Bài 71: おかゆを 持って きました

N4 · Bài 71 · 18 phút — Hướng di chuyển "mang đến・mang đi・đi mua rồi quay lại" và sự thay đổi "dần dần〜 lên・〜 tiếp đi"

Bài trước bạn đã học tự động từ, tha động từ và ている・てある. Bài này nối くる／いく sau thể て: trước hết là hướng "mang đến, mang đi, đi mua rồi quay lại", sau đó là sự thay đổi "dần dần〜 lên cho đến nay" và "〜 tiếp từ nay về sau". Xem truyện tranh trước nào!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Nói được hướng di chuyển: おかゆを 持もって きました (tôi đã mang cháo đến), 傘かさを 持もって いきます (tôi mang ô đi)
• Nói "đi làm gì đó rồi quay lại": ちょっと パンを 買かって きます (tôi đi mua ổ bánh mì rồi về ngay)
• Nói về hướng của sự thay đổi theo thời gian: だんだん 寒さむく なって きました (dần dần lạnh hơn rồi), これから 変かわって いきます (từ nay sẽ tiếp tục thay đổi)

Nồi cháo nóng trên lầu hai

Bài trước Bác Gấu bị cảm, tiệm nghỉ. Rin và thầy Mèo bưng cháo nóng lên lầu hai thăm bác. (おかゆ＝cháo; 観光客かんこうきゃく＝khách du lịch)

Vて＋くる／いく＝mang đến／mang đi; 〜て きた＝dần〜 cho đến nay, 〜て いく＝〜 tiếp từ nay. Bài sau: kết quả JLPT đã gửi về……

Từ vựng bài này: mang đến, mang đi và sự thay đổi

• 持もつ (motsu): cầm, mang (đồ vật)
• おかゆ (okayu): cháo (cháo trắng)
• 連つれる (tsureru): dẫn, dắt (người, động vật)
• 増ふえる (fueru): tăng lên, nhiều lên
• 減へる (heru): giảm đi, ít đi
• 変かわる (kawaru): thay đổi, biến đổi
• だんだん (dandan): dần dần
• これから (korekara): từ bây giờ, từ nay về sau
• がんばる (ganbaru): cố gắng, cố lên
• 町まち (machi): thị trấn, khu phố
• 顔色かおいろ (kaoiro): sắc mặt
• 観光客かんこうきゃく (kankōkyaku): khách du lịch
• ふしぎ (fushigi): lạ, kỳ lạ
• 二階にかい (nikai): tầng hai, lầu hai

Ngữ pháp 1 / 2: Mang đến・mang đi

Vて＋くる＝(hành động) hướng về phía này; Vて＋いく＝rời khỏi đây đi về phía kia; còn có thể là "đi làm gì đó rồi quay lại"

• 〜て くる: đến về phía này: Vて＋くる diễn tả hành động tiến về phía người nói (hoặc nơi đang đứng): 持もって くる (mang đến), 連つれて くる (dẫn ai đó đến), 歩あるいて くる (đi bộ đến). くる chia như khi dùng một mình: きます, きました, きて ください. Ví dụ thầy giáo nói: あした、傘かさを 持もって きて ください (ngày mai hãy mang ô đến [trường]): đồ vật đi về phía "đây" thì dùng くる.
• 〜て いく: rời khỏi đây đi về phía kia: Vて＋いく diễn tả hành động rời khỏi đây, đi đến nơi khác: 持もって いく (mang đi), 連つれて いく (dẫn ai đó đi), 歩あるいて いく (đi bộ đến đó). いく chia bình thường: いきます, いきました; nhưng chú ý thể て là ngoại lệ いって (không phải いいて): いって ください.
• Đi làm gì đó rồi quay lại: 買かって くる, 見みて くる: trước tiên đến nơi khác làm một việc, rồi quay về đây. Câu いってきます (con đi đây) mà người Nhật nói khi ra khỏi nhà thật ra chính là 行いって＋きます＝"đi rồi sẽ quay lại"!
• Mang đồ vật? Dẫn người?: Đồ vật dùng 持もつ: おかゆを 持もって くる. Người và động vật dùng 連つれる: 友ともだちを 連つれて いく. Nếu nói 友ともだちを 持もって いく thì nghe như vác bạn lên rồi mang đi vậy!

• おかゆを 持もって きました。 — Tôi mang cháo đến rồi.
• 雨あめですから、傘かさを 持もって いって ください。 — Trời mưa rồi, hãy mang ô đi nhé.
• ちょっと パンを 買かって きます。 — Tôi đi mua ổ bánh mì rồi về ngay.
• あした、友ともだちを 連つれて きても いいですか。 — Ngày mai tôi dẫn bạn đến được không?
• 駅えきまで 歩あるいて いきましょう。 — Mình đi bộ đến nhà ga nhé.
• くまたが 駅えきから 歩あるいて きました。 — Kumata đang đi bộ từ nhà ga đến đây.

Ngữ pháp 2 / 2: Dần〜 lên・〜 tiếp

Động từ biến đổi＋て きた＝(từ trước đến nay) dần dần〜 lên; ＋て いく＝(từ bây giờ) tiếp tục〜

• 〜て きた: biến đổi dần đến hiện tại: Sự thay đổi tiến từ quá khứ về phía "hiện tại" này, nên dùng thể た của くる là きた: だんだん 寒さむく なって きました (dần dần lạnh rồi), 日本語にほんごが わかって きました (dần dần hiểu tiếng Nhật rồi). Hay đi cùng だんだん.
• 〜て いく: từ hiện tại hướng về sau: Sự thay đổi xuất phát từ hiện tại, đi về phía tương lai, nên dùng いく: これから 暖あたたかく なって いきます (từ nay sẽ ngày càng ấm), この 町まちも 変かわって いくでしょう. Hay đi cùng これから.
• Cùng một bức tranh với "mang đến・mang đi": Hãy hình dung thời gian là một con đường, "hiện tại" là chỗ bạn đứng: từ quá khứ đi đến chỗ bạn＝くる; từ chỗ bạn đi tiếp về phía trước＝いく. Hướng ở ngữ pháp 1, đổi sang thời gian chính là cách dùng này.
• 増ふえました và 増ふえて きました: Phía trước thường là động từ biến đổi: なる、増ふえる、減へる、変かわる. 増ふえました chỉ nói kết quả "đã nhiều lên"; 増ふえて きました có thêm cảm giác "từng chút một thay đổi dần".

• だんだん 寒さむく なって きましたね。 — Trời dần dần lạnh rồi nhỉ.
• 顔色かおいろが よく なって きましたね。 — Sắc mặt bạn ngày càng tươi nhỉ.
• 日本語にほんごが すこし わかって きました。 — Tôi dần dần hiểu được một chút tiếng Nhật.
• 谷中やなかは 観光客かんこうきゃくが 増ふえて きました。 — Khách du lịch ở Yanaka dần dần đông lên.
• これから 暖あたたかく なって いきます。 — Từ bây giờ trời sẽ ngày càng ấm.
• これからも 日本語にほんごを がんばって いきます。 — Từ nay tôi cũng sẽ tiếp tục cố gắng học tiếng Nhật.