: biết đâu: Độ chắc rất thấp, hay đi với かもしれない: もしかしたら 道みちが わからない かもしれない.

• きっと 合格ごうかくしますよ！ — Nhất định sẽ đậu!
• たぶん あしたは 雨あめでしょう。 — Mai có lẽ trời sẽ mưa.
• もしかしたら、先生せんせいは 道みちが わからない かもしれない。 — Biết đâu thầy không biết đường.
• くまたさんは きっと 合格ごうかくすると 思おもう。 — Mình nghĩ Kumata nhất định sẽ đậu.
• たぶん 電車でんしゃは おくれないと 思おもいます。 — Mình nghĩ có lẽ tàu điện sẽ không trễ.