“〜ni yoru to・〜ni yoreba” แปลว่า ตาม… / จาก… (แหล่งที่มาของข้อมูล) (N3)
「天気予報によると雪が降るそうだ」 — ระบุแหล่งที่มา แล้วปิดประโยคด้วยรูปบอกเล่าต่อ
「天気予報によると、今夜は雪だそうです」 — 「によると」 ระบุแหล่งที่มาของข้อมูล
「天気予報によると、今夜は雪が降るそうです」 (ตามพยากรณ์อากาศ คืนนี้หิมะจะตก) — เมื่อต้องการพูดว่า “ตาม… ได้ยินมาว่า…” เพื่อระบุว่าข่าวสารหนึ่งๆ “ได้ยินมาจากที่ไหน” ให้ใช้ 「によると/によれば」 บทความนี้อธิบายการใช้ 「によると」 การจับคู่ตายตัวกับรูปบอกเล่าต่อท้ายประโยคอย่าง 「そうだ/らしい/という」 การเชื่อม และแยกความต่างจาก 「の話では」 พร้อมอ้างอิงถึง 〈限りでは〉
หัวใจสำคัญ: ระบุ ‘แหล่งที่มาของข้อมูลที่ได้ยินมา’ ท้ายประโยคมักจับคู่กับ そうだ ที่เป็นการบอกเล่าต่อ
「(คำนาม) + によると/によれば」 = “ตาม… ได้ยินมาว่า…” — ระบุว่าข้อมูลที่ตามมา “ได้ฟัง/ได้อ่านมาจากที่ไหน” (แหล่งที่มา ต้นทาง):
- ニュースによると、地震があったらしい (ตามข่าว ดูเหมือนว่าเกิดแผ่นดินไหว)
- 友達の話によれば、あの店は潰れたそうだ (ตามที่เพื่อนเล่า ร้านนั้นปิดกิจการไปแล้ว)
ความรู้สึกโดยรวมคือ “ตาม… (แหล่งที่มา) (ได้ยินมาว่า) …” — ระบุว่าข้อมูลนี้เป็นการ “ถ่ายทอดต่อ” ผู้พูดไม่ได้รับรองเอง และเนื่องจากเป็นข่าวที่ได้ยินมา ท้ายประโยคจึงมักจับคู่กับรูปบอกเล่าต่ออย่าง 「そうだ/らしい/という」
การเชื่อมและการจับคู่ที่ตายตัว
| รูปแบบ | หมายเหตุ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำนาม + によると | ตาม… (เป็นภาษาพูดมากกว่า) | 天気予報によると |
| คำนาม + によれば | ตาม… (เป็นภาษาเขียนเล็กน้อย) | 調査によれば |
| ท้ายประโยค + そうだ/らしい/という | ปิดประโยคแบบบอกเล่าต่อ (จับคู่ตายตัว) | …降るそうだ |
「によると」 เป็นภาษาพูดมากกว่า 「によれば」 เป็นภาษาเขียนเล็กน้อย ความหมายเกือบเหมือนกัน ระบุแหล่งที่มาไว้ต้นประโยค แล้วปิดท้ายประโยคด้วยรูปบอกเล่าต่ออย่าง そうだ/らしい/という คือการผสมผสานที่ตายตัวและเป็นธรรมชาติที่สุด
ตัวอย่างการใช้งาน
- 天気予報によると、今夜は雪が降るそうです。(ตามพยากรณ์อากาศ คืนนี้หิมะจะตก)
- 新聞によれば、来月から電気代が上がるらしい。(ตามหนังสือพิมพ์ ดูเหมือนว่าค่าไฟจะขึ้นตั้งแต่เดือนหน้า)
- 彼の話によると、社長が交代するという。(ตามที่เขาเล่า ได้ยินว่าประธานบริษัทจะเปลี่ยนตัว)
- 専門家によると、この地震の規模はかなり大きかったそうだ。(ตามที่ผู้เชี่ยวชาญกล่าว แผ่นดินไหวครั้งนี้มีขนาดค่อนข้างใหญ่)
- 噂によれば、二人はもう別れたらしい。(ตามข่าวลือ ดูเหมือนว่าทั้งสองคนเลิกกันไปแล้ว)
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① ปิดประโยคด้วยรูปบอกเล่าต่อ 「そうだ/らしい/という」 อย่าฟันธงตรงๆ เนื่องจาก 「によると」 เป็นกรอบ “ตาม…” ที่เป็นข่าวที่ได้ยินมา ท้ายประโยคจึงควรปิดด้วยรูปบอกเล่าต่อ ไม่ใช่การยืนยัน 天気予報によると、今夜は雪が降るそうだ (○ ได้ยินมาว่าหิมะจะตก); 天気予報によると、今夜は雪が降る (△ ขาดการปิดท้ายแบบบอกเล่าต่อ รู้สึกไม่สมบูรณ์) 「によると+…そうだ/らしい/という」 เป็นชุดเดียวกัน — แหล่งที่มาอยู่ข้างหน้า การบอกเล่าต่ออยู่ข้างหลัง จึงจะเป็นธรรมชาติ
② 「によると」 (แหล่งที่มาของข้อมูล) ≠ 「によって」 (พื้นฐาน/วิธีการ/ผู้กระทำในประโยคกรรม) หน้าตาคล้ายกันแต่การใช้ต่างกัน によると = ตาม… (‘แหล่งที่มา’ ของข่าว) จับคู่กับการบอกเล่าต่อ (ニュースによると…らしい = ตามข่าว ดูเหมือนว่า…); によって = แตกต่างกันไปตาม…/ด้วยวิธี…/(กรรม) โดย… (人によって違う = แตกต่างกันไปตามแต่ละคน; 努力によって成功した = สำเร็จได้ด้วยความพยายาม; 先生によって書かれた = ถูกเขียนโดยอาจารย์) ถ้าจะพูดว่า “ตาม…” ให้ใช้ によると ไม่ใช่ によって
③ 「によると」 ระบุ ‘แหล่งข้อมูล’ ไม่ใช่ ‘สาเหตุ’ によると เพียงบอก “ข่าวมาจากที่ไหน” ไม่ใช่สาเหตุ “การแข่งขันถูกยกเลิกเพราะสภาพอากาศ” ใช้ 「〜で/〜ため」 (雨で中止 = ยกเลิกเพราะฝน) ไม่ใช่ 「天気によると中止」 สิ่งที่ตามหลัง によると คือ “เนื้อหาที่ได้ยินมา” ไม่ใช่ “สาเหตุของผลลัพธ์”
🔄 เปรียบเทียบ: によると/によれば/の話では/〈限りでは〉
| รูปแบบ | ความรู้สึก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜によると | ตาม… (แหล่งที่มา ภาษาพูด จับคู่กับการบอกเล่าต่อ) | 天気予報によると…そうだ |
| 〜によれば | ตาม… (เป็นภาษาเขียนเล็กน้อย ความหมายเหมือนกัน) | 調査によれば… |
| 〜の話では | ตามที่…เล่า (เป็นภาษาพูดมากกว่า ส่วนใหญ่เป็นการถ่ายทอดคำพูดของบุคคล) | 母の話では… |
| 〜限りでは | เท่าที่ฉัน… (ภายในขอบเขตประสบการณ์ตรง) | 見た限りでは… |
「によると/によれば」 ระบุแหล่งที่มา (ข่าว พยากรณ์ ผู้เชี่ยวชาญ บุคคล) และจับคู่กับการบอกเล่าต่อ; 「の話では」 เป็นภาษาพูดมากกว่าและส่วนใหญ่ใช้กับการถ่ายทอดคำพูดของ “บุคคล” (母の話では); 「限りでは」 คือภายในขอบเขตที่ฉันได้ (เห็น/ได้ยิน/ตรวจสอบ) ด้วยตัวเอง — ประสบการณ์ของตัวเอง ไม่ใช่การถ่ายทอดต่อ (見た限りでは = เท่าที่ฉันเห็น) ถ้าถ่ายทอดสิ่งที่คนอื่นพูด → によると/の話では; ภายในขอบเขตประสบการณ์ของตัวเอง → 限りでは (限りでは: ดู 〈限りでは〉)
💡 วิธีจำ
「(คำนาม) + によると/によれば」 = “ตาม… ได้ยินมาว่า…” ระบุว่าข้อมูลที่ตามมา “ได้ยิน/ได้อ่านมาจากที่ไหน” (แหล่งที่มา) ผู้พูดเพียงถ่ายทอด ไม่ได้รับรองเอง มีสามประเด็นที่ต้องจำ: ① ปิดประโยคด้วยการบอกเล่าต่อ — によると แทบจะเป็นชุดเดียวกันกับ 「そうだ/らしい/という」 เสมอ (天気予報によると…降るそうだ; ニュースによると…らしい): แหล่งที่มาอยู่ข้างหน้า การบอกเล่าต่ออยู่ท้ายประโยค จึงจะสมบูรณ์; ② 「によると」 เป็นภาษาพูดมากกว่า 「によれば」 เป็นภาษาเขียนเล็กน้อย ความหมายเกือบเหมือนกัน ใช้แทนกันได้; ③ สิ่งที่ชี้คือ ‘แหล่งข้อมูล’ ไม่ใช่สาเหตุ ไม่ใช่วิธีการ (อย่าสับสนกับพื้นฐาน/วิธีการ/ประโยคกรรมของ 「によって」) ถ้าต้องการถ่ายทอดว่า “ตามข่าว / ตามที่เขาบอก / ตามผู้เชี่ยวชาญ…” によると คือสำนวนมาตรฐาน ถ้าต้องการพูดว่า “เท่าที่ฉันเห็น/ได้ยินด้วยตัวเอง” (ไม่ใช่การถ่ายทอดต่อ) ให้เปลี่ยนไปใช้ 〈限りでは〉
❓ คำถามที่พบบ่อยแบบสั้น
Q: ท้ายประโยคหลัง 「によると」 ต้องใช้ 「そうだ/らしい/という」 หรือไม่?
เกือบทุกครั้ง เพราะ 「によると」 เป็นกรอบการบอกเล่าต่อว่า “ตาม…” อยู่แล้ว — คุณกำลังถ่ายทอด “ข้อมูลที่ได้ยิน/ได้อ่านมาจากที่อื่น” ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยันเอง ท้ายประโยคจึงสอดรับกับรูปบอกเล่าต่อโดยธรรมชาติ: そうだ (ได้ยินมาว่า…) พบบ่อยที่สุด (天気予報によると、明日は晴れるそうだ); らしい (ดูเหมือนว่า… ได้ยินมาว่า…) มีการคาดคะเนอยู่บ้าง (噂によると、彼は結婚するらしい); という (กล่าวกันว่า…) เป็นภาษาเขียนและเป็นกลางกว่า (発表によると、値上げするという) ใช้ได้ทั้งสามแบบ เลือกตามความรู้สึก ถ้าท้ายประโยคไม่จับคู่กับการบอกเล่าต่อ แต่ฟันธงตรงๆ (〜によると、〜だ) จะอ่านเหมือน “ทั้งที่เป็นข่าวที่ได้ยินมา แต่พูดเหมือนยืนยันเอง” ซึ่งไม่เข้ากัน ดังนั้นจำไว้ว่า 「によると+(ท้ายประโยค) そうだ/らしい/という」 เป็นการจับคู่ตายตัว — แหล่งที่มาอยู่ข้างหน้า การบอกเล่าต่ออยู่ข้างหลัง จึงจะเป็นธรรมชาติและสมบูรณ์
Q: 「によると」 กับ 「によって」 ต่างกันแค่ตัวอักษรเดียว ทำไมถึงสับสนอยู่เรื่อย?
ทั้งสองคำมีที่มาเดียวกัน (มาจาก 「による」 ทั้งคู่) แต่การใช้แยกจากกันโดยสิ้นเชิง แยกได้จากสิ่งที่ตามมา 「によると/によれば」 = ตาม… (ระบุ ‘แหล่งที่มา’ ตามด้วยการบอกเล่าต่ออย่าง そうだ/らしい/という): ニュースによると、地震があったらしい (ตามข่าว ดูเหมือนว่าเกิดแผ่นดินไหว — แหล่งที่มา + การบอกเล่าต่อ) ทำหน้าที่เดียวคือระบุ “ข้อมูลนี้ได้ยินมาจากที่ไหน” 「によって」 = ① แตกต่างกันไปตาม… ② ด้วยวิธี… ③ (ประโยคกรรม) โดย… (ผู้กระทำ) มีหลายวิธีใช้และไม่จับคู่กับการบอกเล่าต่อ: 人によって考え方が違う (ความคิดแตกต่างกันไปตามแต่ละคน — ①); 話し合いによって解決した (แก้ไขได้ด้วยการพูดคุย — ② วิธีการ); この絵はピカソによって描かれた (ภาพนี้ถูกวาดโดยปิกัสโซ — ③ ผู้กระทำในประโยคกรรม) หลักง่ายๆ: ถ้าตามด้วยการบอกเล่าต่ออย่าง 「そうだ/らしい」 → เป็น 「によると」 (แหล่งที่มา) เสมอ; ถ้าหมายถึง “แตกต่างกันไปตาม…/ด้วยวิธี…/โดย (ผู้กระทำ)” → เป็น 「によって」 ถ้าจะพูดว่า “ตาม…” ให้ใช้ によると เสมอ อย่าเผลอใช้ によって (วิธีใช้หลายแบบของ によって: ดูบทความของตัวเอง)
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
天気予報_____、今夜は雪が降るそうです。
- (A) によれば
- (B) では
- (C) の話では
- (D) によると
医者_____、この薬は毎日飲む必要があります。
- (A) によると
- (B) では
- (C) によれば
- (D) の話では
ニュース_____、その事件は解決されたと言っています。
- (A) によると
- (B) によれば
- (C) では
- (D) の話では
友達_____、彼はもう帰国したらしいです。
- (A) の話では
- (B) によると
- (C) では
- (D) によれば
先生_____、来週のテストは延期されるそうです。
- (A) によると
- (B) では
- (C) によれば
- (D) の話では