Bài 167: からというもの・を皮切りに・を限りに
N1 · Bài 167 · 18 phút — Nói về bước ngoặt cuộc đời, chuyện nối tiếp chuyện, và việc dừng lại từ một ngày nào đó: tin lớn ở くまや
Bài trước, Rin vừa đọc thư của ủy ban quận là nhảy cẫng lên. Bài này học ba cách nói "lấy một mốc thời gian làm ranh giới": から というもの (từ đó trở đi cứ mãi), を 皮切りに (bắt đầu từ đây rồi nối tiếp), を 限りに (đến đây là hết). Xem truyện tranh trước nhé!
Học xong bài này, bạn có thể:
- Dùng Vて＋から というもの để nói "kể từ khi ～, thì cứ ～ mãi": 日本に 来てから というもの、毎日 ここに 来て いる
- Dùng Nを 皮切りに để nói "lấy ～ làm khởi đầu, rồi lần lượt mở rộng": 谷中を 皮切りに、ツアーは 全国へ
- Dùng Nを 限りに để nói "đến ～ là hết, sau đó không ～ nữa": 三月を 限りに、この 店を 閉める
くまや sắp dọn đi?
Bài trước, buổi gặp quận trưởng đã được chốt! Rin chạy tới くまや báo tin vui. (皮切り＝khởi đầu, 限り＝giới hạn, 計画＝kế hoạch, 移る＝dời sang, おやつ＝đồ ăn vặt)
から というもの＝kể từ đó cứ mãi; を 皮切りに＝lấy đây làm khởi đầu; を 限りに＝đến đây là hết. Bác Gấu không đóng tiệm, mà muốn dời くまや ra trước cây anh đào đã hẹn, cùng nhau giữ cây ấy. Kế hoạch này sẽ được đưa ra trong buổi gặp quận trưởng...
Từ vựng bài này: bước ngoặt, mở rộng và kết thúc
- 〜てから というもの (te kara to iu mono): kể từ khi ～, thì cứ ～ mãi
- 〜を 皮切りに (o kawakiri ni): lấy ～ làm khởi đầu, rồi (lần lượt) ～
- 〜を 限りに (o kagiri ni): lấy ～ làm hạn, sau đó không ～ nữa
- 全国 (zenkoku): toàn quốc (Hán-Việt: 全国 = toàn quốc, đọc gần như y hệt)
- 通る (tōru): (kế hoạch, đề xuất) được thông qua
- 閉める (shimeru): đóng (cửa); đóng cửa tiệm luôn
- おやつ (oyatsu): đồ ăn vặt, bánh kẹo ăn nhẹ
- 各地 (kakuchi): các nơi, mỗi nơi
- 次々に (tsugitsugi ni): lần lượt, hết cái này đến cái khác
- 電話が かかって くる (denwa ga kakatte kuru): có điện thoại gọi đến
- 今回 (konkai): lần này
- 今月 (kongetsu): tháng này
- 今年 (kotoshi): năm nay
- 引退する (intai suru): (vận động viên) giải nghệ, nghỉ hưu
- コンサート (konsāto): buổi hòa nhạc, concert
- お祝い (oiwai): chúc mừng, ăn mừng
- 行う (okonau): tổ chức, tiến hành
- 祭り (matsuri): lễ hội
- 試合 (shiai): trận đấu
- ダイエット (daietto): ăn kiêng, giảm cân
Ngữ pháp 1 / 3: からというもの
Vて＋から というもの＝kể từ khi ～, thì cứ ～ mãi: một việc đã đổi thay cuộc sống, từ hôm đó một trạng thái cứ kéo dài. 日本に 来てから というもの、毎日 ここに 来て いる＝từ khi sang Nhật, ngày nào tôi cũng đến đây.
- Dạng: Vて形＋から というもの: Chia động từ sang thể て rồi thêm から というもの: 来てから というもの、住んでから というもの、読んでから というもの. Không dùng thể た (来たから というもの ✗).
- Nghĩa: kể từ khi ～, thì cứ ～ mãi: Vế trước là việc làm đổi thay cuộc sống (sang Nhật, chuyển nhà, đọc thư), vế sau là trạng thái kéo dài từ hôm đó. Thường mang cảm giác "từ đó mọi thứ khác hẳn".
- Vế sau là kéo dài hoặc thay đổi: Hay đi với ずっと、毎日、～て いる、～ように なった. Hành động chỉ làm một lần (すぐ 寝た) thì không dùng được; trường hợp đó chỉ cần てから.
- So với て以来 và てから: て以来 đã học trước cũng là "kể từ khi ～", nhưng khách quan hơn; から というもの giàu cảm xúc hơn, hay dùng nói về thay đổi trong cuộc sống của mình. てから chỉ là thứ tự "làm xong ～ rồi mới ～".
- 日本に 来てから というもの、毎日 ここに 来て いる。 — Từ khi sang Nhật, ngày nào tôi cũng đến đây.
- この 町に 住んでから というもの、早く 起きる ように なった。 — Từ khi dọn đến khu này, tôi dậy sớm hơn hẳn.
- あの 手紙を 読んでから というもの、リンは 日本語を 勉強し続けて いる。 — Từ khi đọc lá thư của ủy ban quận, Rin cứ học tiếng Nhật không ngừng.
- ねこが 来てから というもの、家が にぎやかに なった。 — Từ khi nhà có thêm một chú mèo, nhà trở nên náo nhiệt hẳn.
- ねこ先生は ケーキの 味を 知ってから というもの、毎日 三つ 食べて いる。 — Từ khi biết vị của bánh ngọt, Thầy Mèo ngày nào cũng ăn ba cái.
Ngữ pháp 2 / 3: をかわきりに
N＋を 皮切りに＝lấy ～ làm khởi đầu, rồi nối tiếp mở rộng: vế trước là chặng đầu, vế sau là sự phát triển lan rộng dần. 谷中を 皮切りに、ツアーは 全国へ 広がった＝lấy Yanaka làm điểm xuất phát, tour lan ra toàn quốc.
- Dạng: N＋を 皮切りに: Danh từ thêm trực tiếp を 皮切りに: 谷中を 皮切りに、東京を 皮切りに. Không được bỏ を.
- Nghĩa: lấy ～ làm khởi đầu, rồi lần lượt ～: 皮切り có thuyết cho rằng vốn chỉ "mồi cứu đầu tiên" khi cứu ngải, hoặc việc rạch lớp da đầu tiên khi chữa mụn nhọt; sau mở rộng thành "sự khởi đầu, cái đầu tiên". Vế trước là chặng đầu, buổi đầu, cuộc gọi đầu; vế sau là những việc nối tiếp nhau mở ra.
- Vế sau là "sự phát triển mở rộng": Hay đi với 次々に、全国へ、各地で、広がる. Dùng nhiều cho sự kiện, lưu diễn, kinh doanh, tin tức. Thứ tự việc nhỏ hằng ngày (ăn sáng → đánh răng) không dùng, chỉ cần てから.
- So với をはじめ và をきっかけに: をはじめ là "đứng đầu là ～ (nêu ví dụ tiêu biểu)": 東京をはじめ、大阪や 京都も. をきっかけに là "nhân dịp ～ mà thay đổi". を 皮切りに nhấn mạnh "từ đây bắt đầu, cái này nối cái kia".
- 谷中を 皮切りに、ツアーは 全国へ 広がった。 — Lấy Yanaka làm điểm xuất phát, tour lan ra toàn quốc.
- 東京を 皮切りに、全国で コンサートを 開く。 — Lấy Tokyo làm chặng đầu, mở concert ở khắp nơi trên cả nước.
- 熊太くんの 電話を 皮切りに、次々に お祝いの 電話が かかって きた。 — Bắt đầu từ cuộc gọi của Kumata, điện thoại chúc mừng gọi đến hết cuộc này đến cuộc khác.
- この 店を 皮切りに、町に 新しい 店が 次々に できた。 — Bắt đầu từ quán này, trên con phố này liên tiếp mở thêm mấy quán mới.
Ngữ pháp 3 / 3: をかぎりに
N＋を 限りに＝lấy ～ làm hạn, sau đó không ～ nữa: vế trước là "ngày/lần cuối cùng", vế sau là kết thúc hay dừng lại. 三月を 限りに、この 店を 閉める＝mở đến hết tháng 3, sau đó đóng cửa tiệm này.
- Dạng: N＋を 限りに: Phía trước đặt thời điểm hoặc dịp "cuối cùng": 今日、今月、三月、今年、今回の 試合. Sau đó thêm dấu phẩy, rồi nói việc sẽ kết thúc.
- Nghĩa: lấy ～ làm hạn, sau đó không ～ nữa: Người nói lấy ngày đó làm ranh giới: đến hôm đó vẫn làm, sau đó thì dừng. Rất hay gặp trong thông báo, tuyên bố, dịp trang trọng.
- Vế sau là kết thúc hoặc dừng: Hay đi với やめる、閉める、引退する、～なく なる. "Bắt đầu làm ～" không dùng được を 限りに, phải dùng から: 今日から 始める.
- Phân biệt với 限り đã học: ～限り đã học nghĩa là "chừng nào còn ～": 足が 動く 限り、行く. Còn を 限りに ở bài này, phía trước là danh từ thêm を, nghĩa là "đến ～ là hết". Cùng một chữ nhưng cách dùng khác nhau!
- 三月を 限りに、この 店を 閉める。 — Mở đến hết tháng 3, sau đó sẽ đóng cửa tiệm này.
- 今日を 限りに、おやつを やめます。 — Đến hôm nay là hết, tôi bỏ ăn vặt.
- 今回の 試合を 限りに、引退します。 — Trận này là trận cuối, sau đó tôi sẽ giải nghệ.
- 今月を 限りに、この バスは 走らなく なる。 — Tuyến xe buýt này chỉ chạy đến hết tháng này, sau đó sẽ ngừng chạy.