Bài 172: 公聴会の 原稿

N1 · Bài 172 · 30 phút — Cùng Rin viết bài phát biểu cho buổi lấy ý kiến, tập dượt trước khi lên sân khấu, và ôn một lượt các mẫu câu N1 của Bài 166～171

Bài này không học ngữ pháp mới! Cùng Rin, Kumata, ông nội và Thầy Mèo, ta nối 22 mẫu câu của Bài 166～171 lại qua một bài phát biểu cho buổi lấy ý kiến.

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng が早はやいか・や否いなや・なり・そばから để nói "vừa ～ là ～" và "vừa ～ xong lại ～"
• Dùng から と いうもの・を皮切かわきりに・を限かぎりに để nói "kể từ ～", "bắt đầu từ ～", "đến hết ～"
• Dùng を もって・に至いたるまで・に至いたって・に あって để đọc hiểu thời hạn, phạm vi và hoàn cảnh trong văn trang trọng
• Dùng ならでは・を おいて・ところを để viết lời mở đầu lịch sự và nói "không ai ngoài ～"
• Dùng は おろか・すら・ただ〜のみ・に とどまらず để nói "đến ～ còn không", "chỉ có ～", "không chỉ ～"
• Dùng と いい〜と いい・であれ・なり〜なり・も さることながら để đánh giá, liệt kê và đưa ra lựa chọn

Tổng duyệt bài phát biểu

Quận trưởng đã đồng ý đưa vấn đề ra bàn ở buổi lấy ý kiến! Rin viết bài phát biểu trong ký túc xá, Kumata và ông nội đều đến giúp. (原稿げんこう＝bản thảo bài nói, 反対はんたい＝phản đối)

Trợ thủ cho bài phát biểu trang trọng: ところを mở đầu lịch sự, に 至いたるまで nói phạm vi, を おいて nói duy nhất. Bài sau, buổi lấy ý kiến chính thức bắt đầu!

Đọc hiểu bài phát biểu

Thử tìm xem chỗ nào dùng mẫu câu của Bài 166～171! Bấm vào từng câu để nghe tiếng Nhật.

Từ vựng của bài này

• 原稿げんこう (genkō): bản thảo bài nói
• お手本てほん (otehon): bài mẫu, gương mẫu
• 本番ほんばん (honban): buổi chính thức, lúc diễn thật
• 反対派はんたいは (hantaiha): phe phản đối
• ビデオ通話つうわ (bideo tsūwa): cuộc gọi video
• 心こころを こめる (kokoro o komeru): bằng cả tấm lòng, hết lòng (làm)

Ngữ pháp 1 / 6: が早はやいか・や否いなや・なり・そばから

が早はやいか・や否いなや・なり＝vừa ～ là ngay ～ (sau なり thường là hành động bất ngờ); そばから＝vừa ～ xong lại ～ (lặp đi lặp lại, công cốc)

• が早はやいか: V thể từ điển＋が早はやいか＝vừa ～ là liền ～, nhanh đến mức gần như cùng lúc: ベルが 鳴なるが 早はやいか、飛とび出だした。Dùng để tả việc đã xảy ra, phía sau thường là thì quá khứ.
• や否いなや・や: V thể từ điển＋や否いなや (hoặc chỉ nói や)＝vừa ～ là ngay ～, mang tính văn viết hơn が早はやいか, hay gặp trong báo chí, tiểu thuyết: ドアが 開あくや 否いなや、客きゃくが 入はいった。
• なり: V thể từ điển＋なり＝vừa ～ là ～, phía sau thường là hành động khiến người ta bất ngờ; hai hành động trước sau do cùng một người làm, và phần lớn dùng để tả người khác (thường không dùng cho "tôi"): 先生せんせいは 部屋へやに 入はいるなり 寝ねて しまった。
• そばから: V thể từ điển／V thể た＋そばから＝vừa ～ xong lại ～, xảy ra lặp đi lặp lại, công sức đổ sông đổ biển: 部屋へやを 片付かたづける そばから 散ちらかす。

• ベルが 鳴なるが 早はやいか、子こどもたちは 教室きょうしつを 飛とび出だした。 — Chuông vừa reo, lũ trẻ lao ngay ra khỏi lớp.
• ドアが 開あくや 否いなや、客きゃくが 店みせに 入はいった。 — Cửa vừa mở, khách bước ngay vào quán.
• 部長ぶちょうは リンの 顔かおを 見みるなり「君きみ、名前なまえ なんだっけ？」と 言いった。 — Vừa nhìn thấy mặt Rin, trưởng phòng đã nói: 「Cậu tên là gì vậy?」
• 部屋へやを 片付かたづける そばから、先生せんせいが 散ちらかす。 — Phòng vừa dọn xong, thầy lại bày bừa ra.

Ngữ pháp 2 / 6: から と いうもの・を皮切かわきりに・を限かぎりに

V てから と いうもの＝kể từ ～ cứ ～; N＋を皮切かわきりに＝bắt đầu từ ～, lần lượt ～; N＋を限かぎりに＝lấy ～ làm hạn, sau đó không ～ nữa

• から と いうもの: V thể て＋から と いうもの＝kể từ ～ trở đi, cứ liên tục ～, phía sau là biến đổi hoặc trạng thái kéo dài: この 町まちに 住すんでから と いうもの、早はやく 起おきる ように なった。
• を皮切かわきりに: N＋を皮切かわきりに＝bắt đầu từ ～, rồi lần lượt ～, phía sau thường có 次々つぎつぎに、全国ぜんこくで: 東京とうきょうを 皮切かわきりに、全国ぜんこくで コンサートを 開ひらく。
• を限かぎりに: N (thời gian)＋を限かぎりに＝lấy ～ làm hạn, sau đó không ～ nữa, hay dùng cho kết thúc, giải nghệ, bỏ thói quen: 今回こんかいの 試合しあいを 限かぎりに 引退いんたいします (引退いんたい＝giải nghệ, nghỉ hưu).

• ねこが 来きてから と いうもの、家いえが にぎやかに なった。 — Từ khi con mèo đến, nhà trở nên rộn ràng hẳn.
• 熊太くまたくんの 電話でんわを 皮切かわきりに、次々つぎつぎに お祝いわいの 電話でんわが かかって きた。 — Bắt đầu từ cuộc gọi của Kumata, điện thoại chúc mừng gọi đến liên tiếp.
• 今月こんげつを 限かぎりに、この バスは 走はしらなく なる。 — Chuyến xe buýt này chạy đến hết tháng này, sau đó không chạy nữa.
• 今日きょうを 限かぎりに、夜よふかしは しない。 — Đến hết hôm nay, từ nay sẽ không thức khuya nữa. (夜よふかし＝thức khuya)

Ngữ pháp 3 / 6: を もって・に 至いたるまで・に 至いたって・に あって

を もって＝bằng ～ (phương tiện)／lấy ～ làm mốc; に 至いたるまで＝từ ～ cho đến tận ～; に 至いたって＝đến mức ～ mới ～ (に 至いたっては＝còn như ～); に あって＝trong ～

• を もって: N＋を もって＝① lấy ～ làm mốc (kết thúc, hết hạn một cách trang trọng): 本日ほんじつを もって 終了しゅうりょうします。② bằng ～ (phương tiện): 書面しょめんを もって お知しらせします (書面しょめん＝văn bản). Hay xuất hiện trong thông báo, bài phát biểu.
• に 至いたるまで: (N から) N＋に 至いたるまで＝từ ～ cho đến tận ～, nhấn mạnh phạm vi rộng, đến cả chi tiết cũng bao gồm: 料理りょうりから 箸はしに 至いたるまで、店長てんちょうが 選えらんだ。
• に 至いたって（は）: V thể từ điển＋に 至いたって＝đến mức ～ mới ～: 事故じこが 起おきるに 至いたって、ようやく～ (ようやく＝cuối cùng). N＋に 至いたっては＝còn như ～ (nêu ví dụ quá đáng hơn): 先生せんせいに 至いたっては、一時間いちじかん 遅おくれた。
• に あって: N＋に あって＝đang ở trong ～ (thời kỳ, hoàn cảnh, lập trường đặc biệt), trang trọng hơn で, hay dùng trong bài phát biểu, văn viết: 異国いこくに あって、家族かぞくの 声こえは 力ちからに なる。

• 三月末さんがつまつを もって 閉店へいてんいたします。 — Cửa hàng này sẽ đóng cửa vào cuối tháng 3.
• この 駅えきは、ホームから トイレに 至いたるまで きれいだ。 — Nhà ga này từ sân ga đến tận nhà vệ sinh đều sạch sẽ.
• みんな 疲つかれて いる。熊太くまたに 至いたっては、授業じゅぎょうの 間あいだ、寝ねて いる。 — Ai cũng mệt. Còn như Kumata, trong giờ học cứ ngủ suốt.
• 苦くるしい 状況じょうきょうに あって、みんな 笑顔えがおだった。 — Giữa hoàn cảnh khó khăn, mọi người vẫn giữ nụ cười.

Ngữ pháp 4 / 6: ならでは・を おいて・ところを

N＋ならでは（の N）＝cái chỉ ～ mới có; N＋を おいて～ない＝ngoài ～ ra không có gì khác; ～ところを＝giữa lúc quý vị ～ (mà vẫn làm phiền)

• ならでは: N＋ならでは（の N）＝cái chỉ ～ mới có, dùng để khen nét độc đáo, chỉ dùng cho điều tích cực: 職人しょくにんならではの 丁寧ていねいな 仕事しごと。
• を おいて（ほかに）〜ない: N＋を おいて（ほかに）〜ない＝ngoài ～ ra không còn gì khác, "không ai ngoài ～", phía sau nhất định là phủ định: ガイドを 頼たのむなら、リンさんを おいて ほかに いない。
• ところを: ～ところを＝giữa lúc ngài (bận, đang nghỉ) mà vẫn ～, dùng mở đầu lời cảm ơn, xin lỗi; tính từ い nối trực tiếp, danh từ thêm の: お休やすみの ところを 失礼しつれいします。

• 冬ふゆならではの 料理りょうりを 食たべました。 — Tôi đã ăn món chỉ mùa đông mới có.
• 抹茶まっちゃを 飲のむなら、京都きょうとを おいて ほかに ない。 — Muốn uống matcha thì không đâu ngoài Kyoto.
• お急いそぎの ところを 恐縮きょうしゅくですが、こちらに お名前なまえを お願ねがいします。 — Xin lỗi vì làm phiền giữa lúc ngài đang vội, xin ghi quý danh vào đây.
• 遠とおい ところを 来きて いただいて、ありがとう ございます。 — Cảm ơn quý vị đã từ xa đến đây.

Ngữ pháp 5 / 6: は おろか・すら・ただ〜のみ・に とどまらず

N＋は おろか〜も／すら＝đừng nói ～, đến ～ cũng; N＋すら＝ngay cả ～; ただ〜のみ＝chỉ có ～; N／V＋に とどまらず＝không chỉ dừng ở ～, còn lan ra ～

• は おろか: N＋は おろか、〜も／すら／さえ＝đừng nói ～, đến ～ cũng ～, phía sau phần lớn là phủ định hoặc kết quả tiêu cực: 祖父そふは 旅行りょこうは おろか、散歩さんぽさえ できなかった。
• すら・ですら: N＋すら（ですら）＝ngay cả ～, nêu một ví dụ cực đoan, văn viết hơn さえ: 専門家せんもんかですら わからない。
• ただ〜のみ: ただ＋N／V thể từ điển＋のみ＝chỉ có ～, chỉ là ～ (＝だけ, văn viết): 今いまは ただ 結果けっかを 待まつのみだ。のみならず＝không chỉ ～.
• に とどまらず: N／V thể từ điển＋に とどまらず＝không chỉ dừng ở ～, còn lan rộng hơn nữa: 署名運動しょめいうんどうは 谷中やなかに とどまらず、全国ぜんこくに 広ひろがった。

• 熊太くまたは 週末しゅうまつは おろか、お正月しょうがつも 休やすめなかった。 — Đừng nói cuối tuần, đến Tết Kumata cũng không được nghỉ.
• あの 日ひは 水みずを 飲のむ 時間じかんすら なかった。 — Hôm đó đến thời gian uống nước cũng không có.
• 必要ひつようなのは ただ 勇気ゆうきのみ。 — Thứ cần thiết chỉ có dũng khí.
• ピヨの 絵えは 町内ちょうないに とどまらず、全国ぜんこくの 新聞しんぶんにも 載のった。 — Tranh của Piyo không chỉ nổi tiếng trong khu phố mà còn lên cả báo toàn quốc.

Ngữ pháp 6 / 6: と いい〜と いい・であれ・なり〜なり・も さることながら

N と いい N と いい＝～ cũng ～ cũng (đánh giá); N＋であれ＝dù là ～; N／V なり〜なり＝chọn một để làm; N＋も さることながら＝A thì khỏi nói, B cũng ～

• と いい〜と いい: N1と いい N2と いい＝dù là N1 hay N2 đều ～, dùng để đánh giá (tốt hay xấu đều được): 値段ねだんと いい 量りょうと いい、学生がくせいに うれしい 店みせだ。
• であれ: N＋であれ＝dù là ～ cũng ～: 理由りゆうが 何なんであれ、遅刻ちこくは だめだ。Cũng có thể nêu cả hai: 大人おとなであれ 子こどもであれ。
• なり〜なり: N／V thể từ điển＋なり〜なり＝～ hay ～ cũng được, chọn một trong số đó để làm, hay đi với 「～て ください」「～しなさい」: 電車でんしゃなり バスなりで 来きて ください。
• も さることながら: N＋も さることながら＝A thì khỏi phải nói, B cũng (còn hơn) ～, trọng tâm ở vế sau: 景色けしきも さることながら、温泉おんせんも すばらしい。

• 色いろと いい 形かたちと いい、この かばんは かわいい。 — Màu sắc hay hình dáng, chiếc túi này đều dễ thương.
• 大人おとなであれ 子こどもであれ、意見いけんを 言いう ことが できる。 — Dù là người lớn hay trẻ con, đều có thể phát biểu ý kiến.
• 疲つかれたら、お茶ちゃを 飲のむ なり 少すこし 休やすむ なり して ください。 — Mệt rồi thì uống chén trà hay nghỉ một chút đi.
• 京都きょうとは、寺てらも さることながら、和菓子わがしも 有名ゆうめいだ。 — Chùa ở Kyoto thì khỏi phải nói, bánh wagashi cũng nổi tiếng.