Bài 28: 食べたいです

N5 · Bài 28 · 18 phút — 〜たいです: nói điều muốn làm; 〜から: nói lý do; 〜が・けど: nói “nhưng”

Bài trước bạn đã biết tả đồ vật, nói sở thích, và dùng ほしい để nói “muốn (một món đồ)”. Bài này chuyển sang “muốn làm (một hành động)”: 行いきたい, 食たべたい! Học thêm hai trợ từ nhỏ: から (vì) và が (nhưng) để nối hai câu thành một. Xem truyện tranh trước nhé!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng 〜たいです để nói “tôi muốn đi〜”, “tôi muốn ăn〜”, cũng biết nói “không muốn” và “(lúc đó) đã rất muốn”
• Dùng 〜から để nói lý do, bị hỏi どうしてですか cũng trả lời được
• Dùng 〜が (khẩu ngữ けど) để nói “〜, nhưng〜”

Ramen ngày nóng

Asakusa cuối tháng Tám, nóng đến tan chảy, vậy mà Rin vẫn muốn ăn ramen! (暑あつい = nóng; かきごおり = đá bào)

Đổi ます thành たい là “muốn làm”, thêm から sau lý do, “nhưng” dùng が. Kỳ nghỉ hè kết thúc rồi mà quán trong ảnh vẫn chưa tìm thấy.

Từ dùng khi nói lý do và điều muốn làm

• 暑あつい (atsui): nóng (thời tiết)
• 寒さむい (samui): lạnh (thời tiết)
• 眠ねむい (nemui): buồn ngủ
• 遠とおい (tōi): xa
• 時間じかん (jikan): thời gian
• 温泉おんせん (onsen): suối nước nóng
• 富士山ふじさん (Fujisan): Núi Phú Sĩ
• 京都きょうと (Kyōto): Kyoto
• かきごおり (kakigōri): đá bào
• また (mata): lại, lần nữa
• どうして (dōshite): tại sao

Ngữ pháp 1 / 3: 〜たい

Bỏ ます, đổi thành たい: 食たべます → 食たべたいです = tôi muốn ăn

• Bỏ ます, thêm たい: Mọi động từ đã học đều như nhau: 行いきます → 行いきたい, 見みます → 見みたい, 勉強べんきょうします → 勉強べんきょうしたい. Thêm です phía sau là cách nói lịch sự.
• たい chia giống tính từ đuôi い: たい kết thúc bằng い nên chia y hệt 高たかい: 行いきたくないです (không muốn đi), 行いきたかったです (hồi đó rất muốn đi).
• Dùng を hay が đều được: すしを 食たべたいです và すしが 食たべたいです đều đúng. を thông dụng nhất, cứ dùng を trước; nghe thấy が cũng là đúng. Các trợ từ khác giữ nguyên: 京都きょうとに 行いきたいです, 駅えきで 待まちたいです.
• Nói mình, hỏi bạn: たい dùng để nói “tôi muốn〜”, hoặc hỏi đối phương “bạn muốn〜không?”: なにを 食たべたいですか. Muốn nói “người khác muốn〜” có cách nói khác, sẽ học sau.

• 富士山ふじさんを 見みたいです。 — Tôi muốn ngắm núi Phú Sĩ.
• 京都きょうとに 行いきたいです。 — Tôi muốn đi Kyoto.
• 写真しゃしんを 撮とりたいです。 — Tôi muốn chụp ảnh.
• なにを 食たべたいですか。 — Bạn muốn ăn gì?
• 今日きょうは 勉強べんきょうしたくないです。 — Hôm nay không muốn học bài.
• 東京とうきょうタワーに 行いきたかったです。 — (Hồi đó) tôi rất muốn đi tháp Tokyo.
• また 日本にほんに 来きたいです。 — Tôi còn muốn đến Nhật lần nữa.

Ngữ pháp 2 / 3: 〜から

Nói xong lý do, thêm から: 暑あついですから、〜 = vì nóng nên〜

• Lý do＋から、kết quả: Nói lý do trước, thêm から và dấu phẩy, rồi nói kết quả: 雨あめですから、うちに 帰かえります. Trong bài này, lý do luôn kết thúc bằng 〜です／〜ます rồi mới thêm から.
• どうしてですか？→〜から。: どうして = tại sao. Khi trả lời chỉ nói lý do rồi thêm から là xong: どうしてですか。→ 暑あついですから。Lý do đã có です rồi, đừng thêm です nữa (✗ 暑あついですからです).
• Phân biệt hai から: から bạn đã học: 駅えきから (từ ga). Hãy nhìn phía trước: đứng sau danh từ = “từ〜”; đứng sau です, ます = “vì〜”.
• Không cần nói “nên”: Tiếng Nhật chỉ có một から mà vừa có nghĩa “vì” vừa có nghĩa “nên”, vế sau không cần thêm từ nào.

• 暑あついですから、かきごおりを 食たべたいです。 — Vì nóng nên tôi muốn ăn đá bào.
• 眠ねむいですから、寝ねたいです。 — Vì buồn ngủ nên tôi muốn ngủ.
• 時間じかんが ありませんから、タクシーで 行いきます。 — Vì không có thời gian nên đi bằng taxi.
• 雨あめですから、今日きょうは うちに 帰かえります。 — Vì trời mưa nên hôm nay về nhà.
• どうして 京都きょうとに 行いきたいですか。 — Tại sao bạn muốn đi Kyoto?
• 写真しゃしんを 撮とりたいですから。 — Vì tôi muốn chụp ảnh.

Ngữ pháp 3 / 3: 〜が・けど

Nói xong vế trước, thêm が (khẩu ngữ けど): おいしいですが、高たかいです = ngon nhưng đắt

• Vế trước＋が、vế sau: Cách nối giống から, đứng sau です, ます: 暑あついですが、食たべたいです (nóng nhưng muốn ăn).
• Khẩu ngữ nói けど: Khi nói chuyện thường đổi が thành けど, nghe nhẹ nhàng hơn, nghĩa không đổi: 遠とおいですけど、行いきたいです. (Với bạn bè còn có cách nói suồng sã hơn nữa, sẽ học sau.)
• Phân biệt hai が: Vẫn nhìn phía trước: đứng sau danh từ = が đã học (例: 時間じかんが ありません, 日本語にほんごが 好すきです, すしが 食たべたい); đứng sau です, ます = “nhưng”.

• おいしいですが、高たかいです。 — Ngon nhưng đắt.
• 京都きょうとに 行いきたいですが、時間じかんが ありません。 — Tôi muốn đi Kyoto nhưng không có thời gian.
• 日本語にほんごが 好すきですが、上手じょうずじゃありません。 — Tôi thích tiếng Nhật nhưng nói chưa giỏi.
• 温泉おんせんは 遠とおいですけど、行いきたいです。 — Suối nước nóng tuy xa nhưng tôi muốn đi.
• 寒さむかったですが、富士山ふじさんは きれいでした。 — Tuy lạnh nhưng núi Phú Sĩ đẹp quá.