Bài 159: 評論を 読む

N2 · Bài 159 · 20 phút — Cùng Rin đọc chuyên mục trên báo và ôn một lượt các mẫu câu của Bài 154～158

Bài này không học ngữ pháp mới! Một ngày tháng Giêng ở くまや, Rin đọc trên báo một chuyên mục tên "Giữa khai phát và bảo tồn". Cậu ấy đọc ý kiến của cả hai phía, viết thư gửi báo, nhờ Kumata kiểm tra giúp, và nhờ đó ôn nối liền các mẫu câu nguyên nhân, nhượng bộ, điều kiện của Bài 154～158.

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng からこそ・だけに・だけあって・ばかりに để nói "chính vì・chính vì vậy càng・quả không hổ danh・chỉ tại"
• Dùng ことだから・あまり・からには để nói "vì là người đó・quá ~ nên・đã ~ thì"
• Dùng 一方いっぽうで・反面はんめん・ながらも・つつ để nói hai mặt của một việc
• Dùng にも かかわらず・に しても・に したら để nói "bất chấp・dù cho・đối với ~ mà nói"
• Dùng ないことには・ない限かぎり・限かぎり・ものなら để nói về điều kiện

Rin gửi thư báo!

Ông nội quyết định mùa xuân này sẽ sang Nhật. Đúng lúc đó, báo đăng một bài bình luận về kế hoạch mở rộng đường...（投書とうしょ＝thư bạn đọc gửi cho báo）

Bài báo dùng 一方いっぽうで・反面はんめん để viết hai mặt, dùng ないことには・限かぎり để viết điều kiện. Bài sau, tờ chữ ký cần có bìa rồi...

Đọc hiểu một chuyên mục báo

Phần trong 「」 là nguyên văn bài báo. Thử tìm xem chỗ nào dùng mẫu câu của Bài 154～158! Chạm vào từng câu để nghe tiếng Nhật.

Từ vựng của bài này

• 評論ひょうろん (hyōron): bình luận (bài viết nêu quan điểm về một vấn đề xã hội)
• コラム (koramu): chuyên mục (trên báo)
• 見出みだし (midashi): tiêu đề (của báo, bài viết)
• 開発かいはつ (kaihatsu): phát triển, khai phá (xây công trình mới, làm đường mới)
• 保存ほぞん (hozon): bảo tồn, giữ lại
• 投書とうしょ (tōsho): thư bạn đọc (ý kiến độc giả gửi cho báo)
• 筆者ひっしゃ (hissha): người viết, tác giả của bài này
• 意見いけん (iken): ý kiến, quan điểm
• 案あん (an): phương án, đề xuất
• 賛成さんせい (sansei): tán thành
• 反対はんたい (hantai): phản đối
• 町並まちなみ (machinami): cảnh phố, dáng vẻ của con phố gồm một dãy nhà
• 価値かち (kachi): giá trị
• 救急車きゅうきゅうしゃ (kyūkyūsha): xe cấp cứu (xe cứu thương)
• 不安ふあん (fuan): bất an, lo lắng
• 失うしなう (ushinau): đánh mất, mất đi
• 壊こわす (kowasu): làm hỏng, phá bỏ
• 元もとに 戻もどる (moto ni modoru): trở lại như cũ, quay về dáng vẻ ban đầu
• 両方りょうほう (ryōhō): cả hai bên, hai phía
• 相手あいて (aite): đối phương
• 夢中むちゅう (muchū): mê mải, hết lòng đắm chìm
• 載のる (noru): (bài viết) được đăng trên (báo, tạp chí)
• 文章ぶんしょう (bunshō): bài viết, bài văn (cả một bài chữ đã viết xong)
• 完璧かんぺき (kanpeki): hoàn hảo
• 助詞じょし (joshi): trợ từ (は・が・を・に...)
• 中止ちゅうし (chūshi): hủy, ngừng tổ chức

Ngữ pháp 1 / 5: からこそ・だけに・だけあって・ばかりに

からこそ＝chính vì ~ nên mới ~; だけに＝chính vì ~ nên càng ~; だけあって＝quả không hổ danh ~; ばかりに＝chỉ vì ~ (kết quả không tốt)

• からこそ: Thể thường＋からこそ: chính vì ~ (nên mới) ~. Nhấn mạnh lý do rất mạnh, thường mang cảm giác "người khác có thể coi là khuyết điểm, nhưng tôi thấy đó chính là lý do": 外国人がいこくじんだからこそ 見みえる 日本にほんが ある.
• だけに・だけあって: Thể thường (danh từ nối thẳng: 町まちだけに・店みせだけあって; tính từ な dùng 「な」)＋だけに: chính vì ~ nên (kết quả) càng ~, tốt hay xấu đều dùng được. Cách nối giống vậy＋だけあって: quả không hổ danh ~, thảo nào ~, dùng để khen.
• ばかりに: Thể thường (tính từ な dùng 「な」: 得意とくいな ばかりに; danh từ dùng 「で ある」)＋ばかりに: chỉ vì điểm ~ này mà kết quả trở nên tệ. Mang cảm giác hối tiếc, nuối tiếc; phía sau hầu như không nối với điều tốt.

• 友ともだちだからこそ、本当ほんとうの ことを 言いうんです。 — Chính vì là bạn bè nên tôi mới nói thật.
• 期待きたいして いた だけに、中止ちゅうしは 残念ざんねんだ。 — Chính vì rất mong chờ nên bị hủy thì càng tiếc.
• 昔むかしから ある 店みせだけあって、いつも 人ひとが 多おおい。 — Quả không hổ danh quán lâu đời mở từ xưa đến nay, lúc nào cũng đông khách.

Ngữ pháp 2 / 5: ことだから・あまり・からには

Nの ことだから＝vì là người đó (đối tượng đó) nên chắc chắn ~; あまり＝vì quá ~ nên ~; からには＝đã ~ thì (nhất định phải) ~

• Nの ことだから: Người (hoặc đối tượng quen thuộc)＋の ことだから: vì là người đó nên chắc chắn ~. Suy đoán dựa trên hiểu biết về tính cách, đặc điểm của họ, phía sau hay nối だろう・はずだ: 先生せんせいの ことだから、もう 知しって いるだろう.
• あまり: Thể từ điển・thể た／Nの＋あまり: vì quá ~ nên dẫn đến trạng thái khác thường. Phía trước phần nhiều là cảm xúc, trạng thái: 夢中むちゅうに なる あまり、時間じかんを 忘わすれた.
• からには: Thể thường＋からには: đã ~ thì (nhất định phải／nên) ~. Phía sau hay nối べきだ・つもりだ・なければ ならない, tức ý chí hoặc nghĩa vụ.

• 母ははの ことだから、もう 準備じゅんびして いるだろう。 — Mẹ tôi thì chắc đã chuẩn bị xong rồi.
• 緊張きんちょうの あまり、何なにも 言いえなかった。 — Căng thẳng quá nên chẳng nói được gì.
• 約束やくそくした からには、必かならず 守まもります。 — Đã hẹn thì nhất định sẽ giữ lời.

Ngữ pháp 3 / 5: 一方いっぽうで・反面はんめん・ながらも・つつ

一方いっぽうで＝mặt khác ~ (đối chiếu hai việc, hoặc hai mặt của một việc); 反面はんめん＝(cùng một việc) mặt trái lại ~; ながらも＝tuy ~ nhưng ~; つつ（も）＝vừa ~; biết ~ mà vẫn ~

• 一方いっぽう（で）・反面はんめん: Thể từ điển・tính từ い nối thẳng (tính từ な dùng 「な」, danh từ dùng 「で ある」)＋一方いっぽうで: mặt khác ~, có thể là đối chiếu hai việc, cũng có thể là hai mặt của cùng một việc; cách nối giống vậy＋反面はんめん: mặt kia của cùng một việc lại ~, nhấn mạnh khuyết điểm hơn. Cả hai đều là trợ thủ "viết hai mặt" của bài bình luận.
• ながら（も）: Gốc thể ます・tính từ い・danh từ＋ながら（も）: tuy ~ nhưng ~ (nghịch tiếp): 狭せまい ながらも 楽たのしい 家いえ. Chú ý: giống hệt ながら nghĩa "vừa ~ vừa ~", cần dựa vào ý nghĩa trước sau để xác định.
• つつ（も）: Gốc thể ます＋つつ: ① vừa ~ (văn viết); ② つつ（も）＝biết ~ mà vẫn ~: 悪わるいと 思おもいつつも、また 食たべた.

• この 町まちは 静しずかな 反面はんめん、駅えきから 遠とおい。 — Khu này yên tĩnh, nhưng mặt trái là cách ga rất xa.
• 小ちいさい ながらも、楽たのしい 家いえです。 — Tuy nhỏ nhưng là một ngôi nhà vui vẻ.
• 体からだに 悪わるいと 知しりつつ、また 食たべて しまった。 — Biết là có hại cho sức khỏe mà vẫn lại ăn.

Ngữ pháp 4 / 5: にも かかわらず・に しても・に したら

にも かかわらず＝dù ~ nhưng vẫn ~; に しても＝cho dù ~ cũng ~／dù ~ hay ~; Nに したら＝đối với ~ mà nói, đứng ở lập trường của ~

• にも かかわらず: Thể thường (danh từ nối thẳng: 雨あめにも かかわらず)＋にも かかわらず: bất chấp ~, (kết quả) lại ~. Trang trọng hơn のに, hay dùng trên báo chí, bình luận; phía sau là sự thật "ngoài dự đoán", không nối mệnh lệnh hay yêu cầu.
• に しても: Thể thường／N＋に しても: cho dù ~ cũng ~; "Aに しても Bに しても"＝dù là A hay B.
• Nに したら: Người＋に したら: đứng ở lập trường của người đó mà xem xét. Dùng để thấu hiểu tâm trạng đối phương: 子こどもに したら、夢ゆめの よう だろう.

• 雨あめが 降ふって いる にも かかわらず、試合しあいは 続つづいた。 — Dù trời đang mưa, trận đấu vẫn tiếp tục.
• 冗談じょうだんに しても、それは 言いいすぎだよ。 — Cho dù là nói đùa thì cũng nói quá lời rồi.
• 店みせの 人ひとに したら、工事こうじは 大変たいへんな ことだ。 — Đối với cửa hàng, thi công là chuyện vất vả.

Ngữ pháp 5 / 5: ないことには・ない限かぎり・限かぎり・ものなら

ないことには＝chưa ~ thì (không thể) ~; ない限かぎり＝trừ phi ~, nếu không thì ~／chừng nào chưa ~ thì ~; 限かぎり＝chừng nào còn ~ (thì cứ) ~／～限かぎり（では）＝theo những gì ~ biết; ものなら＝nếu có thể ~

• ないことには: Thể ない＋ことには: nếu chưa ~ thì (không thể) ~. Phía sau nhất định là phủ định hoặc "không có cách nào": 食たべて みないことには、わからない.
• ない限かぎり・限かぎり（では）: Thể ない＋限かぎり: trừ phi ~, nếu không thì ~; thể từ điển／ている＋限かぎり: chừng nào còn ~ (thì cứ) ~; 知しる・見みる＋限かぎり（では）: theo những gì ~ biết, trong phạm vi ~ thấy.
• ものなら: Thể khả năng＋ものなら: nếu (thật sự) có thể ~ thì ~. Nói về việc rất khó thành hiện thực, phía sau hay nối 〜たい: 行いける ものなら、行いきたい.

• 自分じぶんの 目めで 見みないことには、わからない。 — Không tận mắt xem thì không biết được.
• 予約よやくしない 限かぎり、この 店みせには 入はいれない。 — Trừ phi đặt chỗ trước, nếu không thì không vào được quán này.
• わたしが 見みた 限かぎりでは、問題もんだいは ない。 — Theo những gì tôi thấy thì không có vấn đề gì.