Bài 130: をはじめ・をきっかけに・をこめて・向き/向け
N3 · Bài 130 · 18 phút — Đại diện, cơ duyên, tấm lòng, đối tượng: bản nháp đầu tiên của thư trả lời ông nội
Bài trước đã ôn nhượng bộ và mẫu 「N+trợ từ」. Bài này học thêm bốn mẫu: をはじめ (nêu đại diện trước), をきっかけに (cơ duyên), をこめて (tấm lòng), 向き/向け (hợp với/dành riêng cho). Ba mẫu đầu đều là 「danh từ+を~」, còn 向き/向け thì gắn thẳng sau danh từ. Xem truyện tranh trước nào!
Học xong bài này, bạn có thể:
- Dùng をはじめ để nói 「đứng đầu là ~, những cái khác cũng ~」
- Dùng をきっかけに để nói 「nhân dịp/nhờ ~ mà bắt đầu ~」
- Dùng をこめて để nói 「làm ~ bằng cả tấm lòng」
- Phân biệt 向け (làm riêng cho ~) và 向き (vừa hợp với ~)
Thư hồi âm・Bản nháp 1
Tranh của Piyo khiến mọi người chú ý đến くまや và cây lớn. Tối nay Rin mở thư ông nội ở ký túc xá, định viết thư trả lời bằng tiếng Nhật. (手紙=thư; 返事=thư trả lời; 下書き=bản nháp)
をはじめ=đứng đầu là~, をきっかけに=cơ duyên, をこめて=gửi trọn~, 向け=dành riêng cho/向き=hợp với. Bài sau: Rin cầu nguyện ở đền.
Từ vựng bài này: thư, tấm lòng và lịch trình
- 〜を はじめ(として) (o hajime (to shite)): đứng đầu là ~, ~ và những thứ khác
- 〜を きっかけに(して) (o kikkake ni (shite)): nhân dịp ~, nhờ ~ (mà bắt đầu)
- 〜を こめて (o komete): gửi gắm ~, dốc ~ vào
- 〜向け (-muke): (làm/ra mắt) dành riêng cho ~
- 〜向き (-muki): hợp với ~
- 手紙 (tegami): thư
- 返事 (henji): hồi âm, thư trả lời
- 下書き (shitagaki): bản nháp
- 心 (kokoro): tâm, trái tim
- 気持ち (kimochi): tâm trạng, tấm lòng
- 感謝 (kansha): cảm ơn, lòng biết ơn
- 愛 (ai): tình yêu
- 一字ずつ (ichiji zutsu): từng chữ một
- 今度 (kondo): lần này; lần sau
- 外国人 (gaikokujin): người nước ngoài
- 留学生 (ryūgakusei): du học sinh
- 初心者 (shoshinsha): người mới học, người mới bắt đầu
- 番組 (bangumi): chương trình (TV, radio)
- 散歩 (sanpo): đi dạo
- 日記 (nikki): nhật ký
- 校長先生 (kōchō sensei): hiệu trưởng
- カード (kādo): thẻ, thiệp
- ぎょうざ (gyōza): há cảo (gyoza)
- チャーハン (chāhan): cơm chiên
- メニュー (menyū): thực đơn
Ngữ pháp 1 / 4: をはじめ
Danh từ+をはじめ(として)=「đứng đầu là ~, ~ và những thứ khác」: nói trước một đại diện tiêu biểu nhất, rồi nói tiếp những cái cùng loại cũng như vậy (hay đi với も・や・みんな・たくさん).
- N+をはじめ=nêu đại diện trước: Nói trước cái tiêu biểu, quan trọng nhất, rồi nói "những cái cùng loại cũng ~". Ví dụ: ラーメンを はじめ、ぎょうざも おいしい。
- Phía sau phải có "cái khác": Vì nghĩa là "cả nhóm mà ~ đứng đầu", nên phía sau thường có も・や・みんな・たくさん. Chỉ nói một thứ thì không dùng được: ✗ ラーメンを はじめ、おいしいです。
- をはじめとして=trang trọng hơn: Nghĩa giống nhau, hay dùng khi giới thiệu, bản tin, phát biểu: この ラーメンは 東京を はじめとして、大阪や 京都でも 人気が ある。(大阪=Osaka; 京都=Kyoto)
- Là はじめ, không phải はじめて: Đừng nói thành thể て はじめて. ラーメンを 始める=bắt đầu bán/làm ramen; はじめて=lần đầu tiên; ラーメンを はじめ、〜=đứng đầu là ramen.
- ラーメンを はじめ、ぎょうざや チャーハンも おいしいです。 — Đứng đầu là ramen, gyoza và cơm chiên cũng rất ngon.
- 谷中は お寺を はじめ、古い ものが たくさん ある 町です。 — Yanaka là khu phố nhỏ có nhiều thứ cổ kính, tiêu biểu là các ngôi chùa.
- 校長先生を はじめ、先生が みんな 来ました。 — Đứng đầu là hiệu trưởng, các thầy cô đều đến.
- この ラーメンは 東京を はじめとして、大阪や 京都でも 人気が あります。 — Loại ramen này nổi tiếng ở Tokyo, rồi cả ở Osaka và Kyoto.
- くまたを はじめ、クラスの みんなが 手伝って くれた。 — Đứng đầu là Kumata, cả lớp đều đến giúp mình.
Ngữ pháp 2 / 4: をきっかけに
Danh từ+をきっかけに(して)=「nhân dịp ~」: một sự việc, một cơ hội khiến người ta từ đó bắt đầu hành động mới hoặc thay đổi. Phía trước là động từ thì thêm の để thành danh từ: 来たのを きっかけに.
- N+をきっかけに=cơ duyên: Phía trước là một sự việc, một cơ hội; phía sau là hành động hay thay đổi mới "bắt đầu" từ đó. Ví dụ: 留学を きっかけに、料理を 始めた。
- Động từ phải thêm の: Động từ (phần lớn là thể た)+のを きっかけに: 日本へ 来たのを きっかけに⋯⋯. ✗ 来たを きっかけに.
- をきっかけに して=nghĩa như nhau: Thêm して chỉ là nói đầy đủ hơn: アニメを きっかけに して、日本語を 始めた。
- Không phải nguyên nhân đơn thuần: "Nguyên nhân trực tiếp" như mưa nên hủy trận, cảm nên nghỉ làm thì dùng で hoặc ため. をきっかけに dùng cho "điểm khởi đầu của sự chuyển biến" trong cuộc sống, thói quen, các mối quan hệ.
- おじいちゃんの 手紙を きっかけに、日本へ 来ました。 — Nhờ bức thư của ông nội, mình đã đến Nhật.
- 留学を きっかけに、料理を 始めました。 — Nhân dịp đi du học, mình bắt đầu nấu ăn.
- アニメを きっかけに して、日本語の 勉強を 始めた。 — Nhờ bộ anime mà mình bắt đầu học tiếng Nhật.
- 日本へ 来たのを きっかけに、日記を 書き始めました。 — Nhân dịp đến Nhật, mình bắt đầu viết nhật ký.
- ボランティアを きっかけに、町の 人と 友だちに なった。 — Nhờ làm tình nguyện, mình kết bạn với người trong khu phố.
Ngữ pháp 3 / 4: をこめて
Danh từ+をこめて=「gửi gắm ~, dốc ~ vào」: đặt những tình cảm vô hình như tâm, tâm ý, lòng biết ơn, tình yêu vào các hành động như viết thư, nấu ăn, tặng quà. Đi với danh từ thì nói をこめた+danh từ.
- Tâm ý+をこめて=gửi tấm lòng vào: Phía trước là tình cảm như 心・気持ち・感謝・愛; phía sau là các hành động như viết, làm, hát, tặng.
- Đi với danh từ: をこめた+N: Bổ nghĩa trực tiếp cho danh từ thì dùng thể た: 心を こめた 料理=món ăn nấu bằng cả tấm lòng.
- Vật nhìn thấy được thì không dùng: Thứ thật sự cho vào như 砂糖 (đường), 水 (nước) thì dùng 入れる: 砂糖を 入れて ケーキを 作る。
- Cách nói cố định hay gặp: 心を こめて (bằng cả tấm lòng), 愛を こめて (gửi trọn yêu thương, hay viết cuối thiệp, cuối thư).
- 心を こめて、一字ずつ 書きます。 — Mình sẽ viết từng chữ bằng cả tấm lòng.
- 感謝の 気持ちを こめて、ケーキを 作りました。 — Mình làm chiếc bánh với tất cả lòng biết ơn.
- 心を こめて 作った ラーメンは おいしい。 — Ramen nấu bằng cả tấm lòng rất ngon.
- 気持ちを こめた 手紙を もらいました。 — Mình nhận được một bức thư đầy tâm ý.
- カードの さいごに「愛を こめて」と 書いた。 — Cuối tấm thiệp, mình viết "gửi trọn yêu thương".
Ngữ pháp 4 / 4: 向き/向け
Danh từ+向け=「(thiết kế, ra mắt) dành riêng cho ~」 (người làm nhắm đối tượng ngay từ đầu); danh từ+向き=「hợp với ~」 (nhìn thấy thì thấy vừa hợp). Cả hai đều gắn thẳng sau danh từ: 子ども向けの 番組、初心者向きの 本.
- N+向け=thiết kế riêng cho ~: Người làm đã nghĩ sẵn đối tượng (người, thị trường, khu vực) từ đầu: 外国人向けの ツアー、子ども向けの 番組.
- N+向き=(vừa) hợp với ~: Nhìn vào thấy hợp: 散歩向きの 町、初心者向きの 本. Phủ định nói 子ども向きでは ありません. Mẹo nhỏ: muốn nói "cố ý làm (作る) cho ai đó" thì dùng 向けに sẽ tự nhiên hơn.
- Cách nối: Gắn thẳng sau danh từ, phía trước không thêm の hay を (✗ 子どもの 向け). Đi với danh từ: 〜向けの/向きの+N; đi với động từ: 〜向けに+V; cuối câu: 〜向けです/向きです.
- 向き còn nghĩa khác: 向き còn có nghĩa "hướng", sẽ học sau. Bài này chỉ cần nhớ "hợp với ~". (Gợi ý: 向 là chữ Hán-Việt "hướng".)
- 外国人向けの ツアーを 作りたいです。 — Mình muốn làm tour dành riêng cho người nước ngoài.
- これは 子ども向けの 番組です。 — Đây là chương trình được làm riêng cho trẻ em.
- この 本は 初心者向きです。 — Cuốn sách này rất hợp với người mới học.
- 谷中は 散歩向きの 町です。 — Yanaka là khu phố rất hợp để đi dạo.
- 留学生向けに、やさしい 地図を 作りました。 — Mình làm riêng một tấm bản đồ dễ hiểu cho du học sinh.