Bài 108: ないことはない・ことはない・おそれがある

N3 · Bài 108 · 18 phút — Không cần ~, không phải là không ~, e rằng sẽ ~: an ủi người khác, đồng ý một cách dè dặt, hiểu cảnh báo thời tiết

Bài trước, Rin đã học các quy tắc làm việc ở công ty du lịch. Bài này là tháng 7, trước khi bão đến, và Rin sẽ lần đầu làm hướng dẫn viên. Xem truyện tranh trước nhé!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng động từ thể từ điển + ことは ない để nói “không cần ~, khỏi phải ~”, an ủi người khác đừng lo
• Dùng 〜ない ことは ない／〜ない ことも ない để nói kiểu khẳng định dè dặt “cũng không phải là không ~”
• Hiểu 〜おそれが ある trong tin tức và cảnh báo thời tiết: e rằng sẽ xảy ra (chuyện xấu)
• Phân biệt ba cách nói rất giống nhau: する ことは ない, しない ことは ない, した ことは ない

Lần đầu dẫn tour, bão sắp đến!

Rin thực tập ở công ty du lịch được một thời gian, cuối cùng cũng lần đầu dẫn tour, vậy mà bão lại đến... (中止ちゅうし＝hủy bỏ)

Thể từ điển＋ことは ない＝không cần, ない ことは ない＝cũng không phải là không, còn おそれ chỉ nói về chuyện xấu. Bài sau, Bác Gấu kể chuyện xưa về sư phụ.

Từ vựng bài này: hướng dẫn viên ngày bão

• Vる ことは ない (koto wa nai): không cần ~, khỏi phải ~
• 〜ない ことは ない (nai koto wa nai): cũng không phải là không ~
• 〜ない ことも ない (nai koto mo nai): cũng không phải là không ~ (nhẹ nhàng hơn)
• 〜おそれが ある (osore ga aru): e rằng sẽ ~, có nguy cơ ~
• 台風たいふう (taifū): bão (台風 = đài phong)
• 中止ちゅうし (chūshi): hủy bỏ, đình chỉ (中止 = trung chỉ)
• 大雨おおあめ (ōame): mưa lớn (大雨 = đại vũ)
• 警報けいほう (keihō): cảnh báo, báo động (警報 = cảnh báo)
• ニュース (nyūsu): tin tức (bản tin)
• 案内あんないする (annai suru): hướng dẫn, dẫn đường
• ガイド (gaido): hướng dẫn viên
• 心配しんぱいする (shinpai suru): lo lắng
• 急いそぐ (isogu): vội, gấp
• 謝あやまる (ayamaru): xin lỗi
• 辛からい (karai): cay
• 納豆なっとう (nattō): natto (đậu nành lên men)
• 遅おくれる (okureru): trễ, chậm; không kịp
• 増ふえる (fueru): tăng lên; (nước) dâng lên
• 川かわ (kawa): sông
• 晴はれる (hareru): trời quang, tạnh ráo
• 初はじめて (hajimete): lần đầu tiên
• 飛行機ひこうき (hikōki): máy bay

Ngữ pháp 1 / 3: ことはない

Thể từ điển＋ことは ない＝không cần ~, khỏi phải ~: an ủi, khuyên đối phương đừng lo, đừng vội, đừng xin lỗi

• Thể từ điển＋ことは ない＝không cần ~: Động từ để ở thể từ điển, thêm ことは ない phía sau, nghĩa là “không cần ~, khỏi phải ~”. Cách nói lịch sự là ことは ありません.
• Dùng để an ủi, khuyên người khác: Hay dùng khi đối phương đang lo, đang vội hay định xin lỗi, mang sắc thái ấm áp kiểu “đừng thế mà”: 心配しんぱいする ことは ないよ.
• So với 必要ひつようは ない: 必要ひつようは ない đã học cũng là “không cần”, nhưng khách quan hơn, nghe như đang nói về quy định; còn ことは ない mang cảm xúc, phần lớn là để an ủi người khác.
• Đừng nhầm với “chưa từng ~”: 心配しんぱいした ことは ない＝chưa từng lo lắng (kinh nghiệm); 心配しんぱいする ことは ない＝không cần lo lắng. Chỉ khác る và た mà nghĩa hoàn toàn khác!

• 心配しんぱいする ことは ないよ。明日あしたは 晴はれるそうだ。 — Không cần lo đâu. Nghe nói ngày mai trời sẽ quang.
• まだ 時間じかんが ありますから、急いそぐ ことは ありません。 — Còn thời gian, không cần vội.
• 謝あやまる ことは ないよ。きみは 悪わるくない。 — Không cần xin lỗi đâu, bạn đâu có sai.
• 高たかい 傘かさを 買かう ことは ありません。コンビニで 傘かさを 買かいましょう。 — Không cần mua ô đắt tiền, mua ô ở cửa hàng tiện lợi đi.
• ぜんぶ 覚おぼえる ことは ないです。大切たいせつな ことばだけ 覚おぼえましょう。 — Không cần học thuộc hết, chỉ cần nhớ những từ quan trọng là được.

Ngữ pháp 2 / 3: ないことはない

Thể ない＋ことは ない (ことも ない)＝cũng không phải là không ~: hai lần phủ định thành “miễn cưỡng thì được, thật ra cũng hơi có”

• Thể ない＋ことは ない＝cũng không phải là không ~: Đặt phủ định trước (できない・食たべられない), rồi thêm ことは ない (không phải là), hai phủ định thành “miễn cưỡng thì được, thật ra cũng hơi có”.
• Tính từ, danh từ cũng dùng được: Tính từ đuôi い: 辛からくない ことは ない (cũng không phải là không cay). Tính từ đuôi な・danh từ: 好すきじゃない ことは ない (cũng không phải là không thích).
• Phía sau hay có けど／が: Vì chỉ là “miễn cưỡng được” nên phía sau thường thêm một câu bổ sung: 歩あるけない ことは ないけど、遠とおいです.
• ことも ない: dè dặt hơn: Đổi は thành も thì giọng mềm hơn, kém chắc chắn hơn: 行いけない ことも ないです. Khi bạn thật sự chắc chắn, thật sự thích thì cứ nói câu khẳng định, đừng vòng vo.

• 日本語にほんごで 案内あんないできない ことは ないです。 — Cũng không phải là không thể hướng dẫn bằng tiếng Nhật.
• 納豆なっとうは 食たべられない ことは ないけど、あまり 好すきじゃない。 — Natto cũng không phải là không ăn được, nhưng mình không thích lắm.
• 駅えきまで 歩あるけない ことは ないけど、バスで 行いきましょう。 — Cũng không phải là không đi bộ tới ga được, nhưng mình đi xe buýt đi.
• この カレーは 辛からくない ことも ないです。 — Món cà ri này cũng không phải là không cay (có hơi cay).
• 朝あさ 5時じに 起おきられない ことも ないけど…… — Năm giờ sáng cũng không phải là không dậy nổi đâu mà…

Ngữ pháp 3 / 3: おそれがある

Thể từ điển／danh từ の＋おそれが ある＝e rằng sẽ ~, có nguy cơ ~: chỉ dùng cho chuyện xấu, là cách nói trang trọng trong tin tức và cảnh báo

• Thể từ điển／Nの＋おそれが ある: Động từ thể từ điển nối thẳng: 止とまる おそれが ある. Danh từ phải thêm の trước: 中止ちゅうしの おそれが ある.
• Chỉ dùng cho chuyện xấu: おそれ vốn là “nỗi lo, nguy cơ”, nên chỉ nói về điều xấu có thể xảy ra: ngừng chạy, hủy, ngập, trễ. Chuyện tốt thì dùng かもしれない.
• Cách nói của tin tức, cảnh báo, thông báo: Giọng rất trang trọng, hay gặp trong dự báo thời tiết, thông báo ở nhà ga, thông báo của công ty du lịch. Tiêu đề thường rút gọn thành “大雨おおあめの おそれ”.
• Nói chuyện thì dùng かもしれない: Với bạn bè, muốn nói “ngày mai có thể mưa” thì dùng 明日あしたは 雨あめかもしれないね là đủ; nói おそれが ある nghe như đang đọc bản tin.

• 台風たいふうで 電車でんしゃが 止とまる おそれが あります。 — Vì bão, tàu điện e rằng sẽ ngừng chạy.
• 明日あしたの ツアーは 中止ちゅうしの おそれが あります。 — Tour ngày mai e rằng sẽ bị hủy.
• 今日きょうの 夜よるは 大雨おおあめの おそれが あります。 — Tối nay e rằng sẽ có mưa lớn.
• 大雨おおあめで 川かわの 水みずが 増ふえる おそれが あります。 — Vì mưa lớn, nước sông e rằng sẽ dâng lên.
• 急いそがないと、飛行機ひこうきに 遅おくれる おそれが あります。 — Không nhanh lên thì e rằng sẽ trễ chuyến bay.