Bài 141: 読める 町、変わる 町

N3 · Bài 141 · 20 phút — Cuối tháng 10, văn phòng quận dán thông báo thi công đường. Cùng Rin đọc thông báo, đọc bài báo và ôn một lượt các mẫu câu N3 hay gặp khi đọc văn bản

Bài này không có ngữ pháp mới! Ta nối lại các mẫu câu hay dùng khi đọc thông báo và bài báo (Bài 99~140). Kanji trong từ vựng có ghi kana, không đọc được thì bấm vào xem.

Học xong bài này, bạn có thể:

• Hiểu "dự kiến", "khi ~", "quy định" và "trong khoảng từ ~ đến ~" trong thông báo: 予定よてい・の 際さいは・こと・から〜に かけて
• Phân biệt nguồn tin và nguyên nhân trong bài báo: に よると・そうだ・と いう ことだ・ため
• Đọc ra nhận định của tác giả: おそれが ある・のでは ないか・とは 限かぎらない・わけでは ない
• Theo dấu từ nối để nắm mạch bài: ところが・つまり・ただし・そこで
• Đọc thông báo ngắn và tin tức, chọn nội dung đúng

Thông báo của văn phòng quận

Trưởng phòng Tanuki cuối cùng cũng nhớ tên Rin, công ty cũng ủng hộ tour khu Yanaka. Cuối tháng 10, bảng tin dán thông báo mới... (お知しらせ＝thông báo, 工事こうじ＝công trình, 着工ちゃっこう＝khởi công)

Đọc thông báo thì nhìn "dự kiến, quy định"; đọc bài báo thì nhìn "nguồn tin, nguyên nhân, nhận định". Tập sau, Rin sẽ đến buổi họp giải thích ở văn phòng quận, lên tiếng vì cái cây ấy...

Trước bảng tin

Câu trong thông báo và bài báo được đặt trong 「」. Thử tìm xem chỗ nào dùng mẫu câu N3 đã học nhé! Bấm vào từng câu để nghe tiếng Nhật.

Từ vựng của bài này

• 掲示板けいじばん (keijiban): bảng tin, bảng thông báo
• 丁目ちょうめ (chōme): ～丁目 (khối trong địa chỉ)
• 拡張かくちょう (kakuchō): mở rộng
• 着工ちゃっこう (chakkō): khởi công
• 再来年さらいねん (sarainen): năm sau nữa
• 行おこなう (okonau): tổ chức, tiến hành
• 救急車きゅうきゅうしゃ (kyūkyūsha): xe cấp cứu
• 安全あんぜん (anzen): an toàn
• 記事きじ (kiji): bài báo, bài viết (trên báo, tạp chí)
• 沿道えんどう (endō): ven đường, hai bên đường
• 樹木じゅもく (jumoku): cây cối
• 伐採ばっさい (bassai): chặt (cây)
• 方法ほうほう (hōhō): phương pháp, cách
• できる (dekiru): (cửa hàng, tòa nhà mới) mở ra, được xây xong

Ngữ pháp 1 / 4: Thông báo: 予定よてい・際さいは・こと・にかけて

Bốn mẫu của thông báo: 〜予定よていです＝dự kiến ~; 〜の 際さいは＝khi ~ (trang trọng); こと cuối câu＝quy định; 〜から〜に かけて＝trong khoảng từ ~ đến ~

• 〜予定よていです: dự kiến ~: Thể từ điển / Nの＋予定よてい. 予定よてい＝kế hoạch đã được xếp vào lịch (của cá nhân hay tổ chức đều được); つもり＝dự định trong lòng mình. Thông báo, lịch trình dùng 予定よてい. Thông báo hay gắn thẳng từ Hán: 着工ちゃっこう予定よてい・伐採ばっさい予定よてい.
• 〜の 際さいは: khi ~: Nの / thể từ điển・thể た＋際さい（は）. Nghĩa giống とき nhưng trang trọng hơn nhiều, hay gặp nhất trong thông báo, hướng dẫn khách sạn, loa phát thanh.
• こと cuối câu・から〜に かけて: Thể từ điển / thể ない＋こと. Đặt cuối câu＝quy định, điều cần lưu ý (rất hay có trên biển cấm). から〜に かけて＝trong khoảng thời gian hoặc khu vực từ ~ đến ~, phạm vi thoáng hơn から〜まで.

• 説明会せつめいかいは 来週らいしゅう 行おこなう 予定よていです。 — Buổi họp giải thích dự kiến tổ chức vào tuần sau.
• 工事こうじの 際さいは、大おおきい 音おとが します。 — Khi thi công, sẽ có tiếng ồn lớn.
• 教室きょうしつで 物ものを 食たべない こと。 — Không được ăn trong lớp học. (quy định)
• 明日あしたの 朝あさから 夕方ゆうがたに かけて、雨あめが 降ふるでしょう。 — Ngày mai từ sáng đến chiều tối, có lẽ trời sẽ mưa.

Ngữ pháp 2 / 4: Bài báo: によると・そうだ・ため

Ba bước đọc báo: 〜に よると＝nguồn tin; 〜そうだ／〜と いう ことだ cuối câu＝nghe nói (không phải tác giả tự nói); 〜ため＝vì ~ (văn viết)

• 〜に よると: nguồn tin: N＋に よると（に よれば）. Nói trước "ai nói, viết ở đâu", cuối câu thường kết bằng そうだ・と いう ことだ・との ことだ để cho thấy đây không phải lời mình.
• 〜そうだ・〜と いう ことだ: tường thuật: Thể thường＋そうだ／と いう ことだ. Chú ý: そうだ tường thuật đi sau thể thường (せまい そうだ), khác với そうだ "trông có vẻ ~" (せまそうだ).
• 〜ため: nguyên nhân và mục đích: Thể thường・Nの＋ため（に）. Phía trước là việc đã xảy ra, trạng thái＝nguyên nhân (大雪おおゆきの ため); phía trước là việc muốn làm＝mục đích (勉強べんきょうする ために). Báo chí, thông báo hay dùng, trang trọng hơn から.

• ニュースに よると、今年ことしの 冬ふゆは 寒さむい そうです。 — Theo tin tức, mùa đông năm nay nghe nói sẽ rất lạnh.
• 部長ぶちょうに よると、会議かいぎは 三時さんじからと いう ことだ。 — Theo trưởng phòng, cuộc họp bắt đầu từ ba giờ.
• 大雪おおゆきの ため、学校がっこうが 休やすみに なりました。 — Vì tuyết lớn, trường đã cho nghỉ học.
• 日本語にほんごを 勉強べんきょうする ために、日本にほんへ 来きました。 — Để học tiếng Nhật, tôi đã đến Nhật Bản.

Ngữ pháp 3 / 4: Nhận định: おそれ・のでは・とは限かぎらない

Đọc ra thái độ tác giả: 〜おそれが ある＝e rằng sẽ (chuyện xấu); 〜のでは ないか＝phải chăng ~ (nêu ý kiến nhẹ nhàng); 〜とは 限かぎらない＝chưa chắc; 〜わけでは ない＝không phải là

• 〜おそれが ある: e rằng sẽ ~: Thể từ điển／Nの＋おそれが ある. Chỉ dùng cho khả năng xấu, rất hay gặp trong tin tức, thời tiết, thông báo. Chuyện tốt phải dùng かもしれない.
• 〜のでは ないか: phải chăng ~: Thể thường (tính từ な・N＋な)＋のでは ないか. Bề ngoài là câu hỏi, thực ra là nêu quan điểm của mình một cách nhẹ nhàng, hay gặp nhất trong bài bình luận.
• 〜とは 限かぎらない・〜わけでは ない: Cả hai đều là "phủ định một phần". とは 限かぎらない＝"không phải lúc nào cũng vậy"; わけでは ない＝"không phải như (bạn nghĩ)". Đều không phủ định hoàn toàn.

• 強つよい 雨あめで、川かわの 水みずが 増ふえる おそれが あります。 — Vì mưa lớn, nước sông e rằng sẽ dâng lên.
• この 計画けいかくは、町まちの 人ひとに とって 大変たいへんなのでは ないか。 — Kế hoạch này, đối với người dân trong thị trấn, phải chăng rất vất vả?
• 高たかい 店みせが おいしいとは 限かぎらない。 — Quán đắt chưa chắc đã ngon.
• 工事こうじに 反対はんたいして いる わけでは ない。 — Tôi không phải là phản đối công trình.

Ngữ pháp 4 / 4: Từ nối: ところが・つまり・ただし・そこで

Biển chỉ đường của văn bản: ところが＝không ngờ (bất ngờ); つまり＝tức là (tổng kết); ただし＝tuy nhiên (bổ sung điều kiện); そこで＝vì vậy (tìm đối sách)

• ところが vs そこで: ところが＝xảy ra chuyện trái với dự đoán (bất ngờ); そこで＝do tình huống phía trước nên có hành động nào đó (đối sách). Phía sau là "bất ngờ" hay "hành động" chính là mấu chốt để phân biệt.
• つまり: tức là: Nói lại nội dung phía trước bằng cách khác hoặc rút ra kết luận, hay đi cùng わけだ cuối câu: つまり、〜わけだ.
• ただし: bổ sung điều kiện: Phía trước nói quy tắc chung, ただし phía sau bổ sung ngoại lệ hoặc điều kiện. Hay gặp nhất trong thông báo, bảng giá, giới thiệu sự kiện: "Miễn phí. Tuy nhiên, cần đặt trước".

• 早はやく 家いえを 出でた。ところが、電車でんしゃが 止とまって いた。 — Tôi ra khỏi nhà rất sớm. Không ngờ, tàu điện ngừng chạy.
• 月曜日げつようびは 休やすみです。つまり、土曜日どようびから 三日みっか 休やすめる わけです。 — Thứ Hai được nghỉ. Tức là từ thứ Bảy có thể nghỉ ba ngày.
• 写真しゃしんを 撮とっても いいです。ただし、店みせの 中なかは だめです。 — Được chụp ảnh. Tuy nhiên, trong tiệm thì không.
• 道みちが わからなかった。そこで、駅えきの 人ひとに 聞きいた。 — Tôi không biết đường. Vì vậy, tôi đã hỏi người ở ga.