“〜ようにも〜ない”: อยากจะทำแต่ก็ทำไม่ได้ (N3)
อยากทำบางอย่าง แต่ติดอุปสรรคบางอย่างจึงทำไม่ได้
「手伝おうにも、やり方が分からない」 — 「ようにも〜ない」 อยากจะ ~ แต่ก็ทำไม่ได้
「手伝おうにも、やり方が分からない」 (อยากจะช่วยแต่ก็ไม่รู้วิธีทำ) — 「กริยารูปชวน (volitional) + にも + รูปปฏิเสธของ potential ของกริยาตัวเดียวกัน」 แปลว่า “ต่อให้อยากทำบางอย่าง ก็ทำไม่ได้เพราะเหตุบางอย่าง”: “อยากจะ ~ แต่ทำไม่ได้” เป็น การปะทะกันระหว่างความตั้งใจกับอุปสรรคที่เป็นจริง บทความนี้อธิบายวิธีเชื่อมของ 「ようにも〜ない」 ความรู้สึกยอมจำนนแบบ “มีใจแต่ติดขัดด้วยสถานการณ์จริง” และแยกจาก 「たくても〜ない/ようとしない」
หัวใจสำคัญ: มีความตั้งใจ แต่สถานการณ์จริงขวางไว้
หัวใจของ 「ようにも〜ない」 คือ การปะทะกันของ “ความตั้งใจ vs อุปสรรค” — ครึ่งแรกใช้รูปชวน (〜よう) แสดง “อยากจะทำ” ครึ่งหลังใช้ รูปปฏิเสธของ potential ของกริยาตัวเดียวกัน (〜ない) แสดง “ทำไม่ได้เพราะเหตุบางอย่าง”:
- อยากทำแต่ไม่มีทาง/วิธี: 電話しようにも、電波が入らない (อยากจะโทร แต่ไม่มีสัญญาณ)
- อยากทำแต่ถูกขวาง: 出かけようにも、大雪で出られない (อยากจะออกไปข้างนอก แต่หิมะตกหนักจนออกไม่ได้)
ความรู้สึก: “อยากจะ ~ (ความตั้งใจ) แต่ ~ ไม่ได้ (อุปสรรค)” — มีใจแต่ไร้กำลัง แสดงความยอมจำนนและความอึดอัดคับข้องใจ
วิธีเชื่อมคำ
| ส่วน | รูปแบบ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ครึ่งแรก (ความตั้งใจ) | กริยารูปชวน + にも | 行こうにも |
| ครึ่งหลัง (ทำไม่ได้) | รูปปฏิเสธของ potential ของกริยาตัวเดียวกัน | 行けない |
| รวมกัน | รูปชวน にも + รูปปฏิเสธของ potential | 行こうにも行けない (ถ้าไปได้ก็อยากไป แต่ไม่มีทาง) |
ตัวอย่างในบริบท
- 手伝おうにも、やり方が分からない。(อยากจะช่วยแต่ก็ไม่รู้วิธีทำ) — ไม่มีวิธี
- 電話しようにも、電波が入らない。(อยากจะโทร แต่ไม่มีสัญญาณ) — ไม่มีสัญญาณ
- 眠ろうにも、隣がうるさくて眠れない。(อยากจะนอน แต่ห้องข้างๆ เสียงดังจนนอนไม่หลับ) — ถูกรบกวน
- 買おうにも、お金が足りない。(อยากจะซื้อ แต่เงินไม่พอ) — ไม่มีกำลัง
- 逃げようにも、逃げ場がない。(อยากจะหนี แต่ไม่มีที่ให้หนี) — ไม่มีทางหนี
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① ครึ่งหลังต้องเป็น ‘รูปปฏิเสธของ potential' ไม่ใช่รูปปฏิเสธธรรมดา ✗ 行こうにも行かない (รูปปฏิเสธธรรมดา “ไม่ไป” — ผิด) → ✓ 行こうにも行けない (รูปปฏิเสธของ potential “ไปไม่ได้”) ครึ่งหลังต้องเป็น รูปปฏิเสธของ potential (行ける→行けない, 寝られる→寝られない) แปลว่า “ทำไม่ได้” ไม่ใช่ “ไม่ทำ”
② ครึ่งแรกต้องเป็น ‘รูปชวน' ไม่ใช่รูป たい เมื่อคิดว่า “อยาก” ก็มักอยากใช้รูป たい ตรงๆ — ✗ 行きたいにも行けない → ✓ 行こうにも行けない (รูปชวน + にも) “อยากจะทำ” ในครึ่งแรกใช้ รูปชวน (〜よう/〜おう) + にも ไม่ใช่ 「たい」 จำไว้ว่า: รูปชวน にも + รูปปฏิเสธของ potential
③ 「ようにも〜ない」 (มีใจแต่ติดขัดด้วยสถานการณ์จริง) vs 「たくても〜ない」 (อยากแต่ทำไม่ได้) ใกล้เคียงกันมาก (ทั้งคู่ “อยากแต่ทำไม่ได้”) ความต่างเล็กน้อย: ようにも〜ない = ต่อให้อยากจะ … ก็ทำไม่ได้ (เพราะอุปสรรคเชิงวัตถุวิสัย) (เน้น ‘อุปสรรคภายนอกที่เป็นรูปธรรม') (出かけようにも、雪で出られない = อยากจะออกไปข้างนอกแต่ออกไม่ได้เพราะหิมะ); たくても〜ない = ทั้งที่อยาก … ก็ทำไม่ได้ (เป็นภาษาพูดกว่า ทั้งแบบอัตวิสัยหรือวัตถุวิสัย) (行きたくても、お金がなくて行けない = อยากไปแต่ไปไม่ได้เพราะไม่มีเงิน) ようにも เอนไปทางภาษาเขียนและเน้นการถูกขวางตามความเป็นจริง ส่วน たくても เป็นภาษาพูดมากกว่า
🔄 เปรียบเทียบกับรูปที่คล้ายกัน: ようにも〜ない/たくても〜ない/ても/ようとしない
| รูปแบบ | ความรู้สึก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜ようにも〜ない | อยากจะ … แต่ทำไม่ได้ (ติดอุปสรรค) | 出かけようにも出られない (ถ้าออกไปได้ก็อยากออก แต่ไม่มีทางไปได้) |
| 〜たくても〜ない | ทั้งที่อยาก … แต่ทำไม่ได้ (เป็นภาษาพูดกว่า) | 行きたくても行けない (อยากไปแต่ไปไม่ได้) |
| 〜ても | ต่อให้ … (การยอมรับทั่วไป) | 頼んでも断られる (ต่อให้ขอก็ถูกปฏิเสธ) |
| 〜ようとしない | ไม่ยอม …, ไม่เต็มใจจะ … (ไม่มีความตั้งใจ) | 謝ろうとしない (ไม่ยอมขอโทษ) |
“อยากจะ … แต่ทำไม่ได้ (ติดอุปสรรค)” → ようにも〜ない; “ทั้งที่อยาก … แต่ทำไม่ได้” → たくても〜ない; “ต่อให้ …” → ても; “ไม่ยอม …, ไม่เต็มใจจะ … (ไม่มีความตั้งใจ)” → ようとしない โปรดสังเกตว่า ようにも (มีใจแต่ทำไม่ได้) กับ ようとしない (ไม่มีใจเลย) มีทิศทางตรงข้ามกัน
💡 สรุปสั้นๆ
「ようにも〜ない」 แสดงว่า “อยากจะทำแต่ถูกสถานการณ์จริงขวางไว้ ทำไม่ได้” หัวใจคือ การปะทะของ “ความตั้งใจ vs อุปสรรค” — มีความตั้งใจ (รูปชวน: 手伝おう = อยากจะช่วย) แต่ทำไม่ได้เพราะเหตุบางอย่าง (รูปปฏิเสธของ potential: やり方が分からない = ไม่รู้วิธี) ใช้ได้ตรงที่สุดเวลาต้องการแสดงความยอมจำนนและความอึดอัดแบบ “มีใจแต่ไร้กำลัง” มี 3 ประเด็น: ① ครึ่งแรกเป็นรูปชวน (行こうにも, ✗ 行きたいにも); ② ครึ่งหลังเป็นรูปปฏิเสธของ potential (行けない, ✗ 行かない — “ไปไม่ได้” ไม่ใช่ “ไม่ไป”); ③ ตรงข้ามกับ 「ようとしない」 — ようにも คือ “มีใจแต่ทำไม่ได้” ส่วน ようとしない คือ “ไม่มีใจเลย (ไม่ยอมทำ)” ถ้าต้องการแสดงความอึดอัดแบบ “อยากจะ … แต่ทำไม่ได้” ようにも〜ない ให้ภาพชัดมาก
❓ คำถามที่พบบ่อย
Q: จะจำวิธีเชื่อมของ 「ようにも〜ない」 อย่างไร? แต่ละครึ่งใช้รูปอะไร?
เป็นโครงสร้างตายตัวคือ “ครึ่งแรกรูปชวน + にも ครึ่งหลังรูปปฏิเสธของ potential ของกริยาตัวเดียวกัน” โดยใช้กริยาตัวเดียวกันทั้งสองครั้ง ขั้นตอน: ① ครึ่งแรก: กริยา → รูปชวน (〜よう/〜おう) + にも — “ต่อให้อยากจะทำ”: 行く→行こうにも, 食べる→食べようにも, する→しようにも, 来る→来ようにも ② ครึ่งหลัง: กริยาตัวเดิม → รูป potential แล้วทำให้เป็นปฏิเสธ — “ทำไม่ได้”: 行く→行ける→行けない, 食べる→食べられる→食べられない, する→できる→できない, 来る→来られる→来られない รวมกัน: 行こうにも行けない (อยากไปแต่ไปไม่ได้), 食べようにも食べられない (อยากกินแต่กินไม่ได้), しようにもできない (อยากทำแต่ทำไม่ได้) ข้อผิดสำคัญ 2 ข้อ: ครึ่งแรกต้องเป็น รูปชวน ไม่ใช่รูป たい (✗ 行きたいにも); ครึ่งหลังต้องเป็น รูปปฏิเสธของ potential ไม่ใช่รูปปฏิเสธธรรมดา (✗ 行かない — ให้ใช้ 行けない) เคล็ดลับจำ: (กริยา) รูปชวน にも + (กริยาตัวเดิม) รูปปฏิเสธของ potential
Q: แยก 「ようにも〜ない」 กับ 「ようとしない」 อย่างไร? (ทั้งคู่มี 「よう」)
ทิศทาง ตรงข้ามกันโดยสิ้นเชิง! 「ようにも〜ない」 = ‘มี' ความตั้งใจ แต่ทำไม่ได้เพราะอุปสรรค (อยากทำแต่ทำไม่ได้): 説明しようにも、言葉が通じない (อยากจะอธิบายแต่ภาษาไม่ตรงกัน — เต็มใจจะอธิบายแต่ทำไม่ได้), 帰ろうにも、終電がもうない (อยากจะกลับบ้านแต่รถไฟเที่ยวสุดท้ายหมดแล้ว) จุดสำคัญคือ “อยากทำ แต่ตามความเป็นจริงทำไม่ได้” (ความตั้งใจ + อุปสรรค) ส่วน 「ようとしない」 = ‘ไม่มี' ความตั้งใจ ไม่ยอมทำ ไม่มีเจตนาจะทำ (ไม่เต็มใจในใจตัวเอง): 彼は謝ろうとしない (เขาไม่ยอมขอโทษ — ไม่มีเจตนาจะขอโทษ), 子供が野菜を食べようとしない (เด็กไม่ยอมกินผัก), 話を聞こうとしない (ไม่ยอมฟัง) จุดสำคัญคือ “ไม่อยากทำเลย ไม่ยอมทำ” (ไม่มีความตั้งใจ) สรุปคือ “อยากทำแต่ทำไม่ได้ (มีใจ มีอุปสรรค)” → ようにも〜ない; “ไม่ยอมทำ ไม่มีเจตนา (ไม่มีใจ)” → ようとしない อย่างหนึ่งคือ “มีใจแต่ไร้กำลัง” อีกอย่างคือ “ไม่มีใจเลย” — แม้ทั้งคู่จะมีรูปชวน 「よう」 แต่อย่างหนึ่งต่อด้วย 「にも〜ない (ทำไม่ได้)」 อีกอย่างต่อด้วย 「としない (ไม่ยอมทำ)」 ความหมายตรงข้ามกัน อย่าสับสน
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「手伝おう___、やり方が分からない。」(อยากจะช่วยแต่ไม่รู้วิธี)
- (A) にも
- (B) なら
- (C) ても
- (D) のに
โครงสร้างที่ถูกต้องของ 「行こうにも行けない」 คืออะไร?
- (A) รูป た+にも
- (B) รูปพจนานุกรม+にも+รูปพจนานุกรม
- (C) กริยารูปชวน+にも+รูปปฏิเสธของ potential (行こう+行けない)
- (D) รูป て+にも
「寝ようにも寝られない」 มีความหมายว่าอย่างไร?
- (A) ไม่อยากนอน
- (B) อยากนอนแต่นอนไม่ได้ (สถานการณ์ภายนอกไม่เอื้ออำนวย)
- (C) นอนหลับสบาย
- (D) ต้องนอน
「ようにも〜ない」 แสดงอะไร?
- (A) ในขณะที่กำลังทำ
- (B) ทำไปแล้ว แต่ว่า
- (C) ต่อให้ไม่ทำ
- (D) อยากทำ ~ แต่เงื่อนไขภายนอกทำให้ทำไม่ได้
การเชื่อมแบบใดถูกต้อง?
- (A) 連絡しようにも、番号が分からない。
- (B) 連絡するにも、できない (volitional)。
- (C) 連絡しにも。
- (D) 連絡してにも。