Bài 146: はともかく・はもとより・にかけては・次第で

N2 · Bài 146 · 18 phút — Tạm gác ~, ~ thì khỏi nói, nói đến ~ thì nhất, tùy vào ~: bốn mẫu câu để đặt mục tiêu cho đợt thu thập chữ ký

Bài trước, Rin bắt đầu thu thập chữ ký trên phố Yanaka, nhưng lại gặp trời mưa. Bài này học bốn mẫu câu "danh từ + ~": はともかく (tạm gác sang một bên), はもとより (đương nhiên rồi, đến cả vế sau cũng), にかけては (nói đến mặt này thì nhất), 次第しだいで (tùy hoàn toàn vào nó). Xem truyện tranh trước nhé!

Học xong bài này, bạn có thể:

• Dùng はともかく để nói "tạm gác ~": 結果けっかは ともかく、やって みよう
• Dùng はもとより để nói "~ thì khỏi phải nói, đến cả ~ cũng", và phân biệt sắc thái với はもちろん
• Dùng にかけては để khen thế mạnh: ラーメンに かけては 日本一にほんいちだ
• Dùng 次第しだいで／次第しだいだ để nói "tùy vào ~", và phân biệt với に よって

Mục tiêu: 3000 chữ ký

Bài trước đợt thu thập chữ ký bắt đầu, nhưng gặp mưa. Tối nay mọi người về lại くまや, Rin đếm đơn chữ ký... (署名しょめい＝chữ ký (thự danh), 結果けっか＝kết quả, 頼たのむ＝nhờ vả, 区く＝quận (ủy ban quận), 答こたえ＝câu trả lời, 目標もくひょう＝mục tiêu, 量りょう＝lượng, phần ăn)

はともかく＝tạm gác, はもとより＝đến cả vế sau, にかけては＝khen thế mạnh, 次第しだいで＝tùy vào nó. Bài sau: biên bản cuộc họp viết gì nhỉ?

Từ vựng bài này: chữ ký, đánh giá và mục tiêu

• 〜は ともかく (wa tomokaku): tạm gác ~, khoan bàn ~
• 〜は もとより (wa motoyori): ~ thì khỏi phải nói (đến cả ~ cũng)
• 〜に かけては (ni kakete wa): nói đến ~ (sở trường, không thua ai)
• 〜次第しだいで／次第しだいだ (shidai de / shidai da): tùy vào ~, phụ thuộc vào ~
• 結果けっか (kekka): kết quả
• 署名しょめい (shomei): chữ ký, ký tên (thự danh)
• 数かず (kazu): số lượng, con số
• 目標もくひょう (mokuhyō): mục tiêu
• 日本一にほんいち (nihon'ichi): nhất Nhật Bản
• 味あじ (aji): vị, mùi vị
• 量りょう (ryō): lượng, phần ăn
• 見みた目め (mitame): vẻ ngoài, bề ngoài
• 値段ねだん (nedan): giá cả
• 住民じゅうみん (jūmin): cư dân
• 平日へいじつ (heijitsu): ngày thường (thứ Hai đến thứ Sáu)
• 負まける (makeru): thua
• 自信じしん (jishin): tự tin
• スープ作づくり (sūpu-zukuri): nấu nước dùng (việc nấu nước dùng)
• 努力どりょく (doryoku): nỗ lực
• 冗談じょうだん (jōdan): đùa, chuyện đùa

Ngữ pháp 1 / 4: はともかく

Danh từ + は ともかく（として）＝tạm gác ~, khoan bàn ~: đặt A sang một bên, trọng tâm là vế sau. 結果けっかは ともかく、やって みよう＝khoan lo kết quả, cứ làm thử đi.

• Dạng: danh từ + は ともかく（として）: Thêm は ともかく sau danh từ; nói trang trọng hơn là は ともかく として. Cũng có thể đi với "～か どうか": 間まに合あうか どうかは ともかく (kịp hay không khoan bàn).
• Ý nghĩa: khoan bàn A: Tạm đặt A sang một bên, chưa thảo luận. A không phải không quan trọng, chỉ là "bây giờ chưa nói đến".
• Vế sau mới là trọng tâm: Phía sau thường là quyết định hay đánh giá của người nói: やって みよう・おいしい・便利べんりだ. Vì vậy nội dung vế sau không được lại bị A quyết định (không thể nói "thời tiết khoan bàn" rồi lại "vì mưa nên không đi").
• Đồng nghĩa: は 別べつとして: 冗談じょうだんは 別べつとして (đùa là đùa), 値段ねだんは 別べつとして (giá cả tính riêng). Ý nghĩa gần giống は ともかく.

• 結果けっかは ともかく、最後さいごまで やって みよう。 — Khoan lo kết quả, cứ làm đến cùng đi.
• 見みた目めは ともかく、味あじは 最高さいこうです。 — Vẻ ngoài khoan nói, vị thì hạng nhất.
• 値段ねだんは ともかく として、この 店みせは 駅えきから 近ちかくて 便利べんりだ。 — Giá cả tạm không bàn, quán này gần ga nên rất tiện.
• 冗談じょうだんは 別べつとして、本当ほんとうに 三千さんぜん人にん 集あつめられるかな。 — Đùa là đùa, thật sự thu được ba nghìn người sao?
• 間まに合あうか どうかは ともかく、今いまから 出発しゅっぱつしよう。 — Kịp hay không khoan bàn, xuất phát ngay bây giờ thôi.

Ngữ pháp 2 / 4: はもとより

Aは もとより、Bも～＝A thì khỏi nói, đến cả B cũng ~: A là điều đương nhiên, B mới là "đến cả cái này cũng". Trang trọng hơn は もちろん.

• Dạng: Aは もとより、Bも: Danh từ + は もとより; ở vế sau, B thường thêm も (で→でも、に→にも).
• Ý nghĩa: A thì khỏi nói, đến cả B cũng: Nêu trước một A mà ai cũng thấy "đương nhiên", rồi nói "đến cả B cũng vậy", nhấn mạnh phạm vi rất rộng.
• A đặt cái "đương nhiên": Câu khẳng định: A là cái đương nhiên nhất (住民じゅうみんは もとより、観光客かんこうきゃくも). Câu phủ định: A là cái khó hơn — 漢字かんじは もとより、ひらがなも 読よめない (Kanji đương nhiên không đọc được, đến cả Hiragana cũng không).
• もとより và もちろん: Ý nghĩa gần như giống nhau. は もとより trang trọng hơn, dùng trong giới thiệu, thông báo, văn viết; nói chuyện với bạn bè dùng は もとより không sai nhưng nghe quá trang trọng, nói は もちろん sẽ tự nhiên hơn.

• 味あじは もとより、量りょうも 大切たいせつです。 — Vị ngon thì khỏi nói, lượng cũng quan trọng.
• 住民じゅうみんは もとより、観光客かんこうきゃくも 署名しょめいして くれた。 — Cư dân thì khỏi nói, đến cả khách du lịch cũng ký giúp.
• 谷中やなかは 日本にほんは もとより、外国がいこくでも 人気にんきが ある。 — Yanaka ở Nhật thì khỏi nói, ở nước ngoài cũng được yêu thích.
• この ツアーは 子こどもは もとより、大人おとなも 楽たのしめます。 — Tour này trẻ em thì khỏi nói, đến cả người lớn cũng chơi vui.
• 漢字かんじは もとより、ひらがなも 読よめない。 — Kanji thì khỏi nói, đến cả Hiragana cũng không đọc được.

Ngữ pháp 3 / 4: にかけては

Danh từ + に かけては＝nói đến mặt ~, (ai đó) giỏi nhất, không ai bằng. Phía trước đặt một tài năng hay sở trường, phía sau nhất định là lời khen: ラーメンに かけては 日本一にほんいちだ.

• Dạng: danh từ + に かけては: Thêm thẳng に かけては sau danh từ. Có thể đặt người ở trước (店長てんちょうは ラーメンに かけては～), hoặc đặt ở sau (漢字かんじに かけては、リンは～).
• Ý nghĩa: nói đến mặt ~ (sở trường nhất): Trong rất nhiều việc, chọn riêng "mặt này" để nói ai đó cực giỏi, không thua ai. Phía trước là một tài năng: nấu ăn, Kanji, gói há cảo, nấu nước dùng (ぎょうざ作づくり・スープ作づくり).
• Phía sau nhất định là lời khen: Các kết thúc thường gặp: 日本一にほんいちだ・一番いちばんだ・だれにも 負まけない・自信じしんが ある. Nói khuyết điểm hay điều không giỏi thì không dùng に かけては.
• Khác với に ついて: に ついて＝về ~ (chủ đề): ラーメンに ついて 話はなす. に かけては là khen "mặt này rất giỏi", không dùng để nói về chủ đề.

• 店長てんちょうは ラーメンに かけては 日本一にほんいちだ。 — Nói đến ramen, bác chủ là nhất Nhật Bản.
• 漢字かんじに かけては、リンは だれにも 負まけない。 — Nói đến Kanji, Rin không thua ai.
• ぎょうざ作づくりに かけては、熊太くまたが 一番いちばんです。 — Nói đến gói há cảo, Kumata là số một.
• 料理りょうりに かけては、この 町まちの だれにも 負まけません。 — Nói đến nấu ăn, tôi không thua bất kỳ ai trong thị trấn này.
• スープ作づくりに かけては、店長てんちょうは 自信じしんが ある。 — Nói đến nấu nước dùng, bác chủ rất tự tin.

Ngữ pháp 4 / 4: 次第しだいで

Danh từ + 次第しだいで／次第しだいだ＝tùy vào ~, phụ thuộc vào ~: A sẽ ra sao thì chưa biết, kết quả hay quyết định phía sau đi theo nó. 署名しょめいの 数かず次第しだいだ＝tùy vào số chữ ký.

• Dạng: danh từ + 次第しだいで／次第しだいだ: Giữa câu dùng 次第しだいで (phía sau là 変かわる・決きまる...), cuối câu dùng 次第しだいだ／次第しだいです. Danh từ nối thẳng: 天気てんき次第しだい (không phải 天気てんきの 次第しだい).
• Ý nghĩa: tùy vào ~, phụ thuộc vào ~: A sẽ ra sao thì bây giờ chưa biết; A thế nào thì kết quả hay quyết định thế ấy. Hay đặt: 署名しょめいの 数かず (thu được bao nhiêu), 天気てんき (sẽ ra sao), 努力どりょく (nỗ lực bao nhiêu), あなた (bạn quyết định thế nào).
• So với に よって (tùy theo, khác nhau): A của 次第しだい là điều kiện "chưa biết sẽ ra sao" (thời tiết thế nào, thu được bao nhiêu chữ ký, nỗ lực bao nhiêu), kết quả đi theo nó, thường đi với quyết định hay hành động: 天気てんき次第しだいで 予定よていが 変かわる. Còn に よって chỉ là "loại khác nhau thì khác nhau" (mỗi nước, mỗi người): 国くにに よって 言葉ことばが 違ちがう.
• Lưu ý nhỏ: sau 次第しだい là で hoặc だ: Danh từ + 次第しだい giữa câu nối với で (天気てんき次第しだいで 変かわる), cuối câu nối với だ／です (天気てんき次第しだいです). Phía sau không đi với に, phía trước cũng không thêm の.

• 計画けいかくは 署名しょめいの 数かず次第しだいで 変かわるかも しれない。 — Kế hoạch có thể thay đổi tùy vào số lượng chữ ký.
• 天気てんき次第しだいで、明日あしたの ツアーは 中止ちゅうしに なります。 — Lịch trình ngày mai sẽ bị hủy tùy theo thời tiết.
• 結果けっかは 努力どりょく次第しだいだ。 — Kết quả hoàn toàn tùy vào nỗ lực.
• 行いくか どうかは、天気てんき次第しだいです。 — Đi hay không là tùy vào thời tiết.
• 春はるまでに 間まに合あうか どうかは、みんな次第しだいだ。 — Có kịp trước mùa xuân hay không là tùy vào mọi người.