“〜tsumori de・〜kimochi de”: ด้วยใจที่คิดว่า 〜 (ทำบางสิ่ง) (N2)

「新人になったつもりで」「死んだつもりで頑張る」 — ทำราวกับว่าตนอยู่ในสภาพหรือบทบาทหนึ่ง ไม่ใช่ความตั้งใจที่แท้จริง

「死んだつもりで、もう一度挑戦する」 — จินตนาการว่าตัวเองอยู่ในสภาพหนึ่ง แล้วลงมือทำด้วยใจแบบนั้น

เวลาเริ่มต้นใหม่ 「死んだつもりで、もう一度挑戦する」 (ด้วยใจที่พร้อมสู้ตาย จะลองท้าทายอีกครั้ง) — 「〜つもりで・〜気持ちで」 = ด้วยใจที่คิดว่า ~ (ทำบางสิ่ง) จินตนาการว่าตนอยู่ใน สภาพ/บทบาท หนึ่งแล้วลงมือทำด้วยจิตใจแบบนั้น ต่างจาก 「つもりだ」 ที่แปลว่า “ตั้งใจจะ” บทความนี้อธิบายการใช้ 「つもりで」 ในแง่ของท่าทีทางใจ การใช้ 「たつもりで (ราวกับว่าทำไปแล้ว)」 ในแง่จินตนาการ และการแยกจาก 「つもりだ (ตั้งใจจะ)」

หัวใจสำคัญ: จินตนาการว่าตัวเองอยู่ในสภาพหนึ่ง แล้วทำด้วยใจแบบนั้น

「〜つもりで/気持ちで」 หมายถึง “ด้วยใจที่คิดว่า ~ ถือว่าตัวเองเป็น ~ (แล้วทำบางสิ่ง)”:

ความรู้สึก: “ด้วยใจที่คิดว่า ~/ราวกับว่า ~ แล้วลงมือทำ” — หัวใจคือ วางตัวเองไว้ในสภาพ บทบาท หรือสถานการณ์ในจินตนาการ แล้วทำด้วยใจแบบนั้น เป็น “การตั้งใจสำหรับลงมือทำ” ไม่ใช่ข้อเท็จจริง

วิธีเชื่อมต่อ

รูปแบบความหมายตัวอย่าง
คำนาม + の + つもりでด้วยใจที่คิดว่า ~ ราวกับเป็น ~プロのつもりで
กริยารูป た + つもりでราวกับว่า ~ ไปแล้ว (จินตนาการ)行ったつもりで
คำนาม + の + 気持ちでด้วยความรู้สึกแบบ ~感謝の気持ちで
〜つもりで + การกระทำทำด้วยใจที่คิดว่า ~若いつもりで動く

「〜つもりで」 ต่อท้าย คำนาม の (ท่าทีทางใจ/บทบาท) หรือ กริยารูป た (จินตนาการว่าทำเสร็จแล้ว) 「〜気持ちで」 ต่อท้าย คำนาม の (ความรู้สึก) ความหมายใกล้เคียงกัน ตามด้วย การกระทำ หมายถึง “ลงมือทำด้วยใจ/ความรู้สึกแบบนั้น” เป็นการตั้งจิตใจสำหรับลงมือทำ

ตัวอย่างการใช้

⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด

① 「つもりで」 (ทำด้วยใจที่คิดว่า) vs 「つもりだ」 (ตั้งใจจะ): ต่างกันที่ท้ายประโยค ทั้งสองมี 「つもり」 แต่ความหมายต่างกัน 「〜つもりで」 = ด้วยใจที่คิดว่า ~ ราวกับว่า ~ (ทำบางสิ่ง): ตามด้วย การกระทำ หมายถึง “ทำด้วยใจ/ความรู้สึกแบบนั้น”: プロのつもりで練習する (ฝึกซ้อมด้วยใจของมืออาชีพ — วางตัวเองไว้ในสภาพ “มืออาชีพ” แล้วฝึก) 「〜つもりだ」 = ตั้งใจจะ ~ วางแผนจะ ~: แสดง ความตั้งใจ แผนในอนาคต: 明日、練習するつもりだ (ตั้งใจจะฝึกซ้อมพรุ่งนี้ — ความตั้งใจ) ความต่างคือ 「つもりで」 คือ “ทำด้วยใจที่คิดว่า ~ (ท่าทีทางใจ)” ตามด้วยการกระทำ; 「つもりだ」 คือ “ตั้งใจจะ ~ (ความตั้งใจ)” ทำหน้าที่เป็นภาคแสดง วิธีตัดสิน: ถ้าจะบอกว่า “ทำด้วยใจที่คิดว่า ~/ราวกับว่า ~” ใช้ つもりで (+ การกระทำ); ถ้าจะบอกว่า “ตั้งใจจะ ~ กำลังจะ ~” ใช้ つもりだ อย่าสับสนระหว่าง 「プロのつもりで練習する (ฝึกด้วยใจของมืออาชีพ)」 กับ 「プロになるつもりだ (ตั้งใจจะเป็นมืออาชีพ)」

② 「〜たつもりで」 = ราวกับว่า ~ ไปแล้ว (จินตนาการว่าทำเสร็จแล้ว) 「กริยารูป た + つもりで」 เป็นการใช้ที่ใช้ประโยชน์ได้จริงมาก = “ราวกับว่าได้ทำ ~ ไปแล้ว (ทั้งที่ยังไม่ได้ทำ) แล้วทำต่อด้วยสมมตินั้น” มักใช้เพื่อ ห้ามใจตนเอง หรือเปลี่ยนใจ: 買ったつもりで貯金する (คิดว่าซื้อไปแล้ว แล้วเก็บเงินไว้ — สมมติว่าซื้อแล้วเพื่อห้ามใจไม่ให้ใช้เงิน), 旅行に行ったつもりで、お金を寄付した (คิดว่าไปเที่ยวมาแล้ว แล้วบริจาคเงินแทน), だまされたつもりでやってみて (ถือว่าโดนหลอกก็แล้วกัน ลองทำดูสักครั้ง — วางความสงสัยไว้ก่อนแล้วลองทำ) หมายถึง “(ที่จริงยังไม่ได้ ~ แต่) ลองคิดว่า ~ ไปแล้ว แล้ว…” มักใช้ โน้มน้าวตนเองหรือผู้อื่นให้ปล่อยวาง เปลี่ยนใจ ห้ามความอยาก 「たつもりで」 แบบนี้สะดวกมากในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะ 「だまされたつもりで (ถือว่าโดนหลอก) ลองดู」 เป็นวลีที่ใช้บ่อยเพื่อชักชวนให้อีกฝ่ายลองทำดู

③ 「気持ちで」 ≈ 「つもりで」 ทั้งคู่คือ ‘ด้วยความรู้สึก/ใจแบบ ~’ 「〜気持ちで」 กับ 「〜つもりで」 ใกล้เคียงกัน ทั้งคู่คือ “ด้วยความรู้สึก/ใจแบบ ~ (ลงมือทำ)” ส่วนใหญ่ใช้แทนกันได้ ความต่างเล็กน้อย: 「気持ちで」 เอนไปทาง ‘ความรู้สึก อารมณ์’ (感謝の気持ちで = ด้วยความรู้สึกขอบคุณ, 祈るような気持ちで = ด้วยความรู้สึกเหมือนภาวนา); 「つもりで」 เอนไปทาง ‘ถือว่าตัวเองเป็นบทบาท/สภาพ ~’ หรือ ‘จินตนาการ’ (プロのつもりで = ถือว่าตัวเองเป็นมืออาชีพ, 買ったつもりで = จินตนาการว่าซื้อแล้ว) ดังนั้นถ้าจะเน้น อารมณ์/ความรู้สึก ใช้ 「気持ちで」 ถ้าจะเน้น การวางตัวในบทบาท/การจินตนาการ ใช้ 「つもりで」 แต่ในหลายกรณีใช้แทนกันได้ (新人のつもりで/新人の気持ちで頑張る = พยายามด้วยใจของมือใหม่) ทั้งสองสะดวกสำหรับการแสดงว่า “ทำด้วยความรู้สึก/ใจแบบ ~” อย่างเป็นธรรมชาติ

🔄 เปรียบเทียบ: つもりで/気持ちで/つもりだ/たつもり(だ)

รูปแบบความรู้สึกตัวอย่าง
〜つもりでด้วยใจที่คิดว่า ~ ราวกับว่า ~ (ทำ)プロのつもりで
〜気持ちでด้วยความรู้สึกแบบ ~ (ทำ)感謝の気持ちで
〜つもりだตั้งใจจะ ~ วางแผนจะ ~行くつもりだ
〜たつもり(だ)คิดว่าทำไปแล้ว (แต่จริงๆ ยังไม่ครบ)やったつもり

จุดที่สับสนง่าย: 「〜つもりで」 = ด้วยใจที่คิดว่า ~ ราวกับว่า ~ (ทำบางสิ่ง) (วางตัวเองในสภาพหนึ่ง/จินตนาการ แล้วตามด้วยการกระทำ); 「〜気持ちで」 = ด้วยความรู้สึกแบบ ~ (เอนไปทางอารมณ์ ≈ つもりで); 「〜つもりだ」 = ตั้งใจจะ ~ วางแผนจะ ~ (แผน/ความตั้งใจในอนาคต เป็นภาคแสดง); 「〜たつもり(だ)」 = คิดว่าทำไปแล้ว (เชื่อว่าทำแล้ว แต่ที่จริงไม่ใช่ やったつもりだった = นึกว่าทำแล้ว) ถ้าจะทำด้วยใจที่คิดว่า ~ ใช้ つもりで; ถ้าเป็นความรู้สึกใช้ 気持ちで; ถ้าเป็นความตั้งใจใช้ つもりだ; ถ้า “นึกว่าทำแล้ว” ใช้ たつもり

💡 วิธีจำ

「〜つもりで・気持ちで」 = ด้วยใจ/ความรู้สึกแบบ ~ (ทำบางสิ่ง) วางตัวเองในสภาพ บทบาท หรือจินตนาการ — มีสามจุด: ① 「つもりで」 vs 「つもりだ」 — つもりで + การกระทำ = ทำด้วยใจที่คิดว่า ~ (プロのつもりで練習), つもりだ = ตั้งใจจะ (練習するつもりだ) ต่างกันที่ท้ายประโยค; ② 「〜たつもりで」 = ราวกับว่า ~ ไปแล้ว (จินตนาการ) — สะดวกมาก มักใช้ห้ามใจหรือเปลี่ยนใจ (買ったつもりで貯金 = คิดว่าซื้อแล้ว เก็บเงินไว้; だまされたつもりで試す = ถือว่าโดนหลอก ลองดู); ③ 「気持ちで」 ≈ 「つもりで」 — 気持ちで เอนไปทางอารมณ์ (感謝の気持ちで) つもりで เอนไปทางการวางตัวในบทบาท/จินตนาการ ชุดนี้คือ “การตั้งจิตใจสำหรับลงมือทำ” — ถ้าอยากปลุกใจตัวเองว่า “จะทำด้วยใจแบบ ~” 「〜つもりで」 ทรงพลังมาก (死んだつもりで = ด้วยใจพร้อมสู้ตาย)

❓ คำถามที่พบบ่อย

Q: 「つもりで」 กับ 「つもりだ」 ต่างก็มี 「つもり」 ความหมายเหมือนกันไหม?

ไม่เหมือน — ความต่างอยู่ที่ 「で」 กับ 「だ」 และสิ่งที่ตามมา 「〜つもりで」 = ด้วยใจที่คิดว่า ~ ราวกับว่า ~ (ทำบางสิ่ง): 「つもり」 ตามด้วย 「で」 แล้วต่อด้วย การกระทำ หมายถึง “ทำบางสิ่งด้วยใจ/ความรู้สึก/การสมมติแบบนั้น” — เป็น “การตั้งจิตใจสำหรับลงมือทำ”: プロのつもりで演奏する (เล่นดนตรีด้วยใจของมืออาชีพ), 若いつもりで運動する (ออกกำลังกายราวกับยังหนุ่มสาว), 買ったつもりで貯金する (คิดว่าซื้อแล้ว เก็บเงินไว้) จุดเน้นคือ “ด้วยใจที่คิดว่า ~/ราวกับว่า ~ แล้วทำ (การกระทำที่ตามมา)” 「〜つもりだ」 = ตั้งใจจะ ~ วางแผนจะ ~: 「つもり」 ตามด้วย 「だ/です」 เป็นภาคแสดง แสดง ความตั้งใจ แผนในอนาคต: 来年、留学するつもりだ (ตั้งใจจะไปเรียนต่อต่างประเทศปีหน้า), 彼に謝るつもりだ (ตั้งใจจะขอโทษเขา) จุดเน้นคือ “ตั้งใจจะทำ ~ (ความตั้งใจ)” วิธีตัดสิน: 「つもりで」 + การกระทำ = ทำด้วยใจที่คิดว่า ~ (การตั้งจิตใจ); 「つもりだ」 = ตั้งใจจะ ~ (ความตั้งใจ แผน) เช่น 「プロのつもりで頑張る (พยายามด้วยใจของมืออาชีพ — ท่าทีทางใจ)」 ใช้ つもりで; 「プロになるつもりだ (ตั้งใจจะเป็นมืออาชีพ — ความตั้งใจ)」 ใช้ つもりだ อันหนึ่งคือ “(ด้วยใจแบบหนึ่ง) ลงมือทำ” อีกอันคือ “ตั้งใจจะทำ” อย่าสับสนกัน ยังมี 「〜たつもり(だ)」 = “คิดว่าทำไปแล้ว (แต่จริงๆ ไม่ใช่)” (やったつもりだったが、ミスがあった = นึกว่าทำเสร็จดีแล้ว แต่มีข้อผิดพลาด) ซึ่งเป็นการใช้อีกแบบหนึ่ง

Q: 「〜たつもりで」 หมายความว่าอย่างไร? ควรเข้าใจ 「買ったつもりで貯金する」 อย่างไร?

「〜たつもりで」 = “ราวกับว่าได้ ~ ไปแล้ว (ทั้งที่ยังไม่ได้ทำ) แล้ว…” เป็นการใช้เชิง จินตนาการและเปลี่ยนใจ ที่สะดวกมาก ประกอบจาก “กริยารูป た” (แสดงว่าเสร็จสิ้น) + 「つもりで」 (ราวกับว่า จินตนาการ) หมายถึง “(ที่จริงยังไม่ได้ทำ ~ แต่) ลองคิดว่าทำ ~ ไปแล้ว แล้ว (ทำสิ่งที่ตามมา)” มักใช้ ห้ามความอยาก เปลี่ยนอารมณ์ โน้มน้าวตนเองหรือผู้อื่น ลองดู 「買ったつもりで貯金する」: ตามตัวอักษรคือ “คิดว่าซื้อไปแล้ว (แล้ว) เก็บเงิน” หมายความว่า “(ที่จริงยังไม่ได้ซื้อของที่อยากได้ แต่) ลองคิดว่าซื้อไปแล้ว เงินใช้ไปแล้ว แล้วเก็บเงินก้อนนั้นไว้” เป็นกลเม็ดทางจิตวิทยา เพื่อห้ามใจไม่ให้ช็อปปิ้ง: หลอกตัวเองว่า “เงินใช้ไปแล้วนี่นา” จึงอดใจไม่ซื้อและได้เก็บเงิน ตัวอย่างอื่นๆ:

ตัวอย่างสุดท้าย 「だまされたつもりで」 พบบ่อยมาก เป็นวลีสำหรับ ชักชวนให้อีกฝ่ายลองทำดู: “(ต่อให้สุดท้ายกลายเป็นว่าโดนหลอกก็ไม่เป็นไร) ถือว่าโดนหลอกสักครั้ง ลองดู” ใช้โน้มน้าวให้วางความสงสัยแล้วลองทำ ดังนั้นแก่นของ 「〜たつもりで」 คือ “จินตนาการว่า ~ ไปแล้ว (ทั้งที่ยังไม่ได้ทำ) เพื่อเปลี่ยนใจ ห้ามใจ หรือโน้มน้าว” เป็นสำนวนเชิงภูมิปัญญาชีวิตที่ใช้ประโยชน์ได้จริง

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「新人になった___、一から勉強し直す。」(ด้วยใจที่คิดว่าเป็นมือใหม่)

    • (A) つもりで
    • (B) ところで
    • (C) ばかりで
    • (D) どころで
  2. 「旅行___つもりで来てください。」(ถือเสมือนว่าเป็นการไปเที่ยว)

    • (A) で
    • (B) を
    • (C) が
    • (D) の
  3. 「死んだつもりで頑張る」 มีความหมายว่าอย่างไร?

    • (A) ตายจริงๆ
    • (B) พยายามอย่างเต็มที่ด้วยใจที่พร้อมสู้ตาย
    • (C) ไม่พยายาม
    • (D) อยากพัก
  4. 「つもりで」 กับ 「つもりだ」 ต่างกันอย่างไร?

    • (A) つもりで = ความตั้งใจที่ท้ายประโยค
    • (B) เหมือนกันทุกประการ
    • (C) つもりで = ทำบางสิ่งด้วยใจแบบหนึ่ง (ต่อกับการกระทำ); つもりだ = “ตั้งใจจะ” ที่ท้ายประโยค
    • (D) つもりだ = ต่อกับการกระทำ
  5. การเชื่อมต่อแบบใดถูกต้อง?

    • (A) プロになるつもりで練習する。
    • (B) 旅行つもりで(名詞は の)。
    • (C) 死ぬだつもりで。
    • (D) 遊びをつもりで。