ความหมายของ “kinodoku / o-kinodoku ni” — น่าสงสาร / ขอแสดงความเสียใจด้วย (JLPT N1)
การแสดงความเห็นใจต่อความโชคร้ายของผู้อื่น (ไม่ใช่ความเสียดายของตัวเอง) — วิธีใช้และตัวอย่าง (JLPT N1)
「このたびはお気の毒でした」 — การแสดงความเห็นใจต่อความโชคร้ายของผู้อื่น
เมื่ออยากแสดงความเห็นใจต่อความโชคร้ายของผู้อื่น เช่น 「事故で家を失うなんて、本当にお気の毒だ」 (ต้องสูญเสียบ้านเพราะอุบัติเหตุ — น่าเห็นใจจริง ๆ) — 「〜気の毒・お気の毒に」 = น่าสงสาร, ขอแสดงความเสียใจด้วย ใช้แสดงความเห็นใจหรือความสงสารต่อสถานการณ์ของผู้อื่น (ไม่ใช่ความเสียดายของตัวเอง) 「お気の毒に」 เป็นถ้อยคำแสดงความเสียใจ บทความนี้อธิบายวิธีใช้ ความหมายอีกอย่างที่แปลว่า “รู้สึกผิด” และวิธีแยกจาก 「かわいそう」
หัวใจสำคัญ: สงสารความโชคร้ายของผู้อื่น รู้สึกเห็นใจจนทนดูไม่ได้
「気の毒」 ใช้ “แสดงความเห็นใจและความสงสารเมื่อผู้อื่นประสบเคราะห์ร้าย/ความลำบาก”:
- 彼の境遇を思うと、気の毒でならない (พอนึกถึงสภาพของเขาแล้ว อดรู้สึกสงสารไม่ได้).
- 「このたびはお気の毒でした」と、お悔やみを述べた (กล่าวแสดงความเสียใจว่า “ขอแสดงความเสียใจในครั้งนี้ด้วย”).
- あんなに頑張ったのに落選するとは、お気の毒に (ทั้งที่พยายามขนาดนั้นแต่กลับไม่ได้รับเลือก — น่าเห็นใจจริง ๆ).
ความรู้สึก: แก่นของคำนี้คือ “เห็นใจและสงสารสถานการณ์ของผู้อื่น (ความโชคร้าย ความลำบาก) จนทนดูไม่ได้” ⚠️เป็นความเห็นใจต่อ “ผู้อื่น” ไม่ใช่ความเสียดาย/ความเศร้าของตัวเอง 「お気の毒に」 เป็นถ้อยคำแสดงความเสียใจเมื่ออีกฝ่ายประสบเคราะห์ร้าย (= ขอแสดงความเสียใจด้วย ขอส่งความเห็นใจ คงลำบากแย่เลย) นอกจากนี้ยังมีความหมายขยายอีกอย่างคือ 「気の毒なことをした」 = “(ฉัน) ทำให้อีกฝ่ายลำบากใจหรือเดือดร้อน จึงรู้สึกผิด” ซึ่งตรงกับ “น่าสงสาร, ขอแสดงความเสียใจ, (เสียใจด้วย), รู้สึกผิด”
รูปแบบและการเชื่อม
| รูปแบบ | การใช้ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| (บุคคล/เรื่อง) が/は + 気の毒だ | (ต่อผู้อื่น) เห็นใจ สงสาร | 彼が気の毒だ |
| お気の毒に/お気の毒でした | ถ้อยคำแสดงความเสียใจ (ขอแสดงความเห็นใจ) | お気の毒に |
| 気の毒なことをした | (ทำให้อีกฝ่ายลำบาก) รู้สึกผิด | 気の毒なことをした (ฉันทำเรื่องไม่ดีกับเขา) |
「気の毒」 เป็นคำคุณศัพท์ na (気の毒な・気の毒だ) 「お気の毒に/お気の毒でした」 เป็นการแสดงความเสียใจต่อความโชคร้ายของผู้อื่น ใช้นำหน้า “สถานการณ์ที่โชคร้าย (ของอีกฝ่าย)” เป็นระดับภาษาที่หนักแน่นและมีระยะห่างอยู่บ้าง
ตัวอย่างการใช้
- 台風で作物が全滅したとは、農家の方々がお気の毒だ。(พืชผลถูกพายุไต้ฝุ่นทำลายหมดสิ้น — ขอแสดงความเห็นใจต่อเกษตรกรทุกท่านด้วย)
- 事情も知らずに叱ってしまい、気の毒なことをした。(ฉันดุเขาไปทั้งที่ไม่รู้สถานการณ์ — รู้สึกผิดจริง ๆ)
- 病気のお母様のこと、お気の毒に存じます。(ได้ทราบเรื่องคุณแม่ที่ป่วย ขอแสดงความเสียใจด้วยนะคะ/ครับ)
- こんな雨の中を来てもらって、気の毒だった。(ต้องให้มาท่ามกลางฝนแบบนี้ — รู้สึกผิดจริง ๆ)
- 彼の失敗は自業自得だが、少し気の毒でもある。(ความล้มเหลวของเขาเกิดจากการกระทำของตัวเอง แต่ก็รู้สึกสงสารอยู่บ้าง)
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① 「気の毒」 คือความเห็นใจต่อสถานการณ์ของ ‘ผู้อื่น’ ไม่ใช่ความเสียดาย/ความเศร้าของตัวเอง นี่คือความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุด 「気の毒」 แสดงถึง “ความรู้สึกเห็นใจและสงสารต่อความโชคร้ายหรือความลำบากของผู้อื่นจนทนดูไม่ได้” — ผู้ที่เป็นเป้าหมายคือ “บุคคลอื่น”: 彼が気の毒だ (สงสารเขา), みんなに笑われて、お気の毒に (ถูกทุกคนหัวเราะเยาะ — น่าเห็นใจจริง ๆ) ไม่ใช่ “(ตัวเอง) รู้สึกเสียดาย เสียใจ หรือเศร้า” ผู้เรียนมักใช้ 「気の毒」 ผิดเป็น “ความเสียดาย/ความเศร้าของตัวเอง” แต่จริง ๆ แล้วเป็น “ความเห็นใจต่อผู้อื่น” โดยเฉพาะ ตรงกับ “น่าสงสาร ขอแสดงความเสียใจ” วิธีตรวจสอบ: ถ้าจะแสดงความเห็นใจหรือสงสาร “สถานการณ์ที่โชคร้ายของผู้อื่น” → 気の毒 (ถ้าจะบอกว่า “(ตัวเอง) รู้สึกเสียดาย/เสียใจ” ให้ใช้ 「残念」 ไม่ใช่ 「気の毒」)
② 「お気の毒に」 เป็นถ้อยคำแสดงความเสียใจ (ขอแสดงความเห็นใจ/ขอแสดงความเสียใจ) 「お気の毒に/お気の毒でした」 เป็นคำแสดงความเสียใจและความเห็นใจเมื่ออีกฝ่ายประสบเคราะห์ร้าย เทียบเท่ากับ “ขอแสดงความเสียใจ คงลำบากมาก ขอส่งความเห็นใจ”: ご不幸があったと聞いて、お気の毒に存じます (ได้ยินว่ามีเรื่องไม่สบายใจเกิดขึ้น ขอแสดงความเสียใจด้วย), それはお気の毒でした (เรื่องนั้นคงลำบากมาก/ขอแสดงความเสียใจ) เป็นถ้อยคำแสดงความเสียใจที่เหมาะสมและหนักแน่น วิธีตรวจสอบ: ถ้าจะแสดงความเสียใจอย่างเหมาะสมเมื่ออีกฝ่ายประสบเคราะห์ร้ายหรือเรื่องผิดหวัง → お気の毒に
③ ยังมี 「気の毒なことをした」 = รู้สึกผิด (ที่ทำให้อีกฝ่ายลำบาก) และการแบ่งหน้าที่กับ 「かわいそう」 ประการแรกคือความหมายขยาย — 「気の毒なことをした」 = “(ฉัน) ทำให้อีกฝ่ายลำบากใจหรือตกที่นั่งลำบาก จึงรู้สึกผิด” (รู้สึกผิดที่ทำให้อีกฝ่ายต้องเหนื่อย เดือดร้อน หรือเสียประโยชน์): 忙しいのに手伝わせて、気の毒なことをした (ทั้งที่ยุ่งอยู่แต่ให้มาช่วย — รู้สึกผิดจริง ๆ) ประการที่สองคือแยกจาก 「かわいそう」: 「気の毒」 = ความเห็นใจ ความสงสาร (หนักแน่นกว่า มีระยะห่าง ส่วนใหญ่ใช้แสดงความเสียใจต่อสถานการณ์ของผู้ใหญ่): お気の毒に 「かわいそう」 = น่าสงสาร น่าเวทนา (เป็นภาษาพูดกว่า ตรงไปตรงมา เต็มไปด้วยอารมณ์ ส่วนใหญ่ใช้กับผู้อ่อนแอ/ผู้โชคร้าย): かわいそうな子犬 (ลูกสุนัขน่าสงสาร), 捨てられてかわいそう (ถูกทิ้งน่าสงสารจัง) ความต่างคือ 「気の毒」 หนักแน่นกว่า มักใช้แสดงความเสียใจ (เห็นใจสถานการณ์ของผู้อื่นโดยมีระยะห่าง) ส่วน 「かわいそう」 เป็นภาษาพูดกว่า ตรงกว่า และเต็มไปด้วยอารมณ์ (ส่วนใหญ่สงสารสิ่งเล็ก ๆ ที่น่าเวทนา) หมายเหตุ: การพูด 「あなたはかわいそうですね」 ใส่หน้าอีกฝ่ายตรง ๆ อาจเสียมารยาท (เหมือนมองอีกฝ่ายจากที่สูง) ส่วน 「お気の毒に」 เป็นถ้อยคำแสดงความเสียใจที่เหมาะสม วิธีตรวจสอบ: ถ้าจะแสดงความเห็นใจ/ความเสียใจต่อสถานการณ์ของผู้อื่นอย่างหนักแน่น → 気の毒 (お気の毒に); ถ้าจะสงสารสิ่งเล็ก ๆ ไร้เดียงสาแบบภาษาพูด → かわいそう
🔄 เปรียบเทียบกับรูปที่คล้ายกัน: 気の毒/かわいそう/残念/申し訳ない
| รูปแบบ | จุดเน้น | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜気の毒 | เห็นใจ สงสาร (ต่อสถานการณ์ของผู้อื่น หนักแน่น ใช้แสดงความเสียใจ) | お気の毒に |
| 〜かわいそう | น่าสงสาร น่าเวทนา (ภาษาพูด ตรงไปตรงมา เต็มไปด้วยอารมณ์ ส่วนใหญ่ใช้กับผู้อ่อนแอ) | かわいそうな子犬 |
| 〜残念 | น่าเสียดาย เสียใจ (ของตัวเองหรือพูดอย่างเป็นกลาง) | 残念な結果 |
| 〜申し訳ない | ขอโทษ รู้สึกผิด (ที่ทำให้อีกฝ่ายเดือดร้อน) | 申し訳ない |
คู่ที่มักสับสน: 「〜気の毒」 = เห็นใจ สงสาร (ต่อสถานการณ์ของผู้อื่น) (หนักแน่นกว่า มีระยะห่าง มักใช้แสดงความเสียใจต่อความโชคร้ายของผู้ใหญ่ ⚠️ไม่ใช่ความเสียดายของตัวเอง และมีความหมายขยาย 「気の毒なことをした = รู้สึกผิด」); 「〜かわいそう」 = น่าสงสาร น่าเวทนา (เป็นภาษาพูดกว่า ตรงไปตรงมา เต็มไปด้วยอารมณ์ ส่วนใหญ่ใช้กับผู้อ่อนแอ/น่าเวทนา); 「〜残念」 = น่าเสียดาย เสียใจ (ของตัวเองหรือพูดอย่างเป็นกลาง); 「〜申し訳ない」 = ขอโทษ รู้สึกผิด (ขอโทษที่ทำให้อีกฝ่ายเดือดร้อน) ถ้าจะแสดงความเห็นใจอย่างหนักแน่นให้ใช้ 気の毒 ถ้าจะสงสารแบบภาษาพูดให้ใช้ かわいそう
💡 สรุปสั้น ๆ
「〜気の毒・お気の毒に」 = น่าสงสาร, ขอแสดงความเสียใจด้วย — จำ 3 ข้อ: ① เป็นความเห็นใจต่อสถานการณ์ของ ‘ผู้อื่น’ ไม่ใช่ความเสียดาย/ความเศร้าของตัวเอง (彼が気の毒だ = สงสารเขา); ②「お気の毒に」 เป็นถ้อยคำแสดงความเสียใจ (ขอแสดงความเห็นใจ/ขอแสดงความเสียใจ เมื่ออีกฝ่ายประสบเคราะห์ร้าย); ③ ยังมี 「気の毒なことをした = รู้สึกผิด」 และแบ่งหน้าที่กับ 「かわいそう」 — 気の毒 หนักแน่นกว่า มักใช้แสดงความเสียใจ ส่วน かわいそう เป็นภาษาพูดและตรงไปตรงมากว่า นี่เป็นสำนวนสำคัญในการเข้าสังคมและการแสดงความเสียใจ — 「お気の毒に」 เป็นวิธีแสดงความเห็นใจที่เหมาะสมเมื่ออีกฝ่ายประสบเคราะห์ร้าย สุภาพและไม่เสียมารยาทเท่าการพูด 「かわいそう」 ตรง ๆ ถ้าจะแสดงความเห็นใจหรือความเสียใจต่อความโชคร้ายของผู้อื่นอย่างหนักแน่น 「(お)気の毒」 คือคำที่ใช่ที่สุด (อย่าลืมว่าเป็น “ความเห็นใจต่อผู้อื่น” ไม่ใช่ “ความเสียดายของตัวเอง”)
❓ คำถามที่พบบ่อย
Q: 「気の毒」 กับ 「かわいそう」 ต่างก็แปลว่า ‘น่าสงสาร’ แล้วจะแยกกันอย่างไร?
ความต่างคือ ‘หนักแน่น/มีระยะห่าง’ กับ ‘ภาษาพูด/ตรงไปตรงมาและเต็มไปด้วยอารมณ์’ รวมถึงเป้าหมายของความรู้สึก 「気の毒」 = เห็นใจ สงสาร (ต่อสถานการณ์ของผู้อื่น หนักแน่นกว่า มีระยะห่าง มักใช้แสดงความเสียใจ): เป็นคำที่ หนักแน่น สุภาพ และมีระยะห่างเล็กน้อย มักใช้ “แสดงความเห็นใจและความเสียใจต่อความโชคร้ายของผู้อื่น (โดยเฉพาะผู้ใหญ่)” เป็นถ้อยคำทางสังคมที่เหมาะสม: ご家族を亡くされて、お気の毒に存じます (ขอแสดงความเสียใจที่ท่านสูญเสียครอบครัว — ถ้อยคำแสดงความเสียใจที่หนักแน่น), リストラされたなんて、気の毒だね (ถูกเลิกจ้าง — น่าเห็นใจจริง ๆ — เห็นใจสถานการณ์ของผู้อื่น) เหมาะกับโอกาสที่เป็นทางการและสุภาพ โดยเฉพาะการแสดงความเสียใจ 「かわいそう」 = น่าสงสาร น่าเวทนา (เป็นภาษาพูดกว่า ตรงไปตรงมา เต็มไปด้วยอารมณ์ ส่วนใหญ่ใช้กับผู้อ่อนแอ/น่าเวทนา): เป็น ภาษาพูด ตรงไปตรงมา และอารมณ์รุนแรง ส่วนใหญ่ใช้ “แสดงความสงสารต่อผู้อ่อนแอ ผู้บริสุทธิ์ หรือสิ่งที่บีบหัวใจ”: 捨てられた子猫がかわいそう (ลูกแมวที่ถูกทิ้งน่าสงสารจัง), あの子は親を亡くしてかわいそうだ (เด็กคนนั้นสูญเสียพ่อแม่ น่าสงสารจัง), 雨に濡れてかわいそう (เปียกฝน น่าสงสารจัง) มีน้ำเสียงสงสารที่ตรงและรุนแรง ความต่างคือ 「気の毒」 หนักแน่นกว่า มีระยะห่าง (เห็นใจสถานการณ์ของผู้อื่น มักใช้แสดงความเสียใจต่อผู้ใหญ่); 「かわいそう」 เป็นภาษาพูดกว่า ตรงกว่า เต็มไปด้วยอารมณ์ (ส่วนใหญ่สงสารสิ่งเล็ก ๆ ที่น่าเวทนา) ⚠️ข้อควรระวัง: การพูด 「かわいそう」 ‘ตรง ๆ’ กับตัวบุคคลบางครั้งอาจเสียมารยาท — เพราะ 「かわいそう」 แฝงนัยของ “(สงสารเธอจากที่สูง)” การพูด 「あなたはかわいそうだ」 ตรง ๆ อาจทำให้อีกฝ่ายอึดอัด ส่วนในการแสดงความเสียใจ 「お気の毒に」 เหมาะสมและพอดี วิธีตรวจสอบ: แสดงความเห็นใจ/ความเสียใจต่อสถานการณ์ของผู้อื่นอย่างหนักแน่นและสุภาพ (โดยเฉพาะผู้ใหญ่ โอกาสที่เป็นทางการ) → 気の毒 (お気の毒に); สงสารผู้อ่อนแอ/ผู้บริสุทธิ์แบบภาษาพูด (เด็ก สัตว์ สิ่งที่บีบหัวใจ) → かわいそう ดังนั้น เมื่อแสดงความเสียใจต่อความโชคร้ายของผู้อาวุโส/เพื่อนร่วมงานให้ใช้ 「お気の毒に」 ส่วนลูกสัตว์ตัวเล็กที่น่าสงสารให้ใช้ 「かわいそう」
Q: 「気の毒なことをした」 แปลว่า ‘ทำเรื่องน่าสงสาร’ ใช่ไหม?
ไม่ใช่ — ในที่นี้หมายถึง “(ทำให้อีกฝ่ายเดือดร้อน/ลำบากใจ) รู้สึกผิด เสียใจด้วย” นอกจากความหมาย “(ต่อสถานการณ์ของผู้อื่น) เห็นใจ สงสาร” แล้ว 「気の毒」 ยังมีการใช้ขยายความอีกแบบ — 「気の毒なことをした」 = “(ฉัน) ทำสิ่งที่ทำให้อีกฝ่ายลำบากใจ ตกที่นั่งลำบาก หรือเดือดร้อน จึงรู้สึกผิด” ตรรกะของมันคือ เพราะ “การกระทำของฉันทำให้อีกฝ่ายอยู่ในสภาพที่ ‘น่าสงสาร (気の毒)’” จึงเท่ากับ “ฉันทำเรื่อง 気の毒 (ทำให้อีกฝ่ายตกอยู่ในสภาพน่าสงสาร)” = “ฉันทำผิดต่ออีกฝ่าย รู้สึกผิด”: 忙しいのに手伝わせてしまって、気の毒なことをした (ทั้งที่ยุ่งอยู่แต่ให้มาช่วย รู้สึกผิด — ที่ทำให้เขาต้องเหนื่อย), こちらの都合で予定を変更させて、気の毒なことをした (ให้เปลี่ยนแผนเพราะความสะดวกของฝั่งเรา รู้สึกผิด), 事情を知らずに責めてしまい、気の毒なことをした (ตำหนิไปทั้งที่ไม่รู้สถานการณ์ รู้สึกผิด) ไม่ได้หมายถึง “ทำเรื่องน่าสงสาร (ตัวการกระทำเองน่าสงสาร)” แต่หมายถึง “(ทำให้อีกฝ่ายตกอยู่ในสภาพน่าสงสาร จึง) รู้สึกผิด” การใช้นี้ใกล้เคียงกับ 「申し訳ない (ขอโทษ)」 แต่ 「気の毒なことをした」 เน้นความรู้สึกผิดที่ “ทำให้อีกฝ่ายต้องเหนื่อย/เสียประโยชน์” มากกว่า วิธีตรวจสอบ: 「気の毒なことをした」 = “(ทำให้อีกฝ่ายเดือดร้อน/ลำบากใจ) รู้สึกผิด” (ไม่ใช่ “ทำเรื่องน่าสงสาร”) ดังนั้นเมื่อเห็น 「〜に気の毒なことをした」 ให้อ่านว่า “รู้สึกผิดต่อ ~ (ที่ไปรบกวนเขา)”
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「家が火事だなんて、本当に___ですね。」(น่าเห็นใจจริง ๆ / น่าเสียใจจริง ๆ)
- (A) おまけ
- (B) おかげ
- (C) お互い
- (D) お気の毒
「気の毒」のもう一つの意味は?
- (A) (ทำให้อีกฝ่ายลำบาก) รู้สึกผิด
- (B) ดีใจ
- (C) โกรธ
- (D) กลัว
「気の毒でならない」の意味は?
- (A) ไม่สนใจเลย
- (B) รู้สึกมีความสุขมาก
- (C) รู้สึกว่า (อีกฝ่าย) น่าสงสารเหลือเกิน
- (D) รู้สึกโชคดี
「気の毒」と「残念」の違いは?
- (A) ทั้งสองคำเหมือนกันทุกประการ
- (B) 気の毒 = เห็นใจสถานการณ์ลำบากของผู้อื่น; 残念 = เสียดายต่อผลลัพธ์
- (C) 気の毒 = เกี่ยวกับผลลัพธ์
- (D) 残念 = เห็นใจผู้อื่น
用法が自然なのは?
- (A) 気の毒に行け(คำสั่ง)。
- (B) お気の毒を食べる。
- (C) 気の毒だうれしい(ขัดแย้งกันเอง)。
- (D) お気の毒な話を聞いた。