Bài 38: 〜て います・もう・まだ
N5 · Bài 38 · 18 phút — Dùng thể て＋います để nói “đang làm gì”, “sống ở đâu, có biết hay không”; rồi dùng もう・まだ để trả lời câu hỏi “〜 chưa?”
Bài trước bạn đã học 〜ても いいです・〜ては いけません. Bài này, thể て kết hợp với います là nói được “đang〜”; thêm もう (đã, rồi) và まだ (vẫn chưa) là trả lời được câu hỏi “〜 chưa?”. Xem truyện tranh trước nhé!
Học xong bài này, bạn có thể:
- Dùng 〜て います để nói “bây giờ đang làm gì”
- Dùng 住んで います・知って います để nói sống ở đâu, có biết hay không
- Dùng もう〜ました／まだ〜て いません để trả lời câu hỏi “〜 chưa?”
Vẫn đang tìm, vẫn chưa thấy
Cậu ấy dò từng quán ở Asakusa mà quán nào cũng không giống. Rin quay về quán くまや ở 谷中... (さがします＝tìm; 見つけます＝tìm thấy)
〜て います＝đang〜; もう〜ました＝đã〜 rồi; まだ〜て いません＝chưa〜. Bài sau: cả lớp cùng làm cơm nắm!
Từ mới của bài này
- て います (te imasu): đang〜; (trạng thái đang được duy trì)
- もう (mō): đã, rồi
- まだ (mada): vẫn (chưa)
- さがします (sagashimasu): tìm, tìm kiếm
- 見つけます (mitsukemasu): tìm thấy, phát hiện
- 住みます (sumimasu): sống, ở (cư trú)
- 知ります (shirimasu): biết được, quen biết (muốn nói “biết” thì dùng 知って います)
- がんばります (ganbarimasu): cố gắng, cố lên
- アルバイト (arubaito): làm thêm (アルバイトを します＝đi làm thêm)
- どんぶり (donburi): bát lớn (bát ramen, bát cơm donburi)
Ngữ pháp 1 / 2: 〜て います
Động từ thể て＋います: ① đang làm〜 ② trạng thái được duy trì (sống ở〜, biết〜)
- Cách làm: thể て＋います: Đổi động từ sang thể て đã học ở mấy bài trước, rồi thêm います: 食べます → 食べて います, 読みます → 読んで います, します → して います, さがします → さがして います.
- Nghĩa ①: đang làm: Hay đi với 今 (bây giờ). 今 なにを して いますか (Bây giờ bạn đang làm gì?) → 今 ラーメンを 食べて います (Đang ăn ramen).
- Nghĩa ②: trạng thái được duy trì: 谷中に 住んで います (sống ở Yanaka), この 店を 知って います (biết quán này). Việc làm hằng ngày cũng dùng được: コンビニで アルバイトを して います (làm thêm ở cửa hàng tiện lợi).
- Phủ định của 知って います rất đặc biệt: Hỏi: 知って いますか (Bạn có biết không?) Đáp: はい、知って います／いいえ、知りません. “Không biết” không nói là 知って いません.
- 今 ラーメンを 食べて います。 — Bây giờ đang ăn ramen.
- リンさんは 店を さがして います。 — Rin đang tìm một quán.
- くまたさんは 今 電話で 話して います。 — Kumata bây giờ đang nói chuyện điện thoại.
- わたしは 谷中に 住んで います。 — Tôi sống ở Yanaka.
- この 店を 知って いますか。⋯⋯いいえ、知りません。 — Bạn có biết quán này không? ... Không, tôi không biết.
- くまたさんは コンビニで アルバイトを して います。 — Kumata làm thêm ở cửa hàng tiện lợi.
Ngữ pháp 2 / 2: もう・まだ
もう〜ました＝đã〜 rồi; まだ〜て いません＝chưa〜 (đến giờ vẫn chưa, sau này sẽ làm)
- もう＋〜ました＝đã〜 rồi: もう 食べました (đã ăn rồi). Thêm か thành câu hỏi: もう 食べましたか (ăn chưa?).
- まだ＋〜て いません＝chưa〜: まだ 食べて いません (chưa ăn). Diễn tả “đến giờ vẫn chưa làm, nhưng sau này chắc sẽ làm”.
- Vì sao không dùng 〜ませんでした?: 〜ませんでした là “lúc đó đã không làm”, chuyện đã kết thúc (昨日 食べませんでした＝hôm qua đã không ăn). “Chưa” nói về trạng thái cho đến bây giờ, nên dùng 〜て いません.
- Trả lời ngắn: まだです: Khi được hỏi もう〜ましたか, có thể trả lời gọn: はい、もう〜ました／いいえ、まだです.
- もう 昼ごはんを 食べましたか。 — Bạn đã ăn trưa chưa?
- はい、もう 食べました。 — Vâng, tôi ăn rồi.
- まだ 店を 見つけて いません。 — Vẫn chưa tìm thấy quán đó.
- もう きっぷを 買いました。 — Tôi đã mua vé xong rồi.
- バスは もう 来ましたか。⋯⋯いいえ、まだです。 — Xe buýt đến chưa? ... Chưa.