“〜ないでいる”: อยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ / ยังคงไม่ทำ (N4)

การอยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำบางสิ่ง ไม่ว่าจะโดยตั้งใจหรือไม่ก็ตาม

「ショックで、何も言えないでいる」 — สภาพที่ยังคงอยู่ว่า “ยังคง ~ ไม่ได้”

「ショックで、何も言えないでいる」 (ช็อกจนยังพูดอะไรไม่ออก) — 「กริยารูป ない + でいる」 หมายถึง “อยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ ~ ต่อไป” คือคงสภาพ “ไม่ได้ทำ” ไว้ มาจาก 「ないで (โดยไม่ทำ ~)」 + 「いる (สภาพดำเนินอยู่)」 เน้น “อยู่ในสภาพที่ไม่ได้ ~” บทความนี้อธิบาย ないでいる และแยกความต่างจากรูปภาษาเขียน 「ずにいる」

หัวใจสำคัญ: คงสภาพ “ไม่ได้ทำ” ต่อไป

「〜ないでいる」 = “อยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ ~” (ยังคงไม่ทำบางสิ่งต่อเนื่อง):

ความรู้สึก: ไม่ใช่ “ไม่ทำครั้งเดียว” แต่คือ “อยู่ในสภาพไม่ได้ทำมาระยะหนึ่ง” (มักเป็น “อยากทำแต่ทำไม่ได้” หรือ “ตั้งใจไม่ทำ”)

วิธีเชื่อมคำ

รูปแบบวิธีเชื่อมตัวอย่าง
กริยารูป ない + でいるอยู่ในสภาพที่ไม่ได้ ~言えないでいる (ยังพูดไม่ออกอยู่)
กริยารูป ない + ずにいるเหมือนกัน (เป็นภาษาเขียนมากกว่า)言えずにいる (ยังพูดไม่ออกอยู่)
〜ないでいた(อดีต) ยังคงไม่ ~ มาตลอด知らないでいた (ไม่รู้เรื่องนั้นมาตลอด)

ตัวอย่างการใช้งาน

⚠️ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

① ต่อกับรูป ない ไม่ใช่รูปพจนานุกรม/ます 言えないでいる (✗ 言うでいる, ✗ 言いでいる) ให้ทำรูป ない (ส่วนที่อยู่หน้า ない) ก่อน แล้วจึงเติม でいる

② ないでいる (ภาษาพูด) vs ずにいる (ภาษาเขียน) ความหมายเดียวกัน (อยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ); 「ないでいる」 เป็นภาษาพูดมากกว่า 「ずにいる」 เป็นภาษาเขียน/ทางการมากกว่า (連絡できずにいる) する→せずにいる (กรณีพิเศษ)

③ เน้น “ความต่อเนื่อง” ไม่ใช่ครั้งเดียว 「言わないで」 = อย่าพูดนะ (ครั้งนี้); 「言わないでいる」 = ยังคงไม่พูด (สภาพต่อเนื่อง) การเติม 「いる」 ทำให้เป็น “คงอยู่ในสภาพนั้น”

🔄 เปรียบเทียบ: ないでいる/ずにいる/ていない

รูปแบบน้ำเสียงตัวอย่าง
〜ないでいるอยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ (ภาษาพูด)言えないでいる (ยังพูดไม่ออกอยู่)
〜ずにいるอยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ (ภาษาเขียน)言えずにいる (ยังพูดไม่ออกอยู่)
〜ていないยังไม่ ~ (ยังไม่เสร็จตามปกติ)言っていない (ยังไม่ได้พูด)

“อยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ” (มีความรู้สึก “อยากทำแต่ทำไม่ได้/ตั้งใจไม่ทำ”) → ないでいる/ずにいる; แค่ “ยังไม่ได้ทำ” ธรรมดา → ていない

💡 สิ่งเดียวที่ควรจำ

จุดสำคัญของ 「ないでいる」 คือ “คงสภาพ ‘ไม่ได้ทำ’ ต่อไป” — ไม่ใช่ครั้งเดียว แต่เป็น “ไม่ได้ทำมาระยะหนึ่ง” (連絡できないでいる = ยังติดต่อไม่ได้เสียที) มักแฝงความรู้สึก “อยากทำแต่ทำไม่ได้” หรือ “ตั้งใจกลั้นไว้” (泣かないでいる = กลั้นน้ำตา) รูปภาษาเขียนคือ 「ずにいる」 (できずにいる) และ する เป็น 「せずにいる」 เมื่อเทียบกับ 「ていない (ยังไม่ได้ทำ)」 ธรรมดา ないでいる เพิ่มรสชาติของ “ความต่อเนื่องและความดิ้นรน”

❓ คำถามที่พบบ่อย

Q: 「ないでいる」 ต่างจาก 「ていない」 อย่างไร?

「〜ていない」 คือ “ยังไม่ได้ทำ” แบบธรรมดา (ยังไม่เสร็จตามความเป็นจริง: まだ食べていない = ยังไม่ได้กิน); 「〜ないでいる」 คือ “อยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ” (มีความต่อเนื่องแบบ “อยากทำแต่ทำไม่ได้/ตั้งใจไม่ทำ”: 連絡できないでいる = ยังติดต่อไม่ได้เสียที พร้อมความดิ้นรน) ていない แค่บอกว่า “ยังไม่เสร็จ” ส่วน ないでいる เพิ่ม “ความต่อเนื่อง ความขัดแย้งในใจ”

Q: 「ないでいる」 กับ 「ずにいる」 เหมือนกันไหม?

ความหมายเหมือนกัน (ทั้งคู่ “อยู่ในสภาพที่ไม่ได้ทำ”) ต่างกันที่ ระดับภาษา: 「ないでいる」 เป็น ภาษาพูด มากกว่า (言えないでいる); 「ずにいる」 เป็น ภาษาเขียน/ทางการ มากกว่า (言えずにいる, 決められずにいる) ข้อควรระวัง รูป ず ของ する คือ 「せず」 (せずにいる, ✗ しずにいる) บทสนทนา → ないでいる, งานเขียน → ずにいる

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「ショックで、何も言え___。」(ช็อกจนยังพูดอะไรไม่ออก)

    • (A) ている
    • (B) ないでいる
    • (C) てある
    • (D) たがる
  2. ในภาษาเขียน ข้อใดมีความหมายเหมือน 「ないでいる」?

    • (A) ていく
    • (B) てある
    • (C) ておく
    • (D) ずにいる
  3. 「事実を知らないでいる」 มีความหมายว่าอย่างไร?

    • (A) ยังคงไม่รู้ความจริง (คงสภาพไม่รู้ไว้)
    • (B) รู้ความจริงแล้ว
    • (C) ตั้งใจบอกความจริง
    • (D) อยากรู้ความจริง
  4. 「ないでいる」 แสดงถึงอะไร?

    • (A) ทำเสร็จไปแล้ว
    • (B) กำลังทำบางสิ่งอยู่
    • (C) การคงสภาพ "ไม่ได้ทำบางสิ่ง" ไว้
    • (D) วางแผนจะทำ
  5. ข้อใดใช้ถูกต้อง?

    • (A) 泣いてないでいる。
    • (B) 泣くないでいる。
    • (C) 泣きないでいる。
    • (D) 泣かないでいる。