Bài 142: 〜に おいて・〜に わたって・〜の もとで

N2 · Bài 142 · 18 phút — Tại ～・suốt ～・dưới ～: ba cách nói trang trọng nghe được ở buổi họp của UBND quận

Bài đầu tiên của chặng N2! Bài trước, Rin đã đọc hiểu thông báo: cây anh đào hẹn ước sẽ bị chặt trước mùa xuân. Bài này học ba cách nói văn viết xuất hiện nhiều nhất ở buổi họp thuyết minh, thông báo và tin tức. Xem truyện tranh trước nhé!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng に おいて／に おける để nói "tại ～ (địa điểm・lĩnh vực)": 説明会せつめいかいは 区役所くやくしょに おいて 行おこなわれる
• Dùng に わたって／に わたる để nói "kéo dài suốt ～, trải rộng khắp ～": 工事こうじは 3年ねんに わたって 続つづく
• Dùng の もとで／の もとに để nói "dưới sự chỉ đạo・điều kiện của ～": 区くの 指導しどうの もとで
• Tránh các lỗi hay gặp: 3時じ (mốc giờ) / 3時間じかん (khoảng thời gian), "phía dưới" nhìn thấy được trong đời thường dùng 下した, hành động nhỏ của cá nhân dùng で

Buổi họp thuyết minh ở UBND quận

Thông báo nói cái cây hẹn ước sẽ bị chặt trước mùa xuân. Tháng 11, Rin và Bác Gấu đến buổi họp thuyết minh ở UBND quận. (道路どうろ＝đường, 計画けいかく＝kế hoạch, 本ほん計画けいかく＝kế hoạch này, 工事こうじ＝công trình, 指導しどう＝chỉ đạo, 許可きょか＝cho phép, 住民じゅうみん＝cư dân, 守まもる＝canh giữ)

において＝"で" văn viết, にわたって＝kéo dài suốt・trải khắp, のもとで＝dưới ～. Bài sau, lần đầu tiên Rin giơ tay đặt câu hỏi ở buổi họp……

Từ vựng bài này: buổi họp và kế hoạch đường xá

• 〜に おいて (ni oite): tại ～ (địa điểm・trường hợp・lĩnh vực)
• 〜に おける (ni okeru): ở ～, trong ～ (đứng trước danh từ)
• 〜に わたって (ni watatte): kéo dài suốt ～; trải khắp ～
• 〜の もとで (no moto de): dưới ～ (sự chỉ đạo・người・điều kiện)
• 説明会せつめいかい (setsumeikai): buổi họp thuyết minh
• 区役所くやくしょ (kuyakusho): UBND quận (văn phòng hành chính quận)
• 計画けいかく (keikaku): kế hoạch
• 本ほん計画けいかく (honkeikaku): kế hoạch này (bản kế hoạch đang nói tới)
• 道路どうろ (dōro): đường, con đường (đạo lộ)
• 工事こうじ (kōji): công trình, thi công
• 指導しどう (shidō): chỉ đạo, hướng dẫn
• 許可きょか (kyoka): cho phép, giấy phép
• 住民じゅうみん (jūmin): cư dân
• 範囲はんい (han'i): phạm vi
• 分野ぶんや (bun'ya): lĩnh vực, mảng
• 研究けんきゅう (kenkyū): nghiên cứu
• 医療いりょう (iryō): y tế, chăm sóc y khoa
• 師匠ししょう (shishō): sư phụ, thầy dạy nghề
• 行おこなう (okonau): tổ chức, tiến hành (trang trọng)
• 進すすめる (susumeru): thúc đẩy, tiến hành (kế hoạch)
• 守まもる (mamoru): giữ gìn, bảo vệ, canh giữ

Ngữ pháp 1 / 3: において・における

Danh từ + に おいて＝"で" của văn viết: tại ～ (nơi・trường hợp・lĩnh vực diễn ra hoạt động). Khi theo sau là danh từ thì dùng に おける. 説明会せつめいかいは 区役所くやくしょに おいて 行おこなわれる＝buổi họp được tổ chức tại UBND quận.

• Cấu trúc: danh từ + に おいて／に おける + danh từ: に おいて đặt ngay sau danh từ. Khi phía sau cần danh từ thì đổi thành に おける: 日本にほんに おける 生活せいかつ. Khi nói về lĩnh vực thường thêm は: 研究けんきゅうの 分野ぶんやに おいては (trong lĩnh vực nghiên cứu).
• Ý nghĩa: tại ～ (nơi・trường hợp・lĩnh vực): Chỉ nơi, trường hợp hoặc lĩnh vực diễn ra hoạt động, nghi lễ, sự kiện; chính là "で" của văn viết: 区役所くやくしょで 行おこなわれる→区役所くやくしょに おいて 行おこなわれる. Với "lĩnh vực" như học thuật, ngành nghề cũng dùng: 研究けんきゅうの 分野ぶんやに おいて (trong lĩnh vực nghiên cứu).
• Sắc thái: thông báo, tin tức, phát biểu: Nghe rất nhiều ở buổi họp thuyết minh, thông báo, tin tức, báo cáo, lễ lạt; chủ ngữ thường là "sự việc" như cuộc họp, sự kiện, công trình. Hành động nhỏ hằng ngày của một người (đợi, ăn, mua đồ) dù trang trọng đến đâu cũng không dùng に おいて mà dùng で.
• Chú ý: chỉ thay được "で": に chỉ nơi tồn tại của 住すむ、ある、いる, và に chỉ đích đến của 行いく đều không thể đổi thành に おいて.

• 説明会せつめいかいは 区役所くやくしょに おいて 行おこなわれます。 — Buổi họp thuyết minh được tổ chức tại UBND quận.
• 本ほん計画けいかくに おいて、道路どうろを 広ひろげる 予定よていである。 — Kế hoạch này dự định mở rộng con đường.
• 研究けんきゅうの 分野ぶんやに おいては、この 大学だいがくが 有名ゆうめいだ。 — Trong lĩnh vực nghiên cứu, trường đại học này rất nổi tiếng.
• 日本にほんに おける 留学生りゅうがくせいの 生活せいかつに ついて 発表はっぴょうした。 — Tôi đã báo cáo về cuộc sống của du học sinh ở Nhật Bản.
• 本ほん計画けいかくに おける 工事こうじは、来年らいねん 3月がつに 始はじまる。 — Công trình trong kế hoạch này sẽ bắt đầu vào tháng 3 năm sau.

Ngữ pháp 2 / 3: にわたって・にわたる

Thời gian・phạm vi + に わたって＝suốt ～, trải khắp ～ (nhấn mạnh vừa dài vừa rộng). Khi theo sau là danh từ thì dùng に わたる. 工事こうじは 3年ねんに わたって 続つづく＝công trình kéo dài suốt 3 năm.

• Cấu trúc: danh từ + に わたって／に わたる + danh từ: Phía trước đặt danh từ chỉ thời gian hoặc phạm vi: 3年ねんに わたって、広ひろい 範囲はんいに わたって. Khi theo sau là danh từ thì dùng に わたる: 10年ねんに わたる 研究けんきゅう. Trong văn viết còn có dạng に わたり、(nối câu).
• Ý nghĩa: kéo dài suốt ～; trải khắp ～: Đi với thời gian＝"kéo dài suốt ～, trọn ～"; đi với phạm vi＝"trải khắp ～". Người nói cảm thấy "dài quá, rộng quá" thì mới dùng.
• Phía sau là hành động kéo dài: Phía sau thường là việc diễn ra trong một khoảng thời gian: 続つづく、行おこなわれる、降ふる、調しらべる. Những hành động xong ngay lập tức (終おわる、始はじまる) thì không đi trực tiếp được.
• Chú ý: 時じ (mốc) và 時間じかん (độ dài): 3時じ＝3 giờ (mốc thời gian), không đi với に わたって; 3時間じかん＝3 tiếng đồng hồ (độ dài) thì được. Khoảng thời gian rất ngắn như 5分ふん cũng không dùng.

• 工事こうじは 3年ねんに わたって 続つづく 予定よていだ。 — Công trình dự định kéo dài suốt 3 năm.
• 説明会せつめいかいは 2時間じかんに わたって 行おこなわれた。 — Buổi họp thuyết minh diễn ra trọn hai tiếng đồng hồ.
• 台風たいふうで、広ひろい 範囲はんいに わたって 雨あめが 降ふった。 — Vì bão, mưa đã rơi trên một vùng rộng.
• 熊くまさんは 40年ねんに わたって ラーメンを 作つくって きた。 — Bác Gấu nấu ramen đã suốt bốn mươi năm.
• 10年ねんに わたる 研究けんきゅうが 終おわった。 — Cuộc nghiên cứu kéo dài mười năm đã kết thúc.

Ngữ pháp 3 / 3: のもとで・のもとに

Danh từ + の もとで (の もとに)＝dưới ～: làm việc dưới sự chỉ đạo・dẫn dắt của ai đó, hoặc dưới một điều kiện nào đó. 区くの 指導しどうの もとで 進すすめる＝tiến hành dưới sự chỉ đạo của quận.

• Cấu trúc: danh từ + の もとで／の もとに: Nhất định phải có の: 先生せんせいの もとで、指導しどうの もとで. もとで và もとに nghĩa rất gần nhau, nhưng đi với "người" thường dùng もとで (師匠ししょうの もとで), "sự cho phép・điều kiện" thường dùng もとに (許可きょかの もとに).
• Ý nghĩa ①: dưới sự chỉ đạo・dẫn dắt của ～: Đi với "người" hoặc "指導しどう": 師匠ししょうの もとで 働はたらく (làm việc dưới trướng sư phụ), 先生せんせいの 指導しどうの もとで (dưới sự hướng dẫn của thầy cô).
• Ý nghĩa ②: dưới điều kiện của ～: Đi với các điều kiện như "許可きょか、約束やくそく": 区くの 許可きょかの もとに (dưới sự cho phép của quận).
• Chú ý: đừng nhầm với 下した、を もとに: "Phía dưới" nhìn thấy được trong đời thường dùng 下した: 机つくえの 下した. を もとに ở Bài 128＝dựa trên ～ (資料しりょうを もとに 作つくる), trợ từ là を, nghĩa cũng khác.

• 工事こうじは 区くの 指導しどうの もとで 進すすめられる。 — Công trình được thúc đẩy dưới sự chỉ đạo của quận.
• リンは ねこ先生せんせいの 指導しどうの もとで、毎日まいにち 日本語にほんごを 勉強べんきょうして いる。 — Mỗi ngày Rin học tiếng Nhật dưới sự hướng dẫn của Thầy Mèo.
• 熊くまさんは 若わかい とき、師匠ししょうの もとで ラーメンの 作つくり方かたを 習ならった。 — Hồi trẻ, Bác Gấu học nấu ramen dưới trướng sư phụ.
• 区くの 許可きょかの もとに、お祭まつりが 行おこなわれた。 — Lễ hội đã được tổ chức với sự cho phép của quận.
• 熊太くまたは 店長てんちょうの もとで、アルバイトを して いる。 — Kumata làm thêm dưới trướng cửa hàng trưởng.