Bài 187: を よそに・を ものとも せず・を 踏まえて・に 即して
N1 · Bài 187 · 18 phút — Bất chấp, vượt qua, cân nhắc, căn cứ: ngày thẩm nghị cuối cùng, ông nội vẫn ngày nào cũng ra thăm cây!
Bài trước, Rin đã đọc được nửa trên của trang cuối cuốn sổ của はな và khóc cả đêm. Bài này học bốn cách nói trang trọng: をよそに (bất chấp ~), をものともせず (không ngại ~), を踏まえて (cân nhắc ~), に即して／にのっとって (theo đúng ~). Phiên thẩm nghị cuối cùng của hội đồng quận sắp bắt đầu, xem truyện tranh trước nhé!
Học xong bài này, bạn có thể:
- Dùng をよそに để nói "bất chấp ~" (sự lo lắng, phản đối của người khác): みんなの 心配を よそに
- Dùng をものともせず để nói "không coi ~ ra gì" (khó khăn): 寒さを ものとも せず
- Dùng を踏まえて để nói "dựa trên ~, sau khi cân nhắc ~": 意見を 踏まえて
- Dùng に即して／にのっとって để nói "theo đúng ~" (sự thật, quy tắc): 法に 即して
Phiên họp cuối
Cuối tháng Ba, ngày thẩm nghị cuối cùng quyết định số phận cái cây đã đến — (審議＝thẩm nghị, 住民＝cư dân, 判断＝phán đoán, 満腹＝no căng bụng)
をよそに＝bất chấp người khác; をものともせず＝không ngại khó khăn; を踏まえて＝cân nhắc ~; に即して＝theo đúng ~. Kết quả ngày mai công bố, tối nay có ngủ được không nhỉ?
Từ vựng bài này: hội đồng thẩm nghị và "bất chấp, theo đúng"
- 〜を よそに (o yoso ni): bất chấp ~, phớt lờ ~ (sự lo lắng, phản đối của người khác)
- 〜を ものとも せず（に） (o monotomo sezu (ni)): không coi ~ ra gì, không ngại ~ (dũng cảm vượt qua)
- 〜を 踏まえて (o fumaete): dựa trên ~, sau khi cân nhắc ~
- 〜に 即して (ni sokushite): theo đúng ~, sát với ~ (sự thật, thực tế, pháp luật)
- 〜に のっとって (ni nottotte): tuân theo ~ (quy tắc, truyền thống, pháp luật)
- 審議 (shingi): thẩm nghị (thảo luận chính thức của hội đồng)
- 区議会 (kugikai): hội đồng quận
- 住民 (jūmin): cư dân
- 法 (hō): pháp luật
- 判断する (handan suru): phán đoán, quyết định
- 満腹 (manpuku): no căng bụng
- 食堂 (shokudō): căng-tin, nhà ăn (cho nhân viên, học sinh)
- 騒ぎ (sawagi): ồn ào, náo động
- ケガ (kega): bị thương
- 困難 (konnan): khó khăn
- 選手 (senshu): vận động viên
- 前回 (zenkai): lần trước
- 反省 (hansei): kiểm điểm, nhìn lại bản thân
- 提案 (teian): đề xuất, đề án
- 議論 (giron): thảo luận, tranh luận
- 案 (an): phương án
- 事実 (jijitsu): sự thật
- 状況 (jōkyō): tình hình, hoàn cảnh
- 伝統 (dentō): truyền thống
- 行う (okonau): tiến hành, tổ chức (văn viết)
- 式 (shiki): nghi thức, buổi lễ
- 痛み (itami): cơn đau (danh từ của 痛い)
- 周り (mawari): xung quanh, những người bên cạnh
- 正しい (tadashii): đúng, chính xác
Ngữ pháp 1 / 4: をよそに
N＋をよそに: bất chấp (sự lo lắng, phản đối, kỳ vọng của người khác) mà vẫn làm theo ý mình. 家族の 心配を よそに＝bất chấp sự lo lắng của gia đình.
- Dạng: N＋をよそに: Thêm を よそに ngay sau danh từ: 心配を よそに、反対を よそに.
- Nghĩa: bất chấp ~, phớt lờ ~: Người xung quanh đang lo lắng, phản đối, kỳ vọng, nhưng người trong cuộc mặc kệ và vẫn làm.
- Phía trước là "tâm trạng người khác, hoàn cảnh xung quanh": Hay gặp nhất là tâm trạng, phản ứng của người khác như 心配、反対、期待、注意, cũng có thể là hoàn cảnh xung quanh (騒ぎ). Chủ ngữ phía sau là người hay con vật tự hành động, chọn mặc kệ và vẫn làm (như con mèo vẫn ngủ). Nếu hành động phía sau thật ra có nghe theo, thì không dùng được をよそに. Nếu chỉ muốn nói "dù trời mưa", dùng にもかかわらず; muốn khen ai đó vượt qua khó khăn như lạnh, đau, thì dùng mẫu tiếp theo をものともせず.
- Dùng để miêu tả người khác: Thường là người nói đứng bên ngoài nhìn người khác, sắc thái hay là chê trách hoặc bó tay. Nói về chính mình "tôi bất chấp mọi người lo lắng" thì ít dùng.
- 家族の 心配を よそに、祖父は 毎日 木を 見に 行く。 — Bất chấp gia đình lo lắng, ông nội vẫn ngày nào cũng đi xem cây.
- 親の 反対を よそに、兄は 会社を 辞めた。 — Anh trai bất chấp bố mẹ phản đối, đã nghỉ việc.
- 周りの 騒ぎを よそに、猫は 気持ちよさそうに 寝て いる。 — Mặc kệ xung quanh ồn ào, con mèo ngủ rất ngon.
- 親の 期待を よそに、弟は 毎日 ゲームばかり して いる。 — Bố mẹ kỳ vọng nhiều như vậy, thế mà em trai ngày nào cũng chỉ chơi game.
- 先生の 注意を よそに、熊太は 授業中に パンを 食べた。 — Kumata mặc kệ lời nhắc của thầy, ăn bánh mì trong giờ học.
Ngữ pháp 2 / 4: をものともせず
N＋をものともせず（に）: không coi (khó khăn, trở ngại) ra gì, dũng cảm làm tiếp. 寒さを ものとも せず＝hoàn toàn không sợ lạnh.
- Dạng: N＋をものともせず（に）: せず＝しないで dạng văn viết, phía sau có thêm に hay không đều được: 寒さを ものとも せず（に）.
- Nghĩa: không coi ~ ra gì: Đối mặt với khó khăn, nguy hiểm cũng không lùi bước, dũng cảm làm tiếp.
- Sắc thái: khen người khác: Thường dùng để nói về việc người khác làm được. Nói về mình "tôi chẳng sợ ~ đâu" nghe như khoe khoang — Thầy Mèo ở khung 4 chính là đang khoe: no căng rồi mà vẫn ăn ba tô!
- Phía sau là miêu tả sự thật: Phía sau là câu miêu tả sự thật (đã xảy ra hoặc là thói quen), không dùng lời rủ rê như "cùng ~ nhé", lời nhờ vả "xin hãy ~", cũng không dùng cho dự định của bản thân.
- 寒さを ものとも せず、祖父は 毎朝 木を 見に 行く。 — Ông nội không sợ lạnh, sáng nào cũng đi xem cây.
- 足の 痛みを ものとも せずに、祖父は 坂を 登った。 — Ông nội không coi cái đau chân ra gì, vẫn leo lên con dốc.
- 強い 風を ものとも せず、選手たちは 最後まで 走った。 — Các vận động viên chịu gió mạnh, chạy đến cuối cùng.
- ケガを ものとも せずに、熊太は 試合に 出た。 — Kumata không coi vết thương ra gì, vẫn ra sân thi đấu.
- 多くの 困難を ものとも せず、二人は 小さな 店を 開いた。 — Hai người vượt qua nhiều khó khăn và mở được một quán nhỏ.
Ngữ pháp 3 / 4: を踏まえて
N＋を 踏まえて: lấy (ý kiến, kết quả, kinh nghiệm) làm cơ sở, cân nhắc rồi mới phán đoán, lập kế hoạch. 住民の 意見を 踏まえて＝cân nhắc ý kiến của cư dân.
- Dạng: N＋を 踏まえて: Thêm を 踏まえて sau danh từ; khi bổ nghĩa danh từ hay dùng を 踏まえた＋N: 経験を 踏まえた 提案.
- Nghĩa: dựa trên ~, cân nhắc ~: Cân nhắc kỹ ý kiến, kết quả, kinh nghiệm phía trước rồi mới làm bước tiếp theo.
- Khác với に基づいて: に基づいて＝làm theo căn cứ đó (dữ liệu, quy định). を踏まえて＝lấy nó làm nền để cân nhắc, rồi tự mình phát triển ra điều mới.
- Dùng trong hoàn cảnh trang trọng: Hay gặp trong họp, báo cáo, buổi lấy ý kiến công chúng, tin tức. Khi trò chuyện chuyện nhỏ với bạn, chỉ cần nói を 見て、を 考えて là đủ.
- 住民の 意見を 踏まえて、区が 判断する。 — Ủy ban quận sẽ cân nhắc ý kiến của cư dân để đưa ra phán đoán.
- 前回の 結果を 踏まえて、計画を 変えました。 — Dựa trên kết quả lần trước, chúng tôi đã sửa lại kế hoạch.
- 去年の 経験を 踏まえて、今年は 早く 準備を 始めた。 — Rút kinh nghiệm từ năm ngoái, năm nay bắt đầu chuẩn bị sớm hơn.
- 公聴会の 議論を 踏まえた 新しい 案が 出た。 — Dựa trên thảo luận ở buổi lấy ý kiến, đã đưa ra phương án mới.
- お客様の 声を 踏まえて、ツアーを 変えました。 — Chúng tôi tham khảo ý kiến của khách và đã sửa lại lịch trình.
Ngữ pháp 4 / 4: に即して
N＋に 即して／にのっとって: làm theo (sự thật, tình hình thực tế, pháp luật, quy tắc, truyền thống). 法に 即して 判断する＝phán đoán theo luật.
- Dạng: N＋に 即して／にのっとって: Trợ từ là に: 法に 即して、ルールに のっとって. Bổ nghĩa danh từ: に 即した＋N、に のっとった＋N.
- に 即して: sát với sự thật, thực tế: 事実、実際、状況、法 hay gặp: 実際の 状況に 即した 計画 (kế hoạch sát với tình hình thực tế).
- にのっとって: tuân thủ quy tắc, truyền thống: ルール、伝統、法 hay gặp, thường dùng khi tổ chức lễ, thi đấu một cách trang trọng: 伝統に のっとって 式を 行う (tổ chức lễ theo truyền thống).
- Phía trước không đặt "người": Chuẩn mực phải là thứ như sự thật, quy tắc. Làm theo lời ai đó thì dùng "〜の 説明の とおりに".
- 区は 法に 即して 判断します。 — Ủy ban quận sẽ đưa ra phán đoán theo pháp luật.
- 事実に 即して、正しく 書いて ください。 — Hãy viết chính xác, đúng theo sự thật.
- 実際の 状況に 即した 計画が 必要だ。 — Cần một kế hoạch sát với tình hình thực tế.
- 伝統に のっとって、神社で 式を 行う。 — Tuân theo truyền thống, tổ chức lễ ở đền thờ.
- ルールに のっとって、試合を 始めます。 — Theo đúng quy tắc, trận đấu bắt đầu.