「〜にも程がある」: ก็ต้องมีขอบเขต / เกินไปแล้ว (N1)
การตำหนิสภาพที่มากเกินไป
「冗談にも程がある!」 — แม้แต่เรื่องล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต นี่มันเกินไปแล้ว
เมื่อคำพูดหรือการกระทำของใครบางคนเกินเลยไป มีวลีหนึ่งที่ใช้แสดงทั้งความไม่อยากเชื่อและความไม่พอใจ — 「冗談にも程がある! (ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขตสิ!)」 「〜にも程がある」 = ทุกอย่างมีขอบเขต นี่มันเกินไปแล้ว แฝง การตำหนิและความไม่พอใจ ที่ชัดเจน ใช้ประณามผู้ที่ทำอะไรเกินกว่าเส้นที่ยอมรับได้ บทความนี้จะอธิบายแก่นของ “สำนึกถึงขอบเขต + การตำหนิ” วิธีเชื่อมต่อ (ไม่ใช้รูป て/た) และวิธีแยกความต่างจาก 「すぎる」 ที่เป็นกลาง
แก่นหลัก: ทุกอย่างมีขอบเขต นี่มันเกินไปแล้ว (ตำหนิ)
「คำนาม/รูปพจนานุกรมของกริยา/คำคุณศัพท์ + にも程がある」 หมายถึง “ทุกอย่างมีขอบเขต ~ ควรมีความพอดี คุณเกินไปแล้ว” — ผู้พูดมองว่าการกระทำของอีกฝ่าย (โกหก ล้อเล่น เห็นแก่ตัว ไร้ยางอาย…) เกินเลย เกินกว่าเส้นที่ยอมรับได้ จึงแสดง ความไม่พอใจและความไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง (รู้จักหยุดบ้าง):
- 嘘をつくにも程がある、よくそんな作り話を (โกหกก็ต้องมีขอบเขต แต่งเรื่องแบบนั้นขึ้นมาได้ยังไง)
- 失礼にも程がある、初対面の人になんて口を (เสียมารยาทก็ต้องมีขอบเขต พูดกับคนที่เพิ่งเจอกันครั้งแรกแบบนั้นได้ยังไง)
- 自分勝手にも程がある、少しは周りを考えろ (เห็นแก่ตัวก็ต้องมีขอบเขต คิดถึงคนรอบข้างบ้างสิ)
ความรู้สึก: แก่นคือ “ทุกอย่างมีขอบเขต (程 = ขอบเขต ความพอดี) และคุณข้ามมันไปแล้ว” แฝง การตำหนิ ความไม่พอใจ และความไม่อยากเชื่อ อย่างชัดเจน น้ำเสียงรุนแรง ส่วนใหญ่ใช้ประณามคำพูดหรือการกระทำที่เกินเลยของผู้อื่น พบบ่อยในการบ่นหรือดุแบบภาษาพูด ในภาษาไทยใกล้เคียงกับ “ก็ต้องมีขอบเขตสิ, ควรจะพอดี ๆ บ้าง, เกินไปแล้วนะ, เกินไปจริง ๆ”
การเชื่อมต่อและรูปแบบ
| ต่อกับ | รูปแบบ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำนาม | คำนาม + にも程がある | 冗談にも程がある (ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต) |
| รูปพจนานุกรมของกริยา | 〜(する)にも程がある | 嘘をつくにも程がある (โกหกก็ต้องมีขอบเขต) |
| คำคุณศัพท์ | คำคุณศัพท์ i/na + にも程がある | 失礼にも程がある (เสียมารยาทก็ต้องมีขอบเขต) |
「程(ほど)」 = ขอบเขต ความพอดี ตามหลัง คำนาม/รูปพจนานุกรมของกริยา/คำคุณศัพท์ (⚠️ไม่ใช่รูป て และไม่ใช่รูป た) ส่วนใหญ่ ใช้เดี่ยว ๆ หรือปิดท้ายประโยค เป็นการตำหนิการกระทำที่เกินเลย (〜にも程がある!) มักใช้คู่กับ 「よく〜 (ทำได้ยังไง)」「少しは (บ้างสิ)」
ตัวอย่างการใช้งาน
- ふざけるにも程がある。今は真剣な話をしているんだ。(เล่นไม่เข้าเรื่องก็ต้องมีขอบเขต ตอนนี้เรากำลังคุยเรื่องจริงจังอยู่นะ)
- 図々しいにも程がある。人の家で勝手に冷蔵庫を開けるとは。(หน้าด้านก็ต้องมีขอบเขต ถึงขั้นเปิดตู้เย็นบ้านคนอื่นโดยพลการ)
- 世間知らずにも程がある。それくらい常識だろう。(ไม่รู้เรื่องโลกก็ต้องมีขอบเขต แค่นั้นก็เป็นเรื่องที่รู้กันทั่วไปไม่ใช่หรือ)
- 心配性にも程があるよ。少しは落ち着いて。(กังวลมากเกินไปแล้วนะ ใจเย็น ๆ บ้าง)
- 人をからかうにも程がある。彼は本気で傷ついているんだ。(แกล้งคนก็ต้องมีขอบเขต เขาเจ็บปวดจริง ๆ นะ)
⚠️ จุดที่พลาดง่าย
① แก่นคือ ‘สำนึกถึงขอบเขต + การตำหนิ’ น้ำเสียงรุนแรง ไม่ใช่ ‘เกินไป ~’ แบบเป็นกลาง นี่คือความรู้สึกสำคัญของ 「にも程がある」 ไม่ใช่การบอกแบบเป็นกลางว่า “เกินไป มากเกินไป” แต่แฝง การตำหนิ ความไม่พอใจ และความไม่อยากเชื่อที่รุนแรงและชัดเจน — “(ทุกอย่างมีขอบเขต) คุณเกินไปแล้ว นี่มันเกินกว่าเหตุ รู้จักหยุดบ้าง” ส่วนใหญ่ใช้ ประณามคำพูดหรือการกระทำที่เกินเลยของผู้อื่น (โกหก ล้อเล่น เห็นแก่ตัว ไร้ยางอาย เสียมารยาท) พร้อมการบ่นหรือดุ: 冗談にも程がある (ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต — ตำหนิมุกตลกที่เกินเลย) วิธีทดสอบ: ถ้าจะพูดด้วย การตำหนิและความไม่พอใจ ว่า “(ทุกอย่างมีขอบเขต) คุณเกินไปแล้ว!” → にも程がある; ถ้าแค่บรรยายแบบเป็นกลางว่า “เกินไป มากเกินไป” → ใช้ すぎる
② การเชื่อมต่อ: คำนาม/รูปพจนานุกรมของกริยา/คำคุณศัพท์ (ไม่ใช่รูป て และไม่ใช่รูป た) ในการเชื่อมต่อ 「にも程がある」 ตามหลัง คำนาม (冗談にも程がある), รูปพจนานุกรมของกริยา (嘘をつくにも程がある) หรือ คำคุณศัพท์ (失礼にも程がある, 図々しいにも程がある) ⚠️ ไม่ใช้กับรูป て หรือรูป た — ไม่ใช่ 「嘘をついてにも程がある」「嘘をついたにも程がある」 วิธีทดสอบ: ใช้คำนาม รูปพจนานุกรม หรือคำคุณศัพท์ (รูปธรรมดา) ไม่ใช้รูป て/รูป た
③ แยกจาก 「すぎる」 — にも程がある แฝงการตำหนิ ส่วน すぎる เป็นกลาง ทั้งสองแสดงความ “เกินพอดี” แต่น้ำเสียงต่างกันราวฟ้ากับดิน 「〜にも程がある」 = ต้องมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว (ตำหนิ ไม่พอใจ ไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง): 親切にも程がある (ใจดีก็ต้องมีขอบเขต — พร้อมการตำหนิหรือความไม่อยากเชื่อว่า “ความใจดีที่มากเกินไปกลับกลายเป็นการรบกวน”) ใช้เฉพาะเพื่อดุหรือบ่น ถึงความเกินเลยของอีกฝ่าย 「〜すぎる」 = เกินไป ~ มากเกินไป ~ (แสดงระดับที่เกินอย่างเป็นกลาง ดู 〈すぎる〉): 親切すぎる (ใจดีเกินไป — เป็นกลาง อาจเป็นคำชมก็ได้) เพียง บอกอย่างเป็นกลางว่า “ระดับเกินไป” ทั้งบวกและลบ ความต่าง: 「にも程がある」 แฝงการตำหนิและความไม่พอใจอย่างรุนแรง (คุณเกินไปแล้ว!); 「すぎる」 แสดงความเกินอย่างเป็นกลาง (เกินไป ~ ทั้งบวกและลบ ดู 〈すぎる〉) วิธีทดสอบ: ถ้าจะ ดุหรือบ่น ว่า “(ควรมีขอบเขตบ้าง) นี่เกินไปแล้ว!” → にも程がある; ถ้าแค่พูด แบบเป็นกลาง ว่า “เกินไป มากเกินไป” → すぎる ดังนั้น 「優しすぎる」 อาจเป็นคำชมได้ (เป็นคนใจดีเกินไป) แต่ 「優しいにも程がある」 แฝงการตำหนิและความไม่อยากเชื่อว่า “ใจอ่อนเกินไปแล้ว”
🔄 ความหมายแฝงและการเปรียบเทียบ: にも程がある/すぎる/というものだ/もほどほどに
| รูปแบบ | ความหมาย | ความรู้สึก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| 〜にも程がある | ต้องมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว | ตำหนิ ไม่พอใจ ไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง | 冗談にも程がある (ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต) |
| 〜すぎる | เกินไป ~ มากเกินไป ~ (ดู 〈すぎる〉) | บอกระดับที่เกินอย่างเป็นกลาง (บวกหรือลบ) | 親切すぎる |
| 〜というものだ | นั่นแหละคือ (สิ่งที่เรียกว่า) ~ เกินไป ~ | แฝงการตัดสินและความรู้สึก | 失礼というものだ |
| 〜もほどほどに | ~ ก็ควรพอดี ๆ | คำแนะนำ คำเตือน (เบากว่า) | 冗談もほどほどに |
สิ่งที่สับสนได้ง่าย: 「〜にも程がある」 = ต้องมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว (ตำหนิ ไม่พอใจ ไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง ประณามคำพูด/การกระทำที่เกินเลย); 「〜すぎる」 = เกินไป ~ มากเกินไป ~ (แสดงระดับที่เกินอย่างเป็นกลาง ทั้งบวกและลบ ดู 〈すぎる〉); 「〜というものだ」 = นั่นแหละคือ (สิ่งที่เรียกว่า) ~ เกินไป ~ (แฝงการตัดสินและความรู้สึก); 「〜もほどほどに」 = ~ ก็ควรพอดี ๆ (คำแนะนำหรือคำเตือนที่เบากว่า) ถ้าจะตำหนิความเกินเลยอย่างรุนแรงใช้ にも程がある; ถ้าความเกินแบบเป็นกลางใช้ すぎる; ถ้าเตือนเบา ๆ ใช้ ほどほどに
💡 เคล็ดลับการเรียน
「〜にも程がある」 = ทุกอย่างมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว — สามประเด็น: ① แก่นคือ “สำนึกถึงขอบเขต + การตำหนิ” — น้ำเสียงรุนแรง แฝงความไม่พอใจและไม่อยากเชื่ออย่างชัดเจน ใช้เฉพาะเพื่อประณามคำพูดหรือการกระทำที่เกินเลยของผู้อื่น (โกหก ล้อเล่น เห็นแก่ตัว ไร้ยางอาย); ② การเชื่อมต่อคือคำนาม/รูปพจนานุกรม/คำคุณศัพท์ (ไม่ใช่รูป て และไม่ใช่รูป た); ③ แยกจาก 「すぎる (เกินอย่างเป็นกลาง ทั้งบวกและลบ ดู 〈すぎる〉)」 — にも程がある แฝงการตำหนิอย่างรุนแรง นี่คือ ประโยคตำหนิ ที่ใช้งานได้จริง — 「冗談にも程がある!」「嘘をつくにも程がある!」 ถ่ายทอดความรู้สึกไม่อยากเชื่อและไม่พอใจว่า “ทุกอย่างมีขอบเขต คุณเกินไปแล้ว” ได้อย่างคมและตรงจุด ถ้าจะบอกอย่างเป็นกลางว่า “เกินไป ~” ใช้ 「すぎる」 แต่เมื่อจะดุด้วยความโกรธและไม่อยากเชื่อว่า “เกินไปแล้ว!” 「にも程がある」 มีพลังกว่า
❓ คำถามที่พบบ่อยแบบสั้น
Q: 「冗談にも程がある」 กับ 「冗談がすぎる」 ต่างกันอย่างไร?
ความหมายใกล้เคียงกัน (ทั้งคู่บอกว่ามุกเกินเลยไป) แต่ต่างกันที่ ‘ความรุนแรงของการตำหนิและอารมณ์’ 「〜にも程がある」 = ต้องมีขอบเขต นี่เกินไปแล้ว (ตำหนิ ไม่พอใจ ไม่อยากเชื่ออย่างรุนแรง): 「冗談にも程がある」 น้ำเสียง รุนแรงมาก แฝง การดุ ความโกรธ และความไม่อยากเชื่อ อย่างชัดเจน — “(ล้อเล่นก็ต้องมีขอบเขต) มุกของคุณเกินไปแล้ว มันเกินกว่าเหตุ รู้จักหยุดบ้าง!” เป็น การประณามอย่างรุนแรง ต่อความเกินเลยของอีกฝ่าย มักใช้เดี่ยว ๆ เป็นการตำหนิ (〜にも程がある!) 「〜がすぎる/〜すぎる」 = เกินไป ~ มากเกินไป ~ (แสดงระดับที่เกินอย่างเป็นกลาง ดู 〈すぎる〉): 「冗談がすぎる」 ก็แปลว่า “มุกเกินไป” ได้ แต่น้ำเสียง เรียบและเป็นกลางกว่า เพียงบอกว่า “ระดับเกินไป” การตำหนิเบากว่า 「にも程がある」: その冗談は少しすぎるんじゃない? (มุกนั้นมันเกินไปหน่อยไหม? — นุ่มนวลกว่า) ความต่าง: 「にも程がある」 ตำหนิและไม่พอใจอย่างรุนแรง (พร้อมความโกรธ ความไม่อยากเชื่อ และการประณาม); 「すぎる」 เป็นกลางและอ่อนกว่า (แค่บอกว่าเกิน ดู 〈すぎる〉) วิธีทดสอบ: ถ้าจะ ดุหรือบ่นอย่างรุนแรง ว่า “เกินไปแล้ว!” → にも程がある; ถ้าแค่พูด อย่างเป็นกลางและอ่อนโยนกว่า ว่า “เกินไป ~ มากเกินไป” → すぎる ดังนั้นเวลาจะดุด้วยความโกรธให้ใช้ 「にも程がある」 และถ้าจะเตือนเบา ๆ ให้ใช้ 「すぎる」 หรือ 「ほどほどに (พอดี ๆ)」
Q: อะไรต่อหน้า 「にも程がある」 ได้บ้าง? พูดว่า 「嘘をついたにも程がある」 ได้ไหม?
ไม่ได้ — ใช้รูป た ไม่ได้ 「にも程がある」 ตามหลังคำนาม/รูปพจนานุกรมของกริยา/คำคุณศัพท์ ไม่ใช่รูป て หรือรูป た การเชื่อมต่อที่ถูกต้องมีสามแบบ: ① คำนาม + にも程がある: 冗談にも程がある, 嘘にも程がある, わがままにも程がある ② รูปพจนานุกรมของกริยา + にも程がある: 嘘をつくにも程がある (○ ใช้รูปพจนานุกรม 「つく」), ふざけるにも程がある, 人をからかうにも程がある ③ คำคุณศัพท์ + にも程がある: 失礼にも程がある, 図々しいにも程がある, しつこいにも程がある ⚠️ ผิด: ×嘘をついてにも程がある (ห้ามใช้รูป て), ×嘘をついたにも程がある (ห้ามใช้รูป た) ดังนั้น “โกหกก็ต้องมีขอบเขต” ต้องใช้ รูปพจนานุกรม 「嘘をつくにも程がある」 ไม่ใช่ 「ついた」 วิธีทดสอบ: หน้า 「にも程がある」 ใช้ คำนาม รูปพจนานุกรมของกริยา หรือคำคุณศัพท์ (รูปธรรมดา) จำไว้ว่ากริยาใช้รูปพจนานุกรม (する, つく, ふざける) ไม่ใช่รูป て/รูป た
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「嘘をつく___。もう信用できない。」(โกหกขนาดนี้มันเกินไปแล้ว)
- (A) ではない
- (B) に越したことはない
- (C) にも程がある
- (D) かのようだ
「にも程がある」の語感は?
- (A) การกล่าวอย่างเป็นกลาง
- (B) ชมเชย
- (C) ขอบคุณ
- (D) ตำหนิ: ต้องมีขอบเขต / นี่เกินไปแล้ว
「冗談にも程がある」の意味は?
- (A) มุกนี้เกินเลยไปแล้ว
- (B) มุกนี้ตลก
- (C) ไม่ได้พูดเล่น
- (D) ชอบพูดเล่น
「にも程がある」の前に来られるのは?
- (A) เฉพาะรูป て
- (B) คำนาม รูปพจนานุกรมของกริยา คำคุณศัพท์
- (C) เฉพาะรูป た
- (D) เฉพาะคำถาม
接法が正しいのは?
- (A) ふざけたにも程がある。
- (B) ふざけてにも程がある。
- (C) ふざけるにも程がある。
- (D) ふざけにも程がある。