Bài 82: 雨でも 行きます

N4 · Bài 82 · 18 phút — “Dù ~ cũng”, “~ cũng không sao” và “Rõ ràng ~ vậy mà ~”

Bài trước bạn đã tra cứu về hoa anh đào Yanaka ở thư viện và chuẩn bị mang ảnh cũ đi đối chiếu. Bài này học ba cách nói mới: 〜ても (dù ~ cũng), 〜ても かまわない (~ cũng không sao), 〜のに (rõ ràng ~ mà ~). Xem truyện tranh trước nào!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Nói “dù ~ cũng ~”: 雨あめでも 行いきます (dù trời mưa cũng đi)
• Hỏi và đáp lịch sự về việc có được phép làm gì không: 写真しゃしんを 撮とっても かまいませんか (chụp ảnh được không ạ?)
• Than phiền “rõ ràng ~ mà ~”: 毎日まいにち 来きて いるのに、まだ 咲さいて いません (ngày nào cũng đến mà vẫn chưa nở)

Ngày chờ hoa anh đào

Bài trước đã tra tài liệu về hoa anh đào Yanaka. Giữa tháng Ba, ngày nào Rin cũng ra gốc cây lớn chéo đối diện くまや để chờ hoa nở. (咲さく = nở; だんご = dango, bánh bột nếp xiên)

〜ても = dù ~ cũng; 〜ても かまわない = ~ cũng không sao; 〜のに = rõ ràng ~ mà ~. Bài sau: lễ tốt nghiệp trường Nhật ngữ đến rồi!

Từ vựng bài này: chờ hoa anh đào nở

• 桜さくら (sakura): hoa anh đào
• 木き (ki): cây
• 咲さく (saku): (hoa) nở
• 窓まど (mado): cửa sổ
• だんご (dango): dango (bánh bột nếp xiên)
• 花見はなみ (hanami): ngắm hoa (ngắm hoa anh đào)
• 降ふる (furu): (mưa, tuyết) rơi
• かまわない (kamawanai): không sao, không bận tâm
• 店長てんちょう (tenchō): cửa hàng trưởng, chủ quán
• 練習れんしゅうする (renshū suru): luyện tập
• 約束やくそくする (yakusoku suru): hẹn, lời hứa
• 撮とる (toru): chụp (ảnh)
• 座すわる (suwaru): ngồi
• えんぴつ (enpitsu): bút chì
• 宿題しゅくだい (shukudai): bài tập về nhà

Ngữ pháp 1 / 3: Dù ~ cũng

Động từ thể て＋も, tính từ い 〜くても, danh từ・tính từ な＋でも = dù ~, vẫn ~ (kết quả vế sau không đổi)

• Động từ: thể て＋も: Đổi động từ sang thể て trước rồi thêm も: 降ふる → 降ふって → 降ふっても (dù trời mưa), 見みる → 見みても, する → しても. Vế đầu nêu một điều kiện, vế sau nói “kết quả vẫn như cũ”.
• Tính từ い: 〜い → 〜くても: Bỏ い, thêm くても: 寒さむい → 寒さむくても (dù lạnh), 高たかい → 高たかくても (dù đắt); いい đổi thành よくても. ない phủ định cũng vậy: 咲さかない → 咲さかなくても (dù không nở), chính là なくても trong 〜なくても いいです bạn đã học.
• Danh từ・tính từ な: ＋でも: 雨あめ → 雨あめでも (dù là ngày mưa), 下手へたでも (dù kém), 静しずかでも (dù yên tĩnh). Lưu ý: でも này dính vào sau danh từ; còn “でも、〜” ở đầu câu nghĩa là “nhưng”, hai cái khác nhau.
• ても khác với たら: 〜たら = “nếu ~ thì ~”; 〜ても = “dù ~ cũng ~”. 雨あめが 降ふったら、行いきません (nếu mưa thì không đi) ↔ 雨あめが 降ふっても、行いきます (dù mưa vẫn đi).

• 雨あめが 降ふっても、木きを 見みに 行いきます。 — Dù trời mưa, tôi cũng đi xem cây.
• 寒さむくても、毎朝まいあさ 歩あるきます。 — Dù lạnh, sáng nào tôi cũng đi bộ.
• 高たかくても、この 傘かさが ほしいです。 — Dù đắt, tôi cũng muốn chiếc ô này.
• 漢字かんじが 多おおくても、読よめます。 — Dù có nhiều kanji, tôi vẫn đọc hiểu được.
• 日本語にほんごが 下手へたでも、毎日まいにち 話はなします。 — Dù nói tiếng Nhật chưa giỏi, ngày nào tôi cũng mở miệng nói.
• 桜さくらが 咲さかなくても、毎日まいにち 来きます。 — Dù hoa anh đào không nở, ngày nào tôi cũng đến.

Ngữ pháp 2 / 3: ~ không sao

Thể て＋も かまいません = ~ cũng không sao; 〜ても かまいませんか = có thể ~ không ạ? (lịch sự)

• 〜ても かまわない = ~ cũng không sao: Thể て＋も＋かまわない nghĩa là “làm ~ cũng được, tôi không phiền”: 見みても かまわない (xem cũng không sao). Với người lớn tuổi, khách thì dùng dạng lịch sự かまいません.
• Hỏi “có thể ~ không?”: 〜ても かまいませんか: 写真しゃしんを 撮とっても かまいませんか (chụp ảnh được không ạ?). Lịch sự hơn 〜ても いいですか một chút, rất tiện ở cửa hàng, khách sạn, chùa. Đáp “được”: はい、かまいません.
• Phủ định: 〜なくても かまいません: ない → なく＋ても かまいません = không ~ cũng không sao: 明日あしたは 来こなくても かまいません (ngày mai không đến cũng không sao). Nghĩa giống 〜なくても いいです.
• Danh từ・tính từ な: 〜でも かまいません: Giống Ngữ pháp 1, danh từ・tính từ な thêm でも = “dù là ~ cũng không sao”: 日本語にほんごが 下手へたでも かまいません (dù tiếng Nhật kém cũng không sao). Mẫu này luôn dùng dạng phủ định かまわない／かまいません, không nói ✗かまいます.

• ここに 座すわっても かまいませんか。 — Tôi ngồi đây được không ạ?
• はい、かまいません。 — Vâng, không sao ạ.
• 写真しゃしんを 撮とっても かまいませんか。 — Tôi chụp ảnh được không ạ?
• えんぴつで 書かいても かまいません。 — Viết bằng bút chì cũng không sao.
• 少すこし 遅おくれても かまいませんよ。 — Đến muộn một chút cũng không sao đâu.
• 明日あしたは 来こなくても かまいません。 — Ngày mai không đến cũng không sao.
• 日本語にほんごが 下手へたでも かまいません。 — Tiếng Nhật không giỏi cũng không sao.

Ngữ pháp 3 / 3: Rõ ràng ~ mà

Thể thường＋のに (danh từ・tính từ な＋なのに) = rõ ràng ~ mà lại ~ (bất mãn・thất vọng・bất ngờ)

• Thể thường＋のに = rõ ràng ~ mà ~: Vế đầu là sự thật chắc chắn (không phải giả định), vế sau là kết quả “trái với mong đợi”, kèm bất mãn, thất vọng hoặc bất ngờ: 練習れんしゅうしたのに、上手じょうずに なりません (đã luyện tập mà không tiến bộ). Chỉ nói vế đầu cũng được: 約束やくそくしたのに…… (đã hẹn rồi mà……).
• Cách nối: danh từ・tính từ な phải thêm な: Động từ, tính từ い nối thẳng dạng thường: 来きて いるのに, 高たかいのに. Danh từ, tính từ な thêm な: 雨あめなのに, 静しずかなのに (✗雨あめのに). Cách nối này giống ので (như 雨あめなので) bạn đã học.
• Khác nhau giữa のに và ても: ても = “dù ~ cũng”, có thể là giả định chưa xảy ra, phía sau có thể là quyết tâm hoặc lời rủ: 雨あめでも 行いきましょう. のに = sự thật chắc chắn + bất mãn, phía sau không được có quyết tâm, yêu cầu, lời rủ: ✗雨あめなのに、行いきましょう.
• Khác với のに ở Bài 80: Bài 80: thể từ điển＋のに＋使つかう／いい = “dùng để ~” (書かくのに 使つかいます). Bài này のに theo sau là “kết quả bất ngờ”, giữa hai vế thường có dấu phẩy: 練習れんしゅうしたのに、〜.

• 毎日まいにち 来きて いるのに、まだ 咲さいて いません。 — Ngày nào cũng đến mà vẫn chưa nở.
• 練習れんしゅうしたのに、上手じょうずに なりません。 — Đã luyện tập rồi mà không giỏi lên.
• 約束やくそくしたのに、くまたさんが 来きません。 — Đã hẹn rồi mà Kumata lại không đến.
• この だんごは 高たかいのに、小ちいさいです。 — Dango này đắt mà bé xíu.
• 三月さんがつなのに、寒さむいですね。 — Tháng ba rồi mà vẫn lạnh quá.
• 日曜日にちようびなのに、店みせが 閉しまって います。 — Chủ nhật mà quán lại đóng cửa.