Bài 122: 約束の 木の ツアー

N3 · Bài 122 · 20 phút — Theo chân buổi tour Yanaka chạy thử của Rin, ôn một lượt các mẫu câu về nguyên nhân, mức độ và đánh giá của Bài 117～121

Bài này không học ngữ pháp mới! Chuyến tour Yanaka một ngày của Rin, Thầy Mèo, Trưởng phòng Tanuki và Kumata sẽ nối các mẫu câu "nguyên nhân・mức độ・đánh giá" của Bài 117～121 lại để luyện tập.

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng おかげで・せいで・ため để nói "nhờ", "tại" và "do" trong thông báo
• Dùng ものだから・ことから・せっかく để nói lý do biện hộ, nguồn gốc cái tên và "mất công/hiếm có dịp"
• Dùng ほど・ほど〜は ない・に 比くらべて・から 見みると để nói mức độ, so sánh và góc nhìn
• Dùng こそ・さえ・さえ〜ば・は もちろん để nhấn mạnh "chính là", "đến cả", "chỉ cần", "khỏi phải nói"
• Dùng なんか・なんて・くせに・に しては・わりに để đánh giá: coi nhẹ, bất mãn, ngoài dự đoán

Tour Cây Hẹn Ước

Trưởng phòng gật đầu: chạy thử tour Yanaka! Trời đẹp tháng 10, Rin lần đầu dẫn tour tự lên kế hoạch. (地味じみ＝giản dị)

おかげで・ほど〜ない・くせに・さえ〜ば：Dùng đủ cả nguyên nhân, mức độ, đánh giá. Bài sau: Rin viết xong thư mà không gửi được⋯⋯

Ngày chạy thử tour Yanaka

Tìm xem mẫu câu của Bài 117～121 nằm ở đâu nhé! Chạm vào từng câu để nghe tiếng Nhật.

Từ vựng của bài này

• 約束やくそく (yakusoku): lời hứa, lời hẹn
• 新人しんじん (shinjin): người mới, nhân viên mới
• 泣なかせる (nakaseru): làm cho khóc; lấy nước mắt
• 言いい訳わけ (iiwake): lời bào chữa, cớ
• 旗はた (hata): lá cờ
• きびしい (kibishii): nghiêm khắc
• 怒おこる (okoru): giận; mắng
• 参加さんかする (sanka suru): tham gia
• 集あつまる (atsumaru): tụ tập, tập trung
• ついて いく (tsuite iku): đi theo
• 頼たのむ (tanomu): nhờ vả, giao phó
• ええと (ēto): ờ, ừm…… (lúc đang nghĩ)
• ゴミ (gomi): rác; bụi
• さあ (sā): nào, thôi nào (thúc giục)
• 大成功だいせいこう (daiseikō): thành công rực rỡ (đại thành công)
• 今度こんど (kondo): lần này; lần sau
• 大雪おおゆき (ōyuki): tuyết lớn
• 運休うんきゅう (unkyū): (tàu, xe buýt) ngừng chạy
• 工事こうじ (kōji): thi công, công trình
• 値段ねだん (nedan): giá cả
• 量りょう (ryō): phần, lượng
• 文句もんく (monku): phàn nàn, bất mãn
• まだまだ (madamada): còn kém xa
• うまく いく (umaku iku): suôn sẻ
• 階段かいだん (kaidan): cầu thang, bậc thang
• 夕日ゆうひ (yūhi): hoàng hôn, mặt trời lặn
• 絶対ぜったいに (zettai ni): tuyệt đối, nhất định

Ngữ pháp 1 / 5: おかげで・せいで・ため

おかげで là nguyên nhân của kết quả tốt (nhờ), せいで là nguyên nhân của kết quả xấu (tại), ため là nguyên nhân trang trọng dùng trong thông báo, tin tức (do)

• おかげで: nhờ～: Thể thường・Nの＋おかげで, phía sau là kết quả tốt, mang lòng biết ơn: 先生せんせいの おかげで 合格ごうかくしました. Cũng có thể đặt cuối câu: みなさんの おかげです.
• せいで・せいか: tại～: Thể thường・Nの＋せいで, phía sau là kết quả xấu, mang ý phàn nàn hoặc trách móc. せいか nghĩa là "có lẽ là vì～", chính mình cũng không chắc nguyên nhân.
• ため（に）: do～: Thể thường・Nの＋ため（に）, là cách nói nguyên nhân trang trọng, khách quan, thường gặp nhất trong loa ga, tin tức, thông báo: 大雪おおゆきの ため、運休うんきゅうします.

• 先生せんせいの おかげで、日本語にほんごが 上手じょうずに なりました。 — Nhờ thầy mà tiếng Nhật của em tiến bộ.
• 寝坊ねぼうした せいで、バスに 乗のれなかった。 — Tại tôi ngủ quên nên không kịp xe buýt.
• 大雪おおゆきの ため、電車でんしゃが 止とまって います。 — Do tuyết lớn, tàu điện đang ngừng chạy.
• 食たべすぎた せいか、おなかが 痛いたい。 — Có lẽ vì ăn nhiều quá nên đau bụng lắm.

Ngữ pháp 2 / 5: ものだから・ことから・せっかく

ものだから là biện hộ lý do của mình (vì～mà), ことから nói nguồn gốc của tên gọi hoặc căn cứ phán đoán (từ việc～), せっかく là "mất công／hiếm có dịp～"

• ものだから（もんだから・もの）: vì～mà: Thể thường＋ものだから (tính từ な・N＋な ものだから). Nói lý do khiến mình không còn cách nào khác, hay dùng nhất khi xin lỗi, biện hộ. Trong văn nói rút thành もんだから, khi làm nũng chỉ nói もん: 眠ねむいんだもん.
• ことから: từ việc～ (nguồn gốc): Thể thường＋ことから (tính từ な＋な／である, N＋である). Nói nguồn gốc của tên gọi, cách gọi, hoặc "phán đoán từ điểm này": 猫ねこが 多おおい ことから、猫ねこの 町まちと 呼よばれる. Thiên về văn viết, hay gặp trong thuyết minh tour.
• せっかく: mất công／hiếm có dịp～: せっかく〜から／んだから＝cơ hội hiếm có nên phải tận dụng; せっかく〜のに＝mất công làm mà kết quả đáng tiếc. せっかくの＋N: せっかくの 休やすみ.

• 初はじめてな ものですから、よく わかりません。 — Vì là lần đầu nên em không rành lắm.
• 階段かいだんから 夕日ゆうひが きれいに 見みえる ことから、「夕ゆうやけだんだん」と 呼よばれて いる。 — Từ việc "đứng trên bậc thang có thể nhìn rõ hoàng hôn" mà nó được gọi là "Bậc thang hoàng hôn".
• せっかく 作つくったのに、だれも 食たべなかった。 — Mất công làm mà chẳng ai ăn.
• せっかくの 休やすみだから、出でかけよう。 — Hiếm khi được nghỉ, ra ngoài đi dạo thôi.

Ngữ pháp 3 / 5: ほど・ほど〜はない・に比くらべて・から見みると

ほど nói "đến mức～", AほどB は ない nói "không có gì B hơn A", に比くらべて là so với～, から見みると là nhìn từ góc độ～

• ほど（くらい）: đến mức～: Thể thường＋ほど, dùng ví dụ phóng đại để nói mức độ cao đến đâu: 足あしが 痛いたく なる ほど 歩あるいた. Dùng くらい cũng được, nghĩa gần như giống nhau.
• AほどBは ない: không có gì B bằng A: A＋ほど＋B (của N)＋は ない／いない. Cuối câu luôn là phủ định, nhưng nghĩa là "A tuyệt nhất, ～ nhất": 谷中やなかほど 物語ものがたりが ある 町まちは ない. Với người dùng いない.
• に比くらべて・から見みると: N＋に（と）比くらべて＝lấy N ra so sánh; N＋から 見みると（からすると・から 言いうと）＝đứng ở lập trường của N mà nhìn, phía trước phần nhiều là người hoặc thân phận.

• 足あしが 痛いたく なる ほど 歩あるきました。 — Đi bộ đến đau cả chân.
• 母ははの 料理りょうりほど おいしい ものは ない。 — Không có gì ngon hơn món mẹ nấu.
• 去年きょねんに 比くらべて、日本語にほんごが 上手じょうずに なった。 — So với năm ngoái, tiếng Nhật đã tiến bộ.
• 子こどもから 見みると、この 机つくえは 高たかすぎる。 — Nhìn từ góc độ của trẻ con, cái bàn này quá cao.

Ngữ pháp 4 / 5: こそ・さえ・さえ〜ば・はもちろん

こそ nhấn mạnh "chính là cái này", さえ（でさえ）là "đến cả～", さえ〜ば là "chỉ cần～là", は もちろん là "～ thì khỏi phải nói (～ cũng)"

• こそ: chính là～, mới là～: N＋こそ, chiếu đèn sân khấu vào từ đó: 今度こんどこそ (lần này nhất định), こちらこそ (tôi mới phải～). Phía sau hay đi với quyết tâm hoặc sự khẳng định mạnh.
• さえ・でさえ: đến cả～: N＋さえ (với người hoặc chủ ngữ hay dùng でさえ), nêu một ví dụ ít có khả năng nhất để nói "những cái khác thì càng khỏi phải nói": 水みずさえ 飲のめない. さえ thay cho が・を.
• さえ〜ば・は もちろん: N＋さえ＋〜ば＝chỉ cần điều kiện này đúng là đủ: 住所じゅうしょさえ わかれば. Aは もちろん、Bも＝A đương nhiên rồi, đến B cũng: ラーメンは もちろん、ぎょうざも おいしい.

• 今度こんどこそ、試験しけんに 合格ごうかくしたい。 — Lần này nhất định phải đậu.
• 忙いそがしくて、水みずを 飲のむ 時間じかんさえ なかった。 — Bận đến mức không có cả thời gian uống nước.
• 住所じゅうしょさえ わかれば、手紙てがみが 出だせます。 — Chỉ cần biết địa chỉ là gửi thư được.
• この 店みせは、ラーメンは もちろん、ぎょうざも おいしい。 — Quán này ramen thì khỏi phải nói, đến cả gyoza cũng ngon.

Ngữ pháp 5 / 5: なんか・くせに・にしては・わりに

なんか・なんて là coi nhẹ, khiêm tốn hoặc bất ngờ, くせに là bất mãn "rõ ràng～mà lại", に しては là "xét là～ thì (ngoài dự đoán)", わりに là "so với～ mà lại (không tương xứng)"

• なんか・なんて: ～ gì đó: N＋なんか／なんて: coi nhẹ (言いい訳わけなんて いい), khiêm tốn (わたしなんか まだまだです). Thể thường＋なんて: ngạc nhiên, bất ngờ (泣なく なんて 思おもわなかった).
• くせに: rõ ràng～ mà～: Thể thường・Nの＋くせに, trách người khác "rõ ràng là～ mà lại làm điều không tương xứng". Mang ý bất mãn, không dùng cho bản thân; nói thẳng với bề trên rất bất lịch sự (nói sau lưng bề trên thì được, ví dụ: 部長ぶちょうは 知しって いる くせに、教おしえて くれない). Câu 新人しんじんの くせに của Trưởng phòng Tanuki là nói cứng: nghĩa đen là trách, thật ra là đã bị cảm động. Đây là trò đùa cố ý nói ngược, bình thường đừng dùng くせに để khen người.
• に しては・わりに: N・thể thường＋に しては＝xét theo thân phận, tiêu chuẩn này thì kết quả ngoài dự đoán: 初はじめてに しては 上手じょうず. Thể thường・Nの＋わりに＝so với một mức nào đó thì kết quả không tương xứng: 安やすい わりに おいしい.

• わたしなんか、まだまだです。 — Trình độ như em thì còn kém xa lắm.
• 弟おとうとは 料理りょうりが できない くせに、わたしの 料理りょうりに 文句もんくを 言いう。 — Em trai rõ ràng không biết nấu ăn mà lại chê món tôi nấu.
• 十月じゅうがつに しては、暑あつい 日ひですね。 — Xét là tháng mười thì hôm nay nóng thật.
• この 店みせは 安やすい わりに、おいしい。 — Quán này rẻ mà lại rất ngon.