Bài 89: 三十回も・一歩ずつ・五分おきに・いつでも

N4 · Bài 89 · 25 phút — “Tận ngần ấy”, “mỗi ～・từng ～”, “cách ～”, cộng thêm でも (đi sau danh từ・từ nghi vấn): “ngay cả ～”, “bất cứ ～ cũng”

Bài trước đã xác định cái cây trong ảnh. Bài này học ba chữ nhỏ đi sau số lượng: も, ずつ, おきに, cộng thêm でも đi sau danh từ・từ nghi vấn. Xem truyện tranh trước nhé!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Nhấn mạnh số lượng nhiều: 三十回さんじゅっかいも 見みました (xem tận ba mươi lần)
• Nói «mỗi ～・từng ～» và «cách ～»: 一歩いっぽずつ (từng bước một), 五分ごふんおきに (cách 5 phút một lần)
• Dùng でも để nói «ngay cả ～», «bất cứ ～ cũng»: いつでも (lúc nào cũng được)

Từng bước một, canh đúng góc tấm ảnh

Bài trước đã xác định đó là cái cây chéo đối diện くまや. Giờ phải canh đúng góc của tấm ảnh! (写真しゃしん＝ảnh)

も・ずつ・おきに đều đứng sát sau số lượng: 三十回さんじゅっかいも (tận 30 lần), 一歩いっぽずつ (từng bước một), 五分ごふんおきに (cách 5 phút một lần). Ảnh được chụp ngay trong くまや… Vì sao Bác Gấu lại dừng cái muôi canh?

Từ vựng bài này: dưới gốc anh đào và số lượng

• 写真しゃしん (shashin): ảnh
• 桜さくら (sakura): hoa anh đào
• 一歩いっぽ (ippo): một bước
• 下さがる (sagaru): lùi lại; (nhiệt độ・giá cả) giảm xuống
• 撮とる (toru): chụp (ảnh)
• 同おなじ (onaji): giống nhau, y hệt
• 団子だんご (dango): dango (bánh nếp xiên que kiểu Nhật)
• 子こども (kodomo): trẻ con
• お茶ちゃ (ocha): trà
• 薬くすり (kusuri): thuốc
• 配くばる (kubaru): phát (cho mọi người), phân phát
• プリント (purinto): tờ tài liệu, bản in
• 一日いちにち (ichinichi): một ngày
• 一週間いっしゅうかん (isshūkan): một tuần (khoảng thời gian)
• メートル (mētoru): mét
• 覚おぼえる (oboeru): nhớ, học thuộc
• 冷蔵庫れいぞうこ (reizōko): tủ lạnh
• 卵たまご (tamago): trứng

Ngữ pháp 1 / 4: Tận ngần ấy

Số lượng＋も＝tận ～ (người nói thấy «nhiều quá!»); Một＋trợ số từ＋も＋phủ định＝không một ～ nào

• Cách làm: số lượng＋も: も dính thẳng sau số lượng: 三十回さんじゅっかいも, 十本じゅっぽんも, 一時間いちじかんも. Trợ từ を・が sau danh từ vẫn giữ nguyên: 写真しゃしんを 三十回さんじゅっかいも 見みました.
• Sắc thái: «nhiều quá!»: Cùng một con số, không có も chỉ là nêu sự việc: 三十回さんじゅっかい 見みました (xem 30 lần). Thêm も thì có thêm sự ngạc nhiên «tận, những»: 三十回さんじゅっかいも 見みました (xem tận 30 lần!).
• Một＋trợ số từ＋も＋phủ định: 一回いっかいも, 一ひとつも, 一本いっぽんも đi với phủ định＝không một lần／cái／xiên nào: 冷蔵庫れいぞうこに 卵たまごが 一ひとつも ありません (trong tủ lạnh không còn quả trứng nào).
• Phân biệt với も «cũng»: Danh từ＋も＝cũng: わたしも 行いきます (tôi cũng đi). Số lượng＋も＝tận ngần ấy. Nhìn trước も là danh từ hay số lượng là biết ngay.

• この 写真しゃしんを 三十回さんじゅっかいも 見みました。 — Tấm ảnh này mình xem tận 30 lần.
• バスを 一時間いちじかんも 待まちました。 — Mình đợi xe buýt tận một tiếng đồng hồ.
• ねこ先生せんせいは 団子だんごを 十本じゅっぽんも 食たべました。 — Thầy Mèo ăn tận 10 xiên dango.
• 駅えきから 学校がっこうまで 四十分よんじゅっぷんも 歩あるきました。 — Từ ga đến trường mà đi bộ tận 40 phút.
• 京都きょうとに 一回いっかいも 行いった ことが ありません。 — Mình chưa đến Kyoto lần nào.
• 冷蔵庫れいぞうこに 卵たまごが 一ひとつも ありません。 — Trong tủ lạnh không có quả trứng nào.

Ngữ pháp 2 / 4: Mỗi ～・từng ～

Số lượng＋ずつ＝mỗi ～ (ai cũng được bằng nhau), từng ～ (mỗi lần một ít)

• Cách làm: số lượng＋ずつ: ずつ đi thẳng sau số lượng: 一歩いっぽずつ, 二本にほんずつ, 一人ひとりずつ. Trong các câu của bài này, sau ずつ không cần thêm に hay で, cứ nói tiếp phần còn lại của câu: 一歩いっぽずつ 後うしろへ 下さがって ください.
• Nghĩa ①: mỗi người «đều» ngần ấy: 一人ひとり 二本にほんずつ＝mỗi người hai xiên (hai người là bốn xiên). Không có ずつ thì 二本にほん chỉ là tổng cộng hai xiên.
• Nghĩa ②: mỗi lần ngần ấy: 一歩いっぽずつ＝mỗi lần một bước; 一人ひとりずつ 入はいって ください＝xin hãy vào từng người một; 一いちページずつ 読よみます＝đọc từng trang một.
• 少すこしずつ＝từng chút một: Không phải con số cụ thể cũng được: 日本語にほんごが 少すこしずつ 上手じょうずに なりました (tiếng Nhật giỏi lên từng chút một).

• 一歩いっぽずつ 後うしろへ 下さがって ください。 — Xin hãy lùi từng bước một.
• 団子だんごを 二本にほんずつ ください。 — Cho (chúng tôi) mỗi người hai xiên dango.
• 先生せんせいは 学生がくせいに プリントを 一枚いちまいずつ 配くばりました。 — Thầy phát cho mỗi học sinh một tờ tài liệu.
• 一人ひとりずつ 入はいって ください。 — Xin hãy vào từng người một.
• 毎日まいにち 一いちページずつ 読よみます。 — Mỗi ngày mình đọc một trang.
• 日本語にほんごが 少すこしずつ 上手じょうずに なりました。 — Tiếng Nhật giỏi lên từng chút một.

Ngữ pháp 3 / 4: Cách ～

Phút・giờ・khoảng cách＋おきに＝cứ ～ một lần (五分ごふんおき＝cứ 5 phút một lần); ngày・tuần＋おき＝bỏ cách một (一日いちにちおき＝cách một ngày: 1, 3, 5)

• Cách làm: thời gian・khoảng cách＋おきに: おきに đi sau số lượng, rồi đến động từ: 五分ごふんおきに 来きます, 十じゅうメートルおきに あります.
• Phút・giờ・khoảng cách＋おき＝cứ ～ một lần: Với phút, giờ, mét thì hiểu là «cứ ～ một lần»: 五分ごふんおき＝cứ 5 phút một lần (9:00, 9:05, 9:10…); 二時間にじかんおき＝cứ 2 tiếng một lần; 十じゅうメートルおき＝cứ 10 mét lại có một cái.
• Ngày・tuần＋おき＝bỏ cách một: Với «ngày», «tuần» thì おき là bỏ cách một: 一日いちにちおき＝thứ Hai chạy, thứ Ba nghỉ, thứ Tư chạy… không phải «mỗi ngày». 一週間いっしゅうかんおき＝cách một tuần, tức hai tuần một lần (tuần 1, tuần 3…).
• Khoảng cách cũng được: 十じゅうメートルおきに 桜さくらの 木きが あります＝cứ 10 mét lại có một cây anh đào.

• バスは 五分ごふんおきに 来きます。 — Xe buýt cứ 5 phút lại có một chuyến.
• 一日いちにちおきに 走はしります。 — Mình cứ cách một ngày chạy bộ một lần.
• 二時間にじかんおきに 薬くすりを 飲のんで ください。 — Hãy uống thuốc cứ 2 tiếng một lần.
• 十じゅうメートルおきに 桜さくらの 木きが あります。 — Cứ 10 mét lại có một cây anh đào.
• リンは 五分ごふんおきに 写真しゃしんを 見みて います。 — Cứ 5 phút Rin lại xem ảnh một lần.
• 一週間いっしゅうかんおきに おじいちゃんと 電話でんわで 話はなします。 — Hai tuần một lần mình gọi điện cho ông nội.

Ngữ pháp 4 / 4: でも: ngay cả・chẳng hạn・bất cứ

Danh từ＋でも＝ngay cả ～ cũng; từ nghi vấn＋でも＝bất cứ ～ cũng (đi với khẳng định); khi mời, お茶ちゃでも＝uống chút trà chẳng hạn

• Danh từ＋でも＝ngay cả ～ cũng: Nêu một ví dụ ít có khả năng nhất: 子こどもでも わかります (ngay cả trẻ con cũng hiểu), 日本人にほんじんでも 読よめない (ngay cả người Nhật cũng không đọc được).
• Danh từ＋でも＋lời mời＝～ chẳng hạn: Làm lời đề nghị nghe nhẹ nhàng, không ép buộc: お茶ちゃでも 飲のみませんか (uống chút trà chẳng hạn nhé?). Không nhất thiết chỉ uống trà.
• Từ nghi vấn＋でも＝bất cứ ～ cũng: 何なんでも (cái gì cũng), だれでも (ai cũng), どこでも (đâu cũng), いつでも (lúc nào cũng). Phía sau dùng khẳng định. Muốn nói «cái gì cũng không ～» thì dùng 何なにも＋phủ định đã học.
• Đổi が・を thành でも; khác với でも đầu câu: 子こどもが→子こどもでも, お茶ちゃを→お茶ちゃでも. (Bài này chỉ luyện trường hợp đổi が・を thành でも.) でも ở đầu câu 「でも、～」 nghĩa là «nhưng», còn でも đi sau danh từ mới là nghĩa của bài này.

• この 本ほんは 子こどもでも 読よめます。 — Quyển sách này ngay cả trẻ con cũng đọc hiểu.
• 日本人にほんじんでも 読よめない 漢字かんじが あります。 — Có những chữ Kanji ngay cả người Nhật cũng không đọc được.
• お茶ちゃでも 飲のみませんか。 — Uống chút trà chẳng hạn nhé?
• 何なんでも 聞きいて ください。 — Bạn hỏi gì cũng được nhé.
• いつでも 来きて ください。 — Lúc nào cũng hoan nghênh bạn đến.
• どこでも いいですよ。 — Ở đâu cũng được nhé.