Bài 125: によって・によって違う
N3 · Bài 125 · 20 phút — Do ～, nhờ ～／tùy ～ mà khác, có ～: nói nguyên nhân, phương pháp và “sự khác nhau”
Bài trước Rin quyết định viết thư trả lời thay ông nội. Bài này học によって: nó có nhiều nghĩa, lại còn nói được “tùy ～ mà khác”, vừa hay dùng cho tour và buổi thuyết trình ở trường nghề. Xem truyện tranh trước nhé!
Học xong bài này, bạn có thể:
- Dùng によって nói nguyên nhân và phương pháp: 台風に よって、電車が 止まりました
- Dùng Nに よる N đi thẳng với danh từ: 台風に よる 遅れ
- Dùng によって 違う nói “tùy ～ mà khác”: 国に よって 反応が 違う
- Dùng によっては nói “có ～”: 店に よっては 大盛りが 無料
Lời hẹn mỗi người một khác
Rin quyết định viết thư trả lời thay ông nội. Hôm nay, cậu ấy lại dẫn du khách đến dưới Cây Hẹn Ước…（専門学校＝trường nghề; 拍手＝vỗ tay）
によって＝do／nhờ, によって違う＝tùy ～ mà khác, によっては＝có ～. Bài sau: hội khu phố có tin về kế hoạch làm đường……
Từ vựng bài này: nguyên nhân và sự khác nhau
- 〜に よって (ni yotte): do ～; nhờ／bằng ～; bởi ～
- 〜に よる (ni yoru): ～ gây ra; do ～ (đứng trước danh từ)
- 〜に よって 違う (ni yotte chigau): tùy ～ mà khác
- 〜に よっては (ni yotte wa): có ～ (thì) ～
- いろいろ (iroiro): đủ kiểu, mỗi nơi một khác
- 重さ (omosa): trọng lượng; sức nặng
- 反応 (hannō): phản ứng
- アンケート (ankēto): phiếu khảo sát
- 集める (atsumeru): thu thập, gom lại
- 声 (koe): giọng nói; (của mọi người) ý kiến, tiếng lòng
- 大盛り (ōmori): tô lớn, phần lớn
- 無料 (muryō): miễn phí (Hán-Việt: vô liệu)
- 遅れ (okure): chậm trễ, trễ giờ
- 景色 (keshiki): phong cảnh, cảnh sắc
Ngữ pháp 1 / 2: によって・による
Nに よって＝do N／bằng N (khá trang trọng); đứng thẳng trước danh từ thì dùng Nに よる N
- Nに よって＝do N (nguyên nhân): Phía trước đặt nguyên nhân gây ra kết quả: 台風、雨. Phía sau nói việc đã xảy ra: 電車が 止まりました. Bản tin, đài phát thanh, thông báo dùng nhiều nhất.
- Nに よって＝nhờ／bằng N (phương pháp): Phía trước đặt cách làm: アンケート. Nghĩa khá giống で đã học (アンケートで), nhưng によって nghe trang trọng hơn, hợp với báo cáo và thuyết trình.
- Đi trước danh từ: Nに よる N: によって đứng trước động từ hoặc câu; muốn đi thẳng với danh từ thì đổi thành による: 台風に よる 遅れ (chậm trễ do bão).
- Ôn: “bởi ～” trong câu bị động: Đã học ở Bài 68: khi giới thiệu tác phẩm, dự án do ai làm, người làm đi với によって: この 企画は 学生に よって 作られました.
- 台風に よって、電車が 止まりました。 — Do bão, tàu điện đã ngừng chạy.
- アンケートに よって、お客さんの 声を 集めました。 — Chúng tôi đã thu thập ý kiến của khách bằng khảo sát.
- 台風に よる 遅れが 出て います。 — Hiện đang có chậm trễ do bão.
Ngữ pháp 2 / 2: によって違う
Nに よって 違う＝tùy N mà khác; Nに よっては＝có N (thì) ～
- Nに よって 違う＝tùy N mà khác: Phía trước đặt “tiêu chuẩn so sánh”: 人、国、店、季節. Phía sau nói cái gì khác nhau: 反応が 違う、値段が 違う.
- Cũng đi với 変わる・いろいろだ: Chỉ cần cuối câu mang nghĩa “khác nhau, thay đổi” là được: 季節に よって 景色が 変わる; 店に よって 値段は いろいろだ.
- Nに よっては＝có N: Thêm は để chọn ra một phần: 店に よっては＝có quán (không phải tất cả). Cuối câu hay đi với 〜ことが ある、〜も ある.
- Phân biệt với ngữ pháp 1: Cuối câu là “khác, thay đổi” → tùy ～ mà khác. Cuối câu là việc đã làm hay đã xảy ra (電車が 止まりました、声を 集めました) → nguyên nhân hoặc phương pháp (ngữ pháp 1). Có は → có ～.
- 国に よって 反応が 違います。 — Phản ứng tùy nước mà khác nhau.
- 人に よって、『約束』の 重さは 違う。 — “Lời hẹn” nặng nhẹ tùy người.
- 季節に よって、谷中の 景色が 変わります。 — Cảnh sắc Yanaka thay đổi theo mùa.
- 店に よって 値段は いろいろです。 — Giá mỗi quán mỗi khác.
- 店に よっては、大盛りが 無料です。 — Có quán thì tô lớn miễn phí.
- 日に よっては、ツアーが 休みに なる ことが あります。 — Có những ngày, tour bị tạm dừng.