Bài 154: からこそ・だけに・だけあって・ばかりに

N2 · Bài 154 · 18 phút — Bốn cách nhấn mạnh nguyên nhân: chính vì ~ nên mới ~, vì là ~ nên càng ~, đúng là ~, chỉ vì ~ mà (hỏng việc) — câu nói thừa ở hội khu phố

Bài trước, đợt thu thập chữ ký của Rin đã lên báo. Bài này học bốn cách «nhấn mạnh nguyên nhân»: からこそ (chính vì lý do này), だけに (vì thế nên càng), だけあって (đúng là), ばかりに (chỉ vì một chuyện nhỏ mà kết quả tệ). Xem truyện tranh trước nhé!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng からこそ để nói «chính vì ~ nên mới ~»: 外国人がいこくじんだからこそ 見みえる 日本にほん
• Dùng だけに để nói «vì là ~ nên càng ~»: 期待きたいして いた だけに、がっかりした
• Dùng だけあって／だけの ことは ある để khen «đúng là ~, thảo nào ~»
• Dùng ばかりに để nói «chỉ vì ~ mà kết quả tệ», và phân biệt với おかげで, た ばかりだ

Lỡ nói thêm một câu

Rin lên báo, nhưng những người hàng xóm ủng hộ việc mở rộng đường lại không vui lắm… (一言ひとこと = một câu, おわび = lời xin lỗi)

からこそ・だけに = chính vì; だけあって = đúng là; ばかりに = chỉ vì (kết quả xấu). Bài sau, Thầy Mèo về Kyoto đón Tết…

Từ vựng bài này: nguyên nhân, đánh giá và xin lỗi

• 〜からこそ (kara koso): chính vì ~ nên mới ~
• 〜だけに (dake ni): vì là ~ nên càng ~
• 〜だけあって (dake atte): đúng là ~; thảo nào ~
• 〜ばかりに (bakari ni): chỉ vì ~ (kết quả tệ)
• さすが (sasuga): đúng là, quả không hổ
• 外国人がいこくじん (gaikokujin): người nước ngoài
• 一言ひとこと (hitokoto): một câu
• 怒おこる (okoru): nổi giận
• 期待きたい (kitai): kỳ vọng
• がっかり (gakkari): thất vọng, ỉu xìu
• ぬれる (nureru): bị ướt
• おわび (owabi): xin lỗi, tạ lỗi
• お菓子かし (okashi): bánh kẹo, đồ ăn vặt
• 空から (kara): rỗng (hộp, ly không có gì bên trong)
• 救急車きゅうきゅうしゃ (kyūkyūsha): xe cấp cứu
• 寝坊ねぼう (nebō): ngủ quên, dậy muộn

Ngữ pháp 1 / 4: からこそ

Thể thường＋からこそ = chính vì ~ nên mới ~: nhấn mạnh «chính là lý do này». 外国人がいこくじんだからこそ 見みえる 日本にほんが ある = có một nước Nhật mà chính vì là người nước ngoài nên mới thấy được.

• Hình thức: thể thường＋からこそ: Động từ, tính từ -い nối thẳng: 練習れんしゅうした からこそ、寒さむい からこそ. Danh từ và tính từ -な phải thêm だ trước: 外国人がいこくじんだからこそ、大切たいせつだからこそ.
• Ý nghĩa: chính vì ~ nên mới ~: から là lý do thông thường. Thêm こそ (nhấn mạnh «chính là ~», đã học) vào thì thành «chính là lý do này».
• Hay dùng để lật ngược «điểm yếu»: «Người nước ngoài» nghe như điểm yếu, nhưng Thầy Mèo lại nói: chính vì là người nước ngoài nên mới thấy được. Phía sau hay có んです／のだ, nghe thuyết phục hơn.
• Không dùng cho kết quả xấu đơn thuần: Sau からこそ phần nhiều là suy nghĩ, quyết tâm, kết luận có ý nghĩa. Muốn nói «chỉ vì một chuyện nhỏ mà kết quả tệ» thì dùng ngữ pháp thứ 4 là ばかりに.

• 外国人がいこくじんだからこそ 見みえる 日本にほんが ある。 — Có những nét Nhật chính vì là người nước ngoài nên mới thấy được.
• 大切たいせつな 木きだからこそ、みんなで 守まもりたい。 — Chính vì là cái cây quan trọng nên ai cũng muốn cùng nhau gìn giữ.
• 毎日まいにち 練習れんしゅうした からこそ、上手じょうずに なったんです。 — Chính vì luyện tập mỗi ngày nên mới giỏi lên.
• 忙いそがしい からこそ、休やすむ 時間じかんが 必要ひつようだ。 — Chính vì bận nên mới cần thời gian nghỉ ngơi.
• 友ともだちだからこそ、本当ほんとうの ことを 言いうんです。 — Chính vì là bạn nên mới nói thật.

Ngữ pháp 2 / 4: だけに

N／なAな／thể thường＋だけに = vì là ~ nên càng ~: tình huống phía trước làm mức độ của kết quả cao hơn. 期待きたいして いた だけに、がっかりした = vì rất mong chờ nên càng thất vọng.

• Hình thức: N／なAな／thể thường＋だけに: Danh từ nối thẳng (không có Nの): 町まちだけに、年末ねんまつだけに. Tính từ -な thêm な: 有名ゆうめいな だけに. Động từ, tính từ -い dùng thể thường: 期待きたいして いた だけに、古ふるい だけに.
• Ý nghĩa: vì là ~ nên càng ~: Tình huống phía trước khiến kết quả phía sau «đương nhiên càng ~». Dùng được cho cả kết quả tốt lẫn xấu.
• Hay gặp nhất: kỳ vọng càng cao, thất vọng càng lớn: 期待きたいして いた だけに、がっかりした. Càng dốc lòng, càng mong chờ thì nỗi thất vọng hay tiếc nuối càng sâu.
• So với からこそ: からこそ nhấn mạnh «chính là lý do này», phía sau hay là suy nghĩ hay quyết tâm của mình (守まもりたい). だけに là «tình huống này → mức độ càng cao», phía sau hay là cảm nghĩ, trạng thái (多おおい、がっかりした).

• 古ふるい 町まちだけに、思おもい出でも 多おおい。 — Vì là phố cổ nên kỷ niệm cũng đặc biệt nhiều.
• 年末ねんまつだけに、店みせは とても こんで いる。 — Vì là cuối năm nên quán đặc biệt đông.
• 期待きたいして いた だけに、がっかりした。 — Vì rất mong chờ nên càng thất vọng.
• 有名ゆうめいな 店みせだけに、いつも 人ひとが 多おおい。 — Vì là quán nổi tiếng nên lúc nào cũng đông người.
• 毎日まいにち 練習れんしゅうした だけに、負まけて 本当ほんとうに 残念ざんねんだ。 — Vì ngày nào cũng luyện tập nên thua mới càng tiếc.

Ngữ pháp 3 / 4: だけあって

N／なAな／V thể thường＋だけあって = đúng là ~, quả nhiên ~: kết quả xứng với thân phận hay nỗ lực, mang sự thán phục; cuối câu nói だけの ことは ある. 長ながく 続つづいて いる 店みせだけあって、いつも お客きゃくさんが 多おおい = đúng là quán lâu đời, khách lúc nào cũng đông.

• Hình thức: N／なAな／V thể thường＋だけあって: Danh từ nối thẳng (không có Nの): 店みせだけあって. Tính từ -な thêm な: 有名ゆうめいな だけあって. Động từ dùng thể thường: 練習れんしゅうした だけあって、続つづいて いる 店みせだけあって.
• Ý nghĩa: đúng là ~; thảo nào ~: Kết quả «phù hợp» với thân phận, nỗ lực hay danh tiếng, người nói thán phục. Hay đi cùng さすが: さすが〜だけあって.
• Đặt cuối câu: だけの ことは ある: Nói kết quả trước, rồi thêm một câu «đúng là ~»: この 味あじ、さすが 長ながく 続つづいて いる 店みせだけの ことは ある.
• Chỉ dùng để khen; trái kỳ vọng dùng にしては: «Nổi tiếng mà dở» là trái kỳ vọng, phải dùng にしては đã học. Ngoài ra, だけに dùng được cả tốt lẫn xấu, còn だけあって chỉ dùng khi thán phục, khen ngợi.

• 長ながく 続つづいて いる 店みせだけあって、いつも お客きゃくさんが 多おおい。 — Đúng là quán lâu đời, khách lúc nào cũng đông.
• さすが 観光かんこうの 学校がっこうの 学生がくせいだけあって、案内あんないが 上手じょうずだ。 — Đúng là học sinh trường du lịch, hướng dẫn giỏi thật.
• 毎日まいにち 練習れんしゅうした だけあって、リンの 日本語にほんごは 上手じょうずだ。 — Đúng là ngày nào cũng luyện tập, tiếng Nhật của Rin giỏi thật.
• 有名ゆうめいな 店みせだけあって、本当ほんとうに おいしい。 — Đúng là quán nổi tiếng, ngon thật.
• この 味あじ、さすが 長ながく 続つづいて いる 店みせだけの ことは ある。 — Hương vị này, quả đúng là quán lâu đời.

Ngữ pháp 4 / 4: ばかりに

Vた形けい／Aい／なAな＋ばかりに = chỉ vì ~ mà kết quả (tệ): một nguyên nhân nhỏ gây ra kết quả xấu, mang sự hối hận. 一言ひとこと 多おおかった ばかりに = tại lỡ nói thêm một câu.

• Hình thức: Vた形けい／Aい／なAな＋ばかりに: Hay gặp nhất là thể た: 忘わすれた ばかりに、多おおかった ばかりに. Tính từ -な thêm な: 下手へたな ばかりに. Danh từ thì nói Nである ばかりに (外国人がいこくじんである ばかりに), không phải Nの.
• Ý nghĩa: chỉ vì ~ (kết quả tệ): Nhấn mạnh «chỉ vì nguyên nhân nhỏ này» mà gây ra kết quả xấu lớn, mang sự hối hận, cay cú.
• Chỉ dùng cho kết quả xấu: Kết quả tốt dùng おかげで đã học: 早はやく 起おきた おかげで、間まに合あった.
• Đừng nhầm với た ばかりだ: 来きた ばかりだ (cuối câu) = vừa mới đến, nói về thời gian. 来きた ばかりに、〜 (phía sau còn một vế nữa) = chỉ vì đã đến nên kết quả ~. Hãy xem sau ばかり có に và vế tiếp theo hay không.

• 一言ひとこと 多おおかった ばかりに、怒おこらせて しまった。 — Chỉ vì lỡ nói thêm một câu mà làm đối phương giận.
• 傘かさを 忘わすれた ばかりに、ぬれて しまった。 — Chỉ vì quên mang ô nên bị ướt.
• 寝坊ねぼうした ばかりに、バスに 乗のれなかった。 — Chỉ vì ngủ quên nên lỡ xe buýt.
• 字じが 下手へたな ばかりに、名前なまえを 読よんで もらえなかった。 — Chỉ vì chữ xấu mà không ai đọc ra tên.
• 値段ねだんを 見みなかった ばかりに、高たかい 料理りょうりを 注文ちゅうもんして しまった。 — Chỉ vì không xem giá mà gọi phải món rất đắt.