Bài 59: おいしそう・降るそうです

N4 · Bài 59 · 18 phút — Dáng vẻ nhìn thấy và tin nghe được, tiếng Nhật đều dùng そう — khác nhau ở cách nối phía trước

Bài này có hai chữ そう giống hệt nhau mà nghĩa hoàn toàn khác: một cái là「mình nhìn thấy」, một cái là「mình nghe nói」. Bí quyết nằm hết ở phía trước そう — là gốc từ (tính từ い bỏ い, động từ bỏ ます, tính từ な giữ nguyên) hay là thể thường đầy đủ (Bài 44). Xem truyện tranh trước nhé!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng「gốc từ＋そうです」để nói dáng vẻ nhìn thấy: おいしそうです (trông có vẻ ngon), 雨あめが 降ふりそうです (trông sắp mưa)
• Dùng「thể thường＋そうです」để thuật lại tin nghe được: あした 雨あめが 降ふるそうです (nghe nói ngày mai sẽ mưa)
• Nhìn hình dạng phía trước そう để phân biệt「trông có vẻ」và「nghe nói」; với tính từ な và danh từ,「nghe nói」nhất định phải có だ

Khoai nướng & đèn lồng

Bác Gấu lại bị Thầy Mèo ngắt lời. Tháng 11, Rin gặp Kumata làm thêm ở quầy khoai nướng trước đền. (やきいも＝khoai nướng; むかし＝ngày xưa; ちょうちん＝đèn lồng; いっぱい＝nhiều)

Dáng vẻ nhìn thấy: gốc từ＋そう. Tin nghe được: thể thường＋そうだ. Bài sau: con gái quán xưa là một tay ăn khỏe?

Từ vựng bài này: Yanaka mùa thu, thời tiết và tin tức

• やきいも (yakiimo): khoai lang nướng
• 甘あまい (amai): ngọt
• 神社じんじゃ (jinja): đền thờ (thần xã)
• 祭まつり (matsuri): lễ hội
• ちょうちん (chōchin): đèn lồng
• むかし (mukashi): ngày xưa, thuở trước
• いっぱい (ippai): nhiều, đầy ắp
• 降ふる (furu): (mưa, tuyết) rơi
• 雪ゆき (yuki): tuyết
• 落おちる (ochiru): rơi xuống, rớt xuống
• 天気予報てんきよほう (tenki yohō): dự báo thời tiết
• ニュース (nyūsu): tin tức (trên TV, mạng)
• 人気にんき (ninki): được ưa chuộng, nổi tiếng (nhân khí)
• 有名ゆうめい (yūmei): nổi tiếng (hữu danh)
• ねむい (nemui): buồn ngủ

Ngữ pháp 1 / 2: Trông có vẻ 〜

Gốc từ＋そうだ: dựa vào vẻ ngoài mà đoán「trông có vẻ 〜」; với động từ là「trông sắp 〜 rồi」

• そうだ① là gì?: Tận mắt nhìn thấy dáng vẻ rồi tự mình phán đoán:「trông có vẻ 〜」. Chưa ăn→おいしそう; nhìn mặt thầy→先生せんせいは ねむそうです (thầy trông có vẻ buồn ngủ). Lịch sự nói そうです, nói với bạn bè thì そうだ, và cũng hay chỉ nói そう: わあ、おいしそう!
• Cách nối với tính từ: Tính từ い bỏ い: おいしい→おいしそう. Tính từ な nối thẳng: ひま→ひまそう. Ngoại lệ: いい→よさそう (trông có vẻ tốt).
• Cách nối với động từ: sắp 〜 rồi: Động từ dùng gốc thể ます (bỏ ます): 降ふります→降ふりそう、落おちます→落おちそう. Nghĩa là「nhìn tình hình thì sắp 〜 ngay rồi」: 荷物にもつが 落おちそうです! (hành lý sắp rơi rồi!)
• Đứng trước danh từ: そうな: そう biến đổi giống tính từ な, trước danh từ thì thêm な: おいしそうな やきいも (củ khoai nướng trông ngon), 高たかそうな 店みせ (quán trông có vẻ đắt).

• この ケーキ、おいしそうですね。 — Cái bánh này trông ngon quá.
• あ、雨あめが 降ふりそうです。 — A, trông sắp mưa rồi.
• 先生せんせいは きょう ひまそうですね。 — Hôm nay thầy trông có vẻ rảnh nhỉ.
• 荷物にもつが 落おちそうです！ — Hành lý sắp rơi xuống rồi!
• この 店みせ、よさそうですね。 — Quán này trông có vẻ ổn nhỉ.
• おいしそうな やきいもですね。 — Củ khoai nướng trông ngon quá nhỉ.

Ngữ pháp 2 / 2: Nghe nói 〜

Thể thường＋そうだ: thuật lại tin nghe được, đọc được cho người khác「nghe nói 〜」

• そうだ② là gì?: Không phải tự mình nhìn rồi phán đoán, mà là tin nghe hoặc đọc được từ người khác, tin tức, dự báo thời tiết, rồi thuật lại cho người đối diện:「nghe nói 〜」. Thường nêu nguồn tin trước: ニュースで 見みました。／くまたくんが 言いいました。
• Cách nối: thể thường＋そうだ: Động từ: 降ふる／降ふらない／降ふった＋そうです. Tính từ い phải giữ nguyên い: おいしい／寒さむかった＋そうです. Tin gốc ở thì nào, khẳng định hay phủ định thì cứ giữ nguyên như vậy rồi đặt trước そう.
• Tính từ な・danh từ: không được bỏ だ: 有名ゆうめいだそうです、人気にんきだそうです、学生がくせいだそうです. Thiếu だ thì không còn là「nghe nói」nữa: 有名ゆうめいそう nghe như「trông có vẻ nổi tiếng」, còn 学生がくせいそう là cách nói sai. Quá khứ nói 有名ゆうめいだったそうです.
• Hai chữ そう phân biệt thế nào?: Nhìn phía trước そう: tính từ い bỏ い, động từ ở dạng gốc thể ます (おいし・降ふり) ＝ trông có vẻ; tính từ な thì xem có だ không (ひまそう＝trông rảnh; ひまだそう＝nghe nói rảnh). Thể thường đầy đủ (おいしい・降ふる・ひまだ) ＝ nghe nói. おいしそう (trông ngon) và おいしいそう (nghe nói ngon) chỉ khác một chữ い mà nghĩa khác xa! Trong romaji, そう「trông có vẻ」viết liền (furisō), còn そう「nghe nói」viết rời (furu sō) — nhưng đừng chỉ dựa vào romaji, hãy tập nhìn kana.

• あした 雨あめが 降ふるそうです。 — Nghe nói ngày mai sẽ mưa.
• この 店みせの ラーメンは おいしいそうです。 — Nghe nói ramen của quán này rất ngon.
• むかし、この 町まちで 大おおきい 祭まつりが あったそうです。 — Nghe nói ngày xưa thị trấn này có lễ hội rất lớn. (Lễ hội là sự kiện, địa điểm dùng で)
• あの 神社じんじゃは とても 有名ゆうめいだそうです。 — Nghe nói ngôi đền đó rất nổi tiếng.
• ニュースで 見みました。京都きょうとは きのう 寒さむかったそうです。 — Mình xem trên tin tức. Nghe nói hôm qua Kyoto rất lạnh.
• くまたくんは きょう 学校がっこうに 来こないそうです。 — Nghe nói hôm nay Kumata không đến trường.