“〜ことにする・〜ことになる”: การตัดสินใจ แบบเชิงรุกและเชิงรับ (N4)
「勉強することにした」vs「異動することになった」 — ฉันตัดสินใจเอง vs เรื่องถูกกำหนดมาให้ (+ ている: นิสัยของฉัน vs กฎระเบียบ)
「留学することにした」 vs 「留学することになった」 — ฉันตัดสินใจ vs เรื่องลงเอยเป็นเช่นนั้น
「来年、留学することにした」 (ฉันตัดสินใจจะไปเรียนต่อต่างประเทศปีหน้า) vs 「留学することになった」 (ถูกกำหนดให้ไปเรียนต่อต่างประเทศ) — เหตุการณ์เดียวกัน แต่แบบแรกคือ การตัดสินใจด้วยตัวเอง (ことにする) ส่วนแบบหลังคือ การจัดการหรือผลที่เกิดจากภายนอก (ことになる) ทั้งสองแบบแสดง “การตัดสินใจ” ต่างกันที่ ใครเป็นผู้ตัดสินใจ: ことにする = ฉันตัดสินใจเอง; ことになる = เรื่องลงเอยเป็นเช่นนั้น (ถูกจัดการให้ หรือเป็นไปโดยธรรมชาติ) บทความนี้จะแยกให้เห็นด้วยแนวคิด “เชิงรุก vs เชิงรับ”
หัวใจสำคัญ: ことにする (ตัดสินใจเอง) vs ことになる (ถูกกำหนดมา)
- 〜ことにする = (ฉัน) ตัดสินใจ, ตั้งใจว่าจะ (เชิงรุก): 毎日運動することにした (ตัดสินใจว่าจะออกกำลังกายทุกวัน)
- 〜ことになる = ลงเอยเป็น ~, ถูกกำหนดให้ ~ (เชิงรับ/เป็นไปตามธรรมชาติ): 転勤することになった (ถูกสั่งย้ายงาน)
วิธีทดสอบ: ถ้าผู้ตัดสินใจคือ ตัวเอง → ことにする; ถ้าเป็น แรงภายนอก กฎระเบียบ หรือผลลัพธ์ → ことになる
วิธีเชื่อมคำ
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| กริยารูปพจนานุกรม + ことにする | (ฉัน) ตัดสินใจจะทำ | 行くことにする (ตัดสินใจจะไป) |
| กริยารูป ない + ことにする | (ฉัน) ตัดสินใจจะไม่ทำ | 行かないことにする (ตัดสินใจจะไม่ไป) |
| กริยารูปพจนานุกรม + ことになる | ลงเอยเป็น ~ | 行くことになる (ถูกกำหนดให้ไป) |
| 〜ことにしている | (นิสัย) ถือเป็นกฎส่วนตัวว่า | 毎朝走ることにしている (ถือเป็นกิจวัตรว่าจะวิ่งทุกเช้า) |
ประโยคตัวอย่าง
- 来月から、毎日英語を勉強することにした。(ตั้งแต่เดือนหน้า ฉันตัดสินใจว่าจะเรียนภาษาอังกฤษทุกวัน) — ฉันตัดสินใจเอง
- 社内の新ルールで、全員リモート勤務することになった。(ตามกฎใหม่ของบริษัท พนักงานทุกคนต้องทำงานทางไกล) — ถูกกำหนดมา
- 私は寝る前に日記を書くことにしている。(ฉันถือเป็นนิสัยว่าจะเขียนไดอารีก่อนนอน) — นิสัยที่เกิดหลังตัดสินใจ
- 来年の春、田中さんが大阪に転勤することになった。(ฤดูใบไม้ผลิปีหน้า คุณทานากะจะถูกย้ายไปโอซาก้า) — การจัดการจากภายนอก
- 甘い物は食べないことにした。(ฉันตัดสินใจว่าจะไม่กินของหวาน) — ฉันตัดสินใจเอง (ปฏิเสธ)
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① อย่าสลับเชิงรุก/เชิงรับ ถ้าเป็นความตั้งใจของตัวเอง → ことにする (留学することにした = ฉันตัดสินใจเอง); ถ้าบริษัท กฎระเบียบ หรือผลลัพธ์เป็นผู้กำหนด → ことになる (留学することになった = ลงเอยเป็นเช่นนั้น) ภาษาไทยอาจใช้คำว่า “ตัดสินใจ” กับทั้งสองแบบ แต่ภาษาญี่ปุ่นแยกเชิงรุก/เชิงรับชัดเจน
② 「ことになる」 นุ่มนวลและสุภาพกว่า แม้เป็นการตัดสินใจของตัวเอง คนญี่ปุ่นก็มักใช้ ことになる เพื่อลดความเป็นตัวเองลงและฟังดูถ่อมตน (結婚することになりました = ฉันจะแต่งงาน — นุ่มนวลกว่า ことにした) สะท้อนนิสัยที่ “ไม่เน้นตัวเอง”
③ 「ことにしている」 = นิสัย “ทำต่อเนื่องมาตั้งแต่ตัดสินใจ” (毎日走ることにしている = ถือเป็นกิจวัตรว่าจะวิ่งทุกวัน) ต่างจาก 「ことにした」 ที่เป็นการตัดสินใจครั้งเดียว
🔄 เปรียบเทียบ: ことにする/ことになる/つもり
| รูปแบบ | น้ำเสียง | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜ことにする | ฉันตัดสินใจ (ตัดสินใจ ณ ตอนนี้) | 行くことにする (ตัดสินใจจะไป) |
| 〜ことになる | ถูกกำหนดมา/ลงเอยเป็น | 行くことになる (ถูกกำหนดให้ไป) |
| 〜ことにしている | นิสัยที่เกิดหลังตัดสินใจ | 走ることにしている (ถือเป็นกิจวัตรว่าจะวิ่ง) |
| 〜つもり | ตั้งใจ (ยังไม่ได้ตัดสินใจแน่ชัด) | 行くつもり |
ตัดสินใจเอง → ことにする, ถูกกำหนดมา → ことになる, กลายเป็นนิสัยที่ทำเป็นประจำ → ことにしている, ยังแค่ตั้งใจ → つもり
💡 หัวใจสำคัญในการใช้งาน
สำหรับคู่นี้ ให้จำคำถามว่า “ใครเป็นผู้ตัดสินใจ”: ความตั้งใจของตัวเอง → ことにする (留学することにした); แรงภายนอก/ผลลัพธ์เป็นผู้กำหนด → ことになる (転勤することになった) อีกจุดที่เป็นเอกลักษณ์แบบญี่ปุ่นคือ แม้เป็นการตัดสินใจของตัวเอง คนญี่ปุ่นก็มักจงใจใช้ 「ことになりました」 (結婚することになりました) เพื่อลดความเป็นตัวเองและฟังดูเป็นกลางและถ่อมตน — เป็นวัฒนธรรมการใช้ภาษาที่ควรนำไปใช้เพื่อให้พูดญี่ปุ่นได้อย่างมีมารยาท นอกจากนี้ 「ことにしている」 คือ “นิสัยที่เกิดหลังจากตัดสินใจ” อย่าสับสนกับ ことにした ที่เป็นการตัดสินใจครั้งเดียว
❓ คำถามที่พบบ่อย
Q: 「留学することにした」 กับ 「留学することになった」 ต่างกันอย่างไร?
ต่างกันที่ ใครเป็นผู้ตัดสินใจ 「留学することにした」 = ฉันตัดสินใจเอง ว่าจะไปเรียนต่อต่างประเทศ (เจตนาเชิงรุก); 「留学することになった」 = ลงเอยเป็น ว่าฉันจะไปเรียนต่อต่างประเทศ (เชิงรับ หรือเป็นการลดความเป็นตัวเอง) แบบแรกเน้นเจตจำนงของตน แบบหลังเน้นว่า “เรื่องก็เป็นอย่างนั้นแหละ”
Q: ถ้าตัดสินใจเอง ทำไมคนญี่ปุ่นถึงใช้ 「ことになりました」?
นี่คือความอ้อมค้อมแบบญี่ปุ่น การใช้ 「ことになりました」 เปลี่ยนจาก “ฉันตัดสินใจ” เป็น “เรื่องลงเอยเป็นเช่นนี้” ซึ่ง ลดความเด่นของตัวเอง ฟังดูถ่อมตนและเป็นกลาง (結婚することになりました = ฉันจะแต่งงาน) แม้เป็นการตัดสินใจของตัวเอง แบบนี้ก็ดูไม่โอ้อวดและมีมารยาทกว่า 「ことにした」 โดยเฉพาะเวลาประกาศต่อหน้าคนอื่น
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「来月から、毎日英語を勉強___。」 (ฉันตัดสินใจเองว่าจะเรียนภาษาอังกฤษทุกวัน)
- (A) することになった
- (B) することにした
- (C) することだ
- (D) するようになった
「社内の新ルールで、全員スーツを着てくる___。」 (กฎของบริษัทกำหนดให้ใส่สูท)
- (A) ことにした
- (B) ことにしている
- (C) ことになっている
- (D) ことにある
「私は寝る前に日記を書く___。」 (ฉันถือเป็นนิสัยว่าจะเขียนไดอารีก่อนนอน)
- (A) ことにしている
- (B) ことになっている
- (C) ことにした
- (D) ことになった
「来年の春、田中さんが大阪支社に異動する___。」 (บริษัทเป็นผู้ตัดสินใจเรื่องการย้ายงาน ไม่ใช่ความต้องการของเขาเอง)
- (A) ことにした
- (B) ことにしている
- (C) ことになった
- (D) ことになっている
ข้อใดต่อไปนี้ใช้ได้ถูกต้อง?
- (A) 上司に言われて、参加することにした。 (หัวหน้าบอกให้ แต่ตัดสินใจเองว่าจะเข้าร่วม)
- (B) 上司に言われて、参加することになった。 (หัวหน้าเป็นผู้ตัดสินใจ ฉันยอมรับ)
- (C) 上司に言われて、参加することになっている。 (ต้องไปตามกฎระเบียบ)
- (D) ถูกต้องทั้งสามข้อ แต่น้ำเสียงต่างกัน