Bài 47: 一人で 旅行する つもりです
N5 · Bài 47 · 17 phút — Nói “định 〜” của mình, và “dự kiến 〜” theo lịch đã xếp
Bài 34, 35 bạn học thể từ điển, Bài 40 học thể ない. Bài này những dạng đó lại được dùng tiếp: thể từ điển hoặc thể ない + つもりです là「định 〜 / định không 〜」; thể từ điển + 予定です là「dự kiến 〜」. Tiếng Việt đều có thể nói là「sẽ đi」, vậy khác nhau ở đâu? Xem truyện tranh trước nhé!
Học xong bài này, bạn có thể:
- Dùng つもりです để nói dự định của mình: 一人で 旅行する つもりです。(Tôi định đi du lịch một mình)
- Dùng thể ない＋つもりです để nói「định không 〜」: 行かない つもりです。
- Dùng 予定です để nói lịch đã xếp, và đọc hiểu「dự kiến 〜」trên bảng giờ tàu: 新幹線は 9時に 出発する 予定です。
Nghỉ lễ đi đâu đây?
Rin đã khỏi cảm. Kỳ nghỉ lễ tháng 9 sắp đến, giờ ra chơi cả lớp bàn kế hoạch... (れんきゅう＝kỳ nghỉ lễ dài; また＝lại; さがす＝tìm; アルバイト＝làm thêm)
Dự định trong lòng dùng つもり, lịch đã xếp xong dùng 予定. Bài sau: Rin tìm thấy ở thư viện một tấm ảnh cũ giống ảnh của ông nội!
Từ vựng bài này: nghỉ lễ, du lịch, lịch trình
- 連休 (renkyū): kỳ nghỉ lễ dài
- 旅行する (ryokō suru): du lịch, đi du lịch
- つもり (tsumori): dự định, ý định
- 予定 (yotei): dự kiến, lịch trình, kế hoạch
- 一人で (hitori de): một mình (làm gì)
- 浅草 (Asakusa): Asakusa (khu du lịch của Tokyo)
- さがす (sagasu): tìm, tìm kiếm
- 来週 (raishū): tuần sau
- 来年 (rainen): năm sau
- 出発する (shuppatsu suru): xuất phát
- 始まる (hajimaru): (việc gì đó) bắt đầu
- 授業 (jugyō): buổi học, giờ học
- 新幹線 (shinkansen): Shinkansen (tàu cao tốc)
- おかし (okashi): đồ ăn vặt, bánh kẹo
Ngữ pháp 1 / 2: つもり
Thể từ điển／thể ない＋つもりです:「định 〜 / định không 〜」(quyết định trong lòng mình)
- つもり là gì?: つもり＝dự định trong lòng. Bạn đã tự quyết định làm (hoặc không làm) việc gì thì dùng 〜つもりです: 連休は 一人で 旅行する つもりです。Trọng tâm là「mình tự quyết trong lòng」. Nếu đã đặt chỗ, giờ giấc cố định, người khác cũng biết thì dùng 予定 sẽ tự nhiên hơn (ngữ pháp kế tiếp).
- Cách ghép: thể từ điển・thể ない＋つもりです: Định làm: 行く つもりです, 寝る つもりです, 勉強する つもりです. Định không làm: 行かない つもりです, 食べない つもりです. Thể ます không ghép được: ✗行きます つもり. Ở giữa cũng không thêm の: ✗行かないの つもり.
- Nói với bạn: 〜つもり。: Thể thường của です là だ, nên nói được 行く つもりだ; nhưng khi chuyện với bạn người ta hay bỏ luôn だ: うん、さがす つもり。(Ừ, tớ định đi tìm) Trong truyện, Rin nói với Kumata đúng như vậy.
- Đừng hỏi thầy「どうする つもりですか」: Thầy có thể hỏi học sinh: リンさん、連休は どうする つもりですか。Nhưng học sinh hỏi thầy cô, bề trên như vậy nghe như đang gặng hỏi「rốt cuộc thầy tính làm gì?」, rất bất lịch sự. Khi hỏi thầy hãy đổi thành: 先生、連休は どこかへ 行きますか。
- 連休は 一人で 旅行する つもりです。 — Kỳ nghỉ lễ tôi định đi du lịch một mình.
- 来年、京都へ 行く つもりです。 — Sang năm tôi định đi Kyoto.
- きょうは はやく 寝る つもりです。 — Hôm nay tôi định đi ngủ sớm.
- 連休は どこへも 行かない つもりです。 — Kỳ nghỉ lễ tôi định không đi đâu cả. (どこへも＋phủ định, Bài 29)
- あしたから おかしを 食べない つもりです。 — Từ ngày mai mình quyết định không ăn đồ ăn vặt.
Ngữ pháp 2 / 2: よてい
Thể từ điển／danh từ の＋予定です:「dự kiến 〜」(lịch đã xếp sẵn)
- 予定 là gì?: 予定＝lịch trình đã được ghi vào lịch. Vé mua rồi, giờ giấc định rồi, người khác cũng biết thì dùng 〜予定です: 土曜日に 浅草へ 行く 予定です。
- Cách ghép: động từ thể từ điển／danh từ＋の: Động từ: 行く 予定, 帰る 予定, 出発する 予定 (không thêm の, không dùng thể ます). Danh từ: 旅行の 予定, テストの 予定, アルバイトの 予定 (bắt buộc thêm の, không phải な).
- つもり hay 予定?: つもり: tự mình quyết trong lòng, còn nằm trong đầu. 予定: đã xếp xong, ghi trong lịch. Rin nói trước「旅行する つもりです」(mình đã nghĩ kỹ), rồi nói「浅草へ 行く 予定です」(vé đã mua). Những việc không có ý chí — tàu xuất phát, buổi học bắt đầu — không thể「định」, chỉ dùng 予定: 授業は 10時に 始まる 予定です。
- 予定 cũng là danh từ bình thường: 予定が あります＝có việc rồi. Khi bạn bè rủ mà bạn vừa hay bận, có thể nói: すみません、あしたは ちょっと 予定が あります。Không cần giải thích là việc gì; thêm ちょっと sẽ nghe nhẹ nhàng hơn.
- 土曜日に 浅草へ 行く 予定です。 — Thứ Bảy dự kiến đi Asakusa.
- 新幹線は 9時に 出発する 予定です。 — Tàu Shinkansen dự kiến xuất phát lúc 9 giờ.
- 授業は 10時に 始まる 予定です。 — Buổi học dự kiến bắt đầu lúc 10 giờ. (sự việc không có ý chí, chỉ dùng 予定)
- 来週は テストの 予定です。 — Tuần sau dự kiến có bài kiểm tra. (danh từ＋の＋予定)
- すみません、あしたは ちょっと 予定が あります。 — Xin lỗi, ngày mai mình hơi bận.