「〜にも程がある」: ก็ต้องมีขอบเขต / เกินไปแล้ว (N1)

การตำหนิสภาพที่มากเกินไป

「冗談にも程がある!」 — แม้แต่เรื่องล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต นี่มันเกินไปแล้ว

เมื่อคำพูดหรือการกระทำของใครบางคนเกินเลยไป มีวลีหนึ่งที่ใช้แสดงทั้งความไม่อยากเชื่อและความไม่พอใจ — 「冗談にも程がある! (ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขตสิ!)」 「〜にも程がある」 = ทุกอย่างมีขอบเขต นี่มันเกินไปแล้ว แฝง การตำหนิและความไม่พอใจ ที่ชัดเจน ใช้ประณามผู้ที่ทำอะไรเกินกว่าเส้นที่ยอมรับได้ บทความนี้จะอธิบายแก่นของ “สำนึกถึงขอบเขต + การตำหนิ” วิธีเชื่อมต่อ (ไม่ใช้รูป て/た) และวิธีแยกความต่างจาก 「すぎる」 ที่เป็นกลาง

แก่นหลัก: ทุกอย่างมีขอบเขต นี่มันเกินไปแล้ว (ตำหนิ)

「คำนาม/รูปพจนานุกรมของกริยา/คำคุณศัพท์ + にも程がある」 หมายถึง “ทุกอย่างมีขอบเขต ~ ควรมีความพอดี คุณเกินไปแล้ว” — ผู้พูดมองว่าการกระทำของอีกฝ่าย (โกหก ล้อเล่น เห็นแก่ตัว ไร้ยางอาย…) เกินเลย เกินกว่าเส้นที่ยอมรับได้ จึงแสดง ความไม่พอใจและความไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง (รู้จักหยุดบ้าง):

ความรู้สึก: แก่นคือ “ทุกอย่างมีขอบเขต (程 = ขอบเขต ความพอดี) และคุณข้ามมันไปแล้ว” แฝง การตำหนิ ความไม่พอใจ และความไม่อยากเชื่อ อย่างชัดเจน น้ำเสียงรุนแรง ส่วนใหญ่ใช้ประณามคำพูดหรือการกระทำที่เกินเลยของผู้อื่น พบบ่อยในการบ่นหรือดุแบบภาษาพูด ในภาษาไทยใกล้เคียงกับ “ก็ต้องมีขอบเขตสิ, ควรจะพอดี ๆ บ้าง, เกินไปแล้วนะ, เกินไปจริง ๆ”

การเชื่อมต่อและรูปแบบ

ต่อกับรูปแบบตัวอย่าง
คำนามคำนาม + にも程がある冗談にも程がある (ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต)
รูปพจนานุกรมของกริยา〜(する)にも程がある嘘をつくにも程がある (โกหกก็ต้องมีขอบเขต)
คำคุณศัพท์คำคุณศัพท์ i/na + にも程がある失礼にも程がある (เสียมารยาทก็ต้องมีขอบเขต)

「程(ほど)」 = ขอบเขต ความพอดี ตามหลัง คำนาม/รูปพจนานุกรมของกริยา/คำคุณศัพท์ (⚠️ไม่ใช่รูป て และไม่ใช่รูป た) ส่วนใหญ่ ใช้เดี่ยว ๆ หรือปิดท้ายประโยค เป็นการตำหนิการกระทำที่เกินเลย (〜にも程がある!) มักใช้คู่กับ 「よく〜 (ทำได้ยังไง)」「少しは (บ้างสิ)」

ตัวอย่างการใช้งาน

⚠️ จุดที่พลาดง่าย

① แก่นคือ ‘สำนึกถึงขอบเขต + การตำหนิ’ น้ำเสียงรุนแรง ไม่ใช่ ‘เกินไป ~’ แบบเป็นกลาง นี่คือความรู้สึกสำคัญของ 「にも程がある」 ไม่ใช่การบอกแบบเป็นกลางว่า “เกินไป มากเกินไป” แต่แฝง การตำหนิ ความไม่พอใจ และความไม่อยากเชื่อที่รุนแรงและชัดเจน — “(ทุกอย่างมีขอบเขต) คุณเกินไปแล้ว นี่มันเกินกว่าเหตุ รู้จักหยุดบ้าง” ส่วนใหญ่ใช้ ประณามคำพูดหรือการกระทำที่เกินเลยของผู้อื่น (โกหก ล้อเล่น เห็นแก่ตัว ไร้ยางอาย เสียมารยาท) พร้อมการบ่นหรือดุ: 冗談にも程がある (ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต — ตำหนิมุกตลกที่เกินเลย) วิธีทดสอบ: ถ้าจะพูดด้วย การตำหนิและความไม่พอใจ ว่า “(ทุกอย่างมีขอบเขต) คุณเกินไปแล้ว!” → にも程がある; ถ้าแค่บรรยายแบบเป็นกลางว่า “เกินไป มากเกินไป” → ใช้ すぎる

② การเชื่อมต่อ: คำนาม/รูปพจนานุกรมของกริยา/คำคุณศัพท์ (ไม่ใช่รูป て และไม่ใช่รูป た) ในการเชื่อมต่อ 「にも程がある」 ตามหลัง คำนาม (冗談にも程がある), รูปพจนานุกรมของกริยา (嘘をつくにも程がある) หรือ คำคุณศัพท์ (失礼にも程がある, 図々しいにも程がある) ⚠️ ไม่ใช้กับรูป て หรือรูป た — ไม่ใช่ 「嘘をついてにも程がある」「嘘をついたにも程がある」 วิธีทดสอบ: ใช้คำนาม รูปพจนานุกรม หรือคำคุณศัพท์ (รูปธรรมดา) ไม่ใช้รูป て/รูป た

③ แยกจาก 「すぎる」 — にも程がある แฝงการตำหนิ ส่วน すぎる เป็นกลาง ทั้งสองแสดงความ “เกินพอดี” แต่น้ำเสียงต่างกันราวฟ้ากับดิน 「〜にも程がある」 = ต้องมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว (ตำหนิ ไม่พอใจ ไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง): 親切にも程がある (ใจดีก็ต้องมีขอบเขต — พร้อมการตำหนิหรือความไม่อยากเชื่อว่า “ความใจดีที่มากเกินไปกลับกลายเป็นการรบกวน”) ใช้เฉพาะเพื่อดุหรือบ่น ถึงความเกินเลยของอีกฝ่าย 「〜すぎる」 = เกินไป ~ มากเกินไป ~ (แสดงระดับที่เกินอย่างเป็นกลาง ดู 〈すぎる〉): 親切すぎる (ใจดีเกินไป — เป็นกลาง อาจเป็นคำชมก็ได้) เพียง บอกอย่างเป็นกลางว่า “ระดับเกินไป” ทั้งบวกและลบ ความต่าง: 「にも程がある」 แฝงการตำหนิและความไม่พอใจอย่างรุนแรง (คุณเกินไปแล้ว!); 「すぎる」 แสดงความเกินอย่างเป็นกลาง (เกินไป ~ ทั้งบวกและลบ ดู 〈すぎる〉) วิธีทดสอบ: ถ้าจะ ดุหรือบ่น ว่า “(ควรมีขอบเขตบ้าง) นี่เกินไปแล้ว!” → にも程がある; ถ้าแค่พูด แบบเป็นกลาง ว่า “เกินไป มากเกินไป” → すぎる ดังนั้น 「優しすぎる」 อาจเป็นคำชมได้ (เป็นคนใจดีเกินไป) แต่ 「優しいにも程がある」 แฝงการตำหนิและความไม่อยากเชื่อว่า “ใจอ่อนเกินไปแล้ว”

🔄 ความหมายแฝงและการเปรียบเทียบ: にも程がある/すぎる/というものだ/もほどほどに

รูปแบบความหมายความรู้สึกตัวอย่าง
〜にも程があるต้องมีขอบเขต นี่เกินไปแล้วตำหนิ ไม่พอใจ ไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง冗談にも程がある (ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต)
〜すぎるเกินไป ~ มากเกินไป ~ (ดู 〈すぎる〉)บอกระดับที่เกินอย่างเป็นกลาง (บวกหรือลบ)親切すぎる
〜というものだนั่นแหละคือ (สิ่งที่เรียกว่า) ~ เกินไป ~แฝงการตัดสินและความรู้สึก失礼というものだ
〜もほどほどに~ ก็ควรพอดี ๆคำแนะนำ คำเตือน (เบากว่า)冗談もほどほどに

สิ่งที่สับสนได้ง่าย: 「〜にも程がある」 = ต้องมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว (ตำหนิ ไม่พอใจ ไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง ประณามคำพูด/การกระทำที่เกินเลย); 「〜すぎる」 = เกินไป ~ มากเกินไป ~ (แสดงระดับที่เกินอย่างเป็นกลาง ทั้งบวกและลบ ดู 〈すぎる〉); 「〜というものだ」 = นั่นแหละคือ (สิ่งที่เรียกว่า) ~ เกินไป ~ (แฝงการตัดสินและความรู้สึก); 「〜もほどほどに」 = ~ ก็ควรพอดี ๆ (คำแนะนำหรือคำเตือนที่เบากว่า) ถ้าจะตำหนิความเกินเลยอย่างรุนแรงใช้ にも程がある; ถ้าความเกินแบบเป็นกลางใช้ すぎる; ถ้าเตือนเบา ๆ ใช้ ほどほどに

💡 เคล็ดลับการเรียน

「〜にも程がある」 = ทุกอย่างมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว — สามประเด็น: ① แก่นคือ “สำนึกถึงขอบเขต + การตำหนิ” — น้ำเสียงรุนแรง แฝงความไม่พอใจและไม่อยากเชื่ออย่างชัดเจน ใช้เฉพาะเพื่อประณามคำพูดหรือการกระทำที่เกินเลยของผู้อื่น (โกหก ล้อเล่น เห็นแก่ตัว ไร้ยางอาย); ② การเชื่อมต่อคือคำนาม/รูปพจนานุกรม/คำคุณศัพท์ (ไม่ใช่รูป て และไม่ใช่รูป た); ③ แยกจาก 「すぎる (เกินอย่างเป็นกลาง ทั้งบวกและลบ ดู 〈すぎる〉)」 — にも程がある แฝงการตำหนิอย่างรุนแรง นี่คือ ประโยคตำหนิ ที่ใช้งานได้จริง — 「冗談にも程がある!」「嘘をつくにも程がある!」 ถ่ายทอดความรู้สึกไม่อยากเชื่อและไม่พอใจว่า “ทุกอย่างมีขอบเขต คุณเกินไปแล้ว” ได้อย่างคมและตรงจุด ถ้าจะบอกอย่างเป็นกลางว่า “เกินไป ~” ใช้ 「すぎる」 แต่เมื่อจะดุด้วยความโกรธและไม่อยากเชื่อว่า “เกินไปแล้ว!” 「にも程がある」 มีพลังกว่า

❓ คำถามที่พบบ่อยแบบสั้น

Q: 「冗談にも程がある」 กับ 「冗談がすぎる」 ต่างกันอย่างไร?

ความหมายใกล้เคียงกัน (ทั้งคู่บอกว่ามุกเกินเลยไป) แต่ต่างกันที่ ‘ความรุนแรงของการตำหนิและอารมณ์’ 「〜にも程がある」 = ต้องมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว (ตำหนิ ไม่พอใจ ไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง): 「冗談にも程がある」 น้ำเสียง รุนแรงมาก แฝง การดุ ความโกรธ และความไม่อยากเชื่อ อย่างชัดเจน — “(ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต) มุกของคุณเกินไปแล้ว มันเกินกว่าเหตุ รู้จักหยุดบ้าง!” เป็น การประณามอย่างรุนแรง ต่อความเกินเลยของอีกฝ่าย มักใช้เดี่ยว ๆ เป็นการตำหนิ (〜にも程がある!) 「〜がすぎる/〜すぎる」 = เกินไป ~ มากเกินไป ~ (แสดงระดับที่เกินอย่างเป็นกลาง ดู 〈すぎる〉): 「冗談がすぎる」 ก็แปลว่า “มุกเกินไป” ได้ แต่น้ำเสียง เรียบและเป็นกลางกว่า เพียงบอกว่า “ระดับเกินไป” การตำหนิเบากว่า 「にも程がある」: その冗談は少しすぎるんじゃない? (มุกนั้นมันเกินไปหน่อยไหม? — นุ่มนวลกว่า) ความต่าง: 「にも程がある」 ตำหนิและไม่พอใจอย่างรุนแรง (พร้อมความโกรธ ความไม่อยากเชื่อ และการประณาม); 「すぎる」 เป็นกลางและอ่อนกว่า (แค่บอกว่าเกิน ดู 〈すぎる〉) วิธีทดสอบ: ถ้าจะ ดุหรือบ่นอย่างรุนแรง ว่า “เกินไปแล้ว!” → にも程がある; ถ้าแค่พูด อย่างเป็นกลางและอ่อนโยนกว่า ว่า “เกินไป ~ มากเกินไป” → すぎる ดังนั้นเวลาจะดุด้วยความโกรธให้ใช้ 「にも程がある」 และถ้าจะเตือนเบา ๆ ให้ใช้ 「すぎる」 หรือ 「ほどほどに (พอดี ๆ)」

Q: อะไรต่อหน้า 「にも程がある」 ได้บ้าง? พูดว่า 「嘘をついたにも程がある」 ได้ไหม?

ไม่ได้ — ใช้รูป た ไม่ได้ 「にも程がある」 ตามหลังคำนาม/รูปพจนานุกรมของกริยา/คำคุณศัพท์ ไม่ใช่รูป て หรือรูป た การเชื่อมต่อที่ถูกต้องมีสามแบบ: ① คำนาม + にも程がある: 冗談にも程がある, 嘘にも程がある, わがままにも程がある ② รูปพจนานุกรมของกริยา + にも程がある: 嘘をつくにも程がある (○ ใช้รูปพจนานุกรม 「つく」), ふざけるにも程がある, 人をからかうにも程がある ③ คำคุณศัพท์ + にも程がある: 失礼にも程がある, 図々しいにも程がある, しつこいにも程がある ⚠️ ผิด: ×嘘をついてにも程がある (ห้ามใช้รูป て), ×嘘をついたにも程がある (ห้ามใช้รูป た) ดังนั้น “โกหกก็ต้องมีขอบเขต” ต้องใช้ รูปพจนานุกรม 「嘘をつくにも程がある」 ไม่ใช่ 「ついた」 วิธีทดสอบ: หน้า 「にも程がある」 ใช้ คำนาม รูปพจนานุกรมของกริยา หรือคำคุณศัพท์ (รูปธรรมดา) จำไว้ว่ากริยาใช้รูปพจนานุกรม (する, つく, ふざける) ไม่ใช่รูป て/รูป た

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「嘘をつく___。もう信用できない。」(โกหกขนาดนี้มันเกินไปแล้ว)

    • (A) ではない
    • (B) に越したことはない
    • (C) にも程がある
    • (D) かのようだ
  2. 「にも程がある」の語感は?

    • (A) การกล่าวอย่างเป็นกลาง
    • (B) ชมเชย
    • (C) ขอบคุณ
    • (D) ตำหนิ: ต้องมีขอบเขต / นี่เกินไปแล้ว
  3. 「冗談にも程がある」の意味は?

    • (A) มุกนี้เกินเลยไปแล้ว
    • (B) มุกนี้ตลก
    • (C) ไม่ได้พูดเล่น
    • (D) ชอบพูดเล่น
  4. 「にも程がある」の前に来られるのは?

    • (A) เฉพาะรูป て
    • (B) คำนาม รูปพจนานุกรมของกริยา คำคุณศัพท์
    • (C) เฉพาะรูป た
    • (D) เฉพาะคำถาม
  5. 接法が正しいのは?

    • (A) ふざけたにも程がある。
    • (B) ふざけてにも程がある。
    • (C) ふざけるにも程がある。
    • (D) ふざけにも程がある。