“〜というのは〜ということだ”: สิ่งที่เรียกว่า ~ ก็คือ... (รูปประโยคนิยามความหมาย) (N3)
「敬語というのは相手を敬う言葉づかいのことだ」 — ยกคำศัพท์ขึ้นมา แล้วอธิบายว่าหมายถึงอะไร
「敬語というのは、相手を敬う言葉づかいのことだ」 — 「というのは〜ということだ」 นิยามว่า “~ หมายถึง ~”
「『敬語』というのは、相手を敬う言葉づかいのことだ」 (“เคโกะ” หมายถึงการใช้ภาษาที่แสดงความเคารพต่ออีกฝ่าย) — 「(คำนาม/อนุประโยค) + というのは〜ということだ/ことだ」 เป็นรูปประโยคสำหรับ นิยามหรืออธิบายแนวคิด: ยกสิ่งที่จะอธิบายขึ้นมาก่อน แล้วลงท้ายด้วย 「ことだ・ものだ」 สอดรับกันเพื่อ “ขยายความ” บทความนี้อธิบายหน้าที่นิยามของ 「というのは」 และแยกให้ชัดจาก 「ということは」 ที่ใช้สรุป และรูปภาษาพูด 「とは/って」
หัวใจสำคัญ: อธิบายว่าคำหรือสิ่งหนึ่ง “หมายถึง …”
หัวใจของ 「というのは〜ということだ」 คือ “การนิยามและอธิบายว่า คำ/สิ่งนี้หมายถึง …” — 「というのは」 ยกสิ่งที่จะอธิบายขึ้นมา (『敬語』というのは) แล้วบอกเนื้อหา โดยมักลงท้ายสอดรับด้วย 「ことだ/ものだ」:
- อธิบายคำศัพท์: 「AI」というのは、人工知能のことだ (“AI” หมายถึงปัญญาประดิษฐ์)
- อธิบายลักษณะของสิ่งหนึ่ง: 留学するというのは、簡単なことではない (การไปเรียนต่อต่างประเทศไม่ใช่เรื่องง่าย)
ความรู้สึก: “~ หมายถึง … เรื่องของ ~ คือ …” — นิยามเพื่อให้แนวคิดชัดเจน
วิธีเชื่อมคำ
| รูปแบบ | การใช้ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำนาม + というのは〜ことだ | ~ หมายถึง | 敬語というのは〜ことだ |
| อนุประโยค + というのは | เรื่องของ ~ | 留学するというのは |
| การลงท้ายสอดรับ | ことだ/ものだ | 〜ということだ |
ตัวอย่างในบริบท
- 「敬語」というのは、相手を敬う言葉づかいのことだ。(“เคโกะ” หมายถึงการใช้ภาษาที่แสดงความเคารพต่ออีกฝ่าย) — นิยาม
- 「締切」というのは、それまでに提出しなければならない期限のことだ。(“เดดไลน์” คือกำหนดเวลาที่ต้องส่งให้ทันก่อนถึง) — นิยาม
- 親になるというのは、責任を持つということだ。(การเป็นพ่อแม่หมายถึงการแบกรับความรับผิดชอบ) — อธิบายลักษณะของสิ่งหนึ่ง
- 一人暮らしというのは、思ったより大変なものだ。(การอยู่คนเดียวเป็นเรื่องที่ลำบากกว่าที่คิด) — ข้อสังเกตจากประสบการณ์
- 「もったいない」というのは、無駄にするのが惜しいという意味だ。(“มตไตไน (もったいない)” หมายถึงความรู้สึกเสียดายที่ต้องทิ้งขว้างสิ่งของไปโดยเปล่าประโยชน์) — อธิบายความหมาย
⚠️ กับดักที่ควรระวัง
① 「というのは」 (นิยาม: ~ หมายถึง) vs 「ということは」 (สรุป: นั่นก็คือ) というのは = ‘อธิบาย นิยาม' คำ/สิ่งหนึ่ง (敬語というのは〜ことだ = เคโกะหมายถึง …); ということは = ดึง ‘ข้อสรุป' จากสิ่งที่กล่าวมา (กล่าวอีกนัยหนึ่ง นั่นหมายความว่า …) (電気がついている。ということは、彼は家にいる = ไฟเปิดอยู่ แสดงว่าเขาอยู่บ้าน) というのは “อธิบายคำนี้” ส่วน ということは “อนุมานจากสิ่งนั้น” อย่าสับสน
② ประโยคมักลงท้ายสอดรับด้วย 「ことだ/ものだ」 หลังขึ้นต้นด้วย 「というのは」 ประโยคมักจบด้วย 「〜ということだ/ことだ/ものだ」 (สอดรับหน้า-หลัง): AIというのは〜のことだ, 留学するというのは〜ということだ การสอดรับแบบ “というのは … ことだ” นี้คือโครงสร้างทั่วไปของมัน
③ ในภาษาพูดย่อเป็น 「とは/って」 ในการพูด 「というのは」 มักย่อเป็น 「とは」 (ค่อนข้างเป็นทางการ) หรือ 「って」 (เป็นภาษาพูดมาก): 敬語とは〜, 敬語って〜 (เคโกะหมายถึง …) ความหมายเหมือนกัน; というのは เต็มรูปที่สุด, とは ค่อนข้างเป็นทางการ/ภาษาเขียน, って เป็นภาษาพูดที่สุด
🔄 เปรียบเทียบ: というのは/ということは/とは/って
| รูปแบบ | ความรู้สึก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜というのは | ~ หมายถึง (นิยาม อธิบาย) | 敬語というのは |
| 〜ということは | นั่นก็คือ (สรุป) | ということは、留守だ |
| 〜とは | ~ หมายถึง (นิยามค่อนข้างเป็นทางการ) | 幸せとは |
| 〜って | ~ หมายถึง (นิยามแบบภาษาพูด) | 敬語って何? (เคโกะคืออะไร?) |
“~ หมายถึง (นิยาม อธิบายคำศัพท์)” → というのは; “นั่นก็คือ (สรุปจากสิ่งที่กล่าวมา)” → ということは; “~ หมายถึง (นิยามค่อนข้างเป็นทางการ)” → とは; “~ หมายถึง (ภาษาพูด)” → って というのは อธิบาย ส่วน ということは อนุมาน — อย่าปนกัน
💡 สรุปสั้นๆ
「というのは〜ということだ」 เป็นรูปประโยคสำหรับ นิยามและอธิบาย หัวใจคือ “อธิบายว่าคำหรือสิ่งหนึ่ง ‘หมายถึง …'” — 「というのは」 ยกสิ่งที่จะอธิบายขึ้นมา (敬語というのは, 留学するというのは) และตอนท้ายสอดรับด้วย 「ことだ/ものだ」 ให้แนวคิดชัดเจน ข้อผิดพลาดที่พบง่ายที่สุดคือสับสนกับ 「ということは (นั่นก็คือ สรุป)」: というのは = อธิบายว่าคำหนึ่งคืออะไร (นิยาม); ということは = ดึงข้อสรุปจากสิ่งที่กล่าวมา (ดังนั้น …) นอกจากนี้ ในภาษาพูดมักย่อเป็น 「とは (ค่อนข้างเป็นทางการ)/って (เป็นภาษาพูดที่สุด)」 ถ้าต้องการอธิบายคำศัพท์ ให้นิยาม หรือบอกลักษณะของสิ่งหนึ่ง というのは คือคำที่ใช่เลย — เป็นแกนหลักของงานเขียนเชิงอธิบาย การสอน และคำอธิบายแบบพจนานุกรม
❓ คำถามที่พบบ่อย
Q: แยก 「というのは」 กับ 「ということは」 อย่างไร? (สับสนง่ายมาก)
แยกด้วย “นิยาม/อธิบาย” กับ “สรุป” 「というのは」 = ‘อธิบาย นิยาม' คำ/สิ่งหนึ่ง (~ หมายถึง … เรื่องของ ~ คือ …): 「デフレ」というのは、物価が下がり続ける現象のことだ (“เงินฝืด” หมายถึงปรากฏการณ์ที่ราคาสินค้าลดลงต่อเนื่อง — อธิบายคำศัพท์), 働くというのは、社会とつながることだ (การทำงานหมายถึงการเชื่อมโยงกับสังคม — อธิบายลักษณะของสิ่งหนึ่ง) หน้าที่ของมันคือ “อธิบาย A ว่าคือ B” ส่วน 「ということは」 = ดึง ‘ข้อสรุป' จากสิ่งที่กล่าวมา (กล่าวอีกนัยหนึ่ง จากนี้เรารู้ว่า นั่นหมายความว่า …): 財布がない。ということは、家に忘れたのかもしれない (กระเป๋าสตางค์หายไป แสดงว่าอาจลืมไว้ที่บ้าน — การอนุมาน), 彼はまだ来ていない。ということは、寝坊したんだろう (เขายังไม่มา แสดงว่าคงตื่นสาย) หน้าที่ของมันคือ “อนุมาน B จาก A (ข้อสรุป)” สรุปคือ “อธิบายคำ/สิ่งหนึ่ง (A หมายถึง B)” → というのは; “สรุปจากสิ่งที่กล่าวมา (ดังนั้นก็คือ B)” → ということは อย่างหนึ่งคือ “นิยาม” อีกอย่างคือ “อนุมาน” — ความต่างระหว่าง 「のは」 กับ 「は」 ทำให้ความหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง
Q: 「というのは」, 「とは」 และ 「って」 ต่างกันอย่างไร?
ทั้งสามแบบใช้ได้ในความหมายว่า “~ (ยกคำขึ้นมานิยาม/อธิบาย)” ต่างกันที่ ความเป็นทางการและระดับภาษา 「というのは」 = เต็มรูปที่สุด เป็นกลาง (ใช้ได้ทั้งพูดและเขียน ท้ายประโยคมักเป็น ことだ): 「SDGs」というのは、持続可能な開発目標のことです (“SDGs” หมายถึงเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน — อธิบายอย่างครบถ้วน) 「とは」 = เป็นทางการกว่า เป็นภาษาเขียน (ใช้ในนิยาม พจนานุกรม หัวข้อ; กระชับ): 幸せとは何か (ความสุขคืออะไร — แบบหัวข้อ), 努力とは、才能を超えるものだ (ความพยายามคือสิ่งที่เหนือกว่าพรสวรรค์ — นิยามที่จริงจัง) 「って」 = เป็นภาษาพูดที่สุด เป็นกันเอง (ใช้ถามหรืออธิบายในชีวิตประจำวัน): 「敬語って何?」「相手を敬う言葉だよ」 (“เคโกะคืออะไร?” “คือภาษาที่แสดงความเคารพต่ออีกฝ่ายน่ะ” — ถามตอบแบบเป็นกันเอง), あの人って、本当に優しいね (คนนั้นน่ะ ใจดีจริงๆ เลยนะ) สรุปคือ อธิบายครบถ้วน → というのは; นิยามเป็นทางการ/แบบหัวข้อ → とは; ถามตอบแบบเป็นกันเอง → って ทั้งสามเป็นรูปแปรตามระดับภาษาของหน้าที่เดียวกัน ความเป็นทางการ: とは ≧ というのは > って
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「『敬語』___、相手を敬う言葉づかいのことだ。」(สิ่งที่เรียกว่าเคโกะก็คือ...)
- (A) というのは
- (B) どころか
- (C) ばかりに
- (D) わりに
「というのは」の働きは?
- (A) แสดงความขัดแย้ง
- (B) ดึงข้อสรุปจากข้อสมมติ
- (C) นิยามหรืออธิบายคำศัพท์ / แนวคิด
- (D) แสดงเวลา
「留学するというのは簡単ではない」の意味は?
- (A) ไปเรียนต่อต่างประเทศมาแล้ว
- (B) การไปเรียนต่อต่างประเทศเป็นเรื่องง่าย
- (C) อย่าไปเรียนต่อต่างประเทศ
- (D) การไปเรียนต่อต่างประเทศ (ถ้าจะพูดให้ชัด) ไม่ใช่เรื่องง่าย (อธิบาย 「留学」)
「というのは」と「ということは」の違いは?
- (A) สองคำนี้เหมือนกันทุกประการ
- (B) というのは = นิยาม; ということは = ดึงข้อสรุป
- (C) というのは = การอนุมาน
- (D) ということは = การนิยาม
文末に呼応しやすいのは?
- (A) 〜ことだ/ものだ
- (B) 〜てください
- (C) 〜なさい
- (D) 〜だろうか