“〜ni yotte・〜ni yoru to” แปลว่า เนื่องจาก / โดย / ขึ้นอยู่กับ / ตาม… (จำเป็นต้องรู้ในระดับ N3)
「地震によって」「政府によって」「人によって違う」「予報によると」 — สาเหตุ ผู้กระทำ ความแตกต่างตามปัจจัย และ “ตาม…”
「人によって違う」「話し合いによって」「ピカソによって」 — によって เดียว สี่หน้าตา
「によって」 ตัวเดียวกันให้ความหมายได้ทั้ง 「人によって考え方が違う」 (ความคิดแตกต่างกันไปตามแต่ละคน), 「話し合いによって解決した」 (แก้ไขได้ด้วยการพูดคุย), 「この絵はピカソによって描かれた」 (ภาพนี้ถูกวาดโดยปิกัสโซ), 「大雨によって電車が止まった」 (รถไฟหยุดวิ่งเพราะฝนตกหนัก) — สี่ความหมายที่ต่างกันมาก 「によって」 เป็นรูปแบบระดับ N3 ที่พบบ่อยและมีหลายความหมาย บทความนี้อธิบายสี่วิธีใช้พร้อมกัน และแยกความต่างจาก 〈によると〉 ที่บอกแค่แหล่งที่มาให้ชัดเจน
หัวใจสำคัญ: สี่วิธีใช้ของ 「によって」 แยกด้วย ‘สิ่งที่ตามมา’
「(คำนาม) + によって」 มีสี่วิธีใช้ที่ออกสอบ แยกตามสิ่งที่ตามมาข้างหลัง:
- ① แตกต่างกันไปตาม… (ตามด้วย 「違う・変わる・異なる」): 人によって好みが違う (รสนิยมแตกต่างกันไปตามแต่ละคน)
- ② โดยวิธี / ด้วย… (ตามด้วย ‘การกระทำที่ทำสำเร็จ’): 努力によって成功した (สำเร็จได้ด้วยความพยายาม)
- ③ (ประโยคกรรม) โดย… (ระบุผู้กระทำ ส่วนใหญ่เป็นภาษาเขียน): 法律によって守られる (ได้รับการคุ้มครองโดยกฎหมาย)
- ④ เนื่องจาก… (สาเหตุ) (ตามด้วย ‘ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น’ ส่วนใหญ่เป็นภาษาเขียน): 地震によって建物が倒れた (อาคารพังทลายเพราะแผ่นดินไหว)
ความรู้สึกหลักคือ “แตกต่างกันไปตาม… / ด้วย… / โดย… / เนื่องจาก…” — คำเดียว สี่หน้าตา สิ่งที่ตามมาเป็นตัวตัดสินว่าเป็นแบบไหน
การเชื่อมและสี่วิธีใช้เทียบกัน
| วิธีใช้ | ความหมาย | ลักษณะของสิ่งที่ตามมา | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| ① แตกต่างกันไปตาม… | เปลี่ยนไปตาม… | 違う/変わる/異なる | 人によって違う |
| ② วิธีการ | ด้วย… โดยวิธี… | การกระทำที่ทำสำเร็จ | 話し合いによって解決 |
| ③ ผู้กระทำในประโยคกรรม | โดย… (ผู้กระทำ) | 〜(ら)れる | ピカソによって描かれた (ถูกวาดโดยปิกัสโซ) |
| ④ สาเหตุ | เนื่องจาก… จาก… | ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น | 大雨によって中止 |
ทั้งสี่แบบเชื่อมเป็น “คำนาม + によって” เหมือนกัน ความต่างอยู่ที่สิ่งที่ตามมาทั้งหมด: ตามด้วย 「違う」 = ①; ตามด้วย ‘การกระทำที่ทำสำเร็จ’ = ②; ตามด้วยประโยคกรรม = ③; ตามด้วย ‘ผลลัพธ์’ = ④ ① กับ ② พบบ่อยในภาษาพูด ส่วน ③ กับ ④ พบบ่อยในภาษาเขียน
ตัวอย่างในบริบทจริง
- 人によって考え方が違うのは当然だ。(ที่ความคิดแตกต่างกันไปตามแต่ละคนก็เป็นเรื่องธรรมดา) — ①
- 話し合いによって、問題を解決した。(แก้ไขปัญหาได้ด้วยการพูดคุย) — ②
- この小説は村上春樹によって書かれた。(นวนิยายเรื่องนี้เขียนโดยฮารูกิ มูราคามิ) — ③
- 台風によって、多くの家が壊れた。(บ้านจำนวนมากพังเสียหายเพราะพายุไต้ฝุ่น) — ④
- 時代によって、正しさの基準は変わる。(เกณฑ์ว่าสิ่งใดถูกต้องเปลี่ยนไปตามยุคสมัย) — ①
⚠️ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
① 「によって」 (สี่ความหมาย) ≠ 「によると」 (แหล่งที่มาของข้อมูล) ต่างกันแค่ตัวอักษรเดียว แต่การใช้ต่างกัน によって = แตกต่างกันไปตาม…/ด้วย…/โดย…/เนื่องจาก… (สี่ความหมายข้างต้น); によると = ตาม… ได้ยินมาว่า… (ระบุแหล่งที่มา ท้ายประโยคจับคู่กับการบอกเล่าต่ออย่าง そうだ/らしい/という) (ニュースによると…らしい = ตามข่าว ดูเหมือนว่า…) เคล็ดลับ: ตามด้วยการบอกเล่าต่ออย่าง 「そうだ/らしい」 → เป็น 「によると」 เสมอ; ความหมาย แตกต่างกันไปตาม…/ด้วย…/โดย…/เนื่องจาก… → 「によって」 ถ้าจะพูดว่า “ตาม…” อย่าเผลอใช้ によって (によると: ดู 〈によると〉)
② ผู้กระทำในประโยคกรรม: ใช้ 「によって」 กับบุคคล/พลังขนาดใหญ่ ใช้ 「で」 กับเครื่องมือเล็กๆ ในชีวิตประจำวัน สำหรับผู้กระทำในประโยคกรรมแบบ ③ — ที่เป็นทางการและมีขนาดใหญ่ (ผู้ประพันธ์ สถาบัน พลังธรรมชาติ) — ใช้ 「によって」 (アメリカによって開発された = พัฒนาโดยสหรัฐอเมริกา); แต่ “ทำบางอย่างด้วยเครื่องมือ” ซึ่งเป็นสิ่งของในชีวิตประจำวัน ใช้ 「で」 ก็พอ (ペンで書く = เขียนด้วยปากกา ไม่ใช่ ペンによって書く) ความหมายแบบวิธีการ ② ของ によって เอนไปทาง “วิธีการเชิงนามธรรม / วิธีการขนาดใหญ่” (努力・話し合い・技術によって) ส่วนเครื่องมือเล็กๆ ที่จับต้องได้ใช้ 「で」
③ แยกสี่ความหมายจากสิ่งที่ตามมา อย่าฝืนแปลตามภาษาไทย 「Aによって」 ตัวเดียวกัน เป็น ① เมื่อตามด้วย 「違う」, เป็น ② เมื่อตามด้วย ‘การกระทำ’, เป็น ③ เมื่อตามด้วยประโยคกรรม, เป็น ④ เมื่อตามด้วย ‘ผลลัพธ์’ เช่น 「努力によって」 — ถ้าตามด้วย 「成功した」 เป็นวิธีการแบบ ② แต่ถ้าตามด้วย 「結果が変わる」 จะเอนไปทาง ① ให้อ่านสิ่งที่ตามมาก่อน แล้วค่อยตัดสินความหมาย อย่าใช้ความรู้สึกเดา
🔄 เปรียบเทียบ: によって/によると/で/のため
| รูปแบบ | ความรู้สึก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜によって | แตกต่างกันไปตาม/ด้วย/โดย/เนื่องจาก… (สี่ความหมาย ตัดสินจากสิ่งที่ตามมา) | 人によって違う |
| 〜によると | ตาม… (แหล่งที่มา จับคู่กับการบอกเล่าต่อ) | ニュースによると…らしい |
| 〜で | ด้วย… (เครื่องมือเล็กๆ ที่จับต้องได้/โอกาสหนึ่ง ภาษาพูด) | ペンで書く |
| 〜のため(に) | เนื่องจาก… (สาเหตุ ภาษาพูดก็ใช้ได้) | 雨のため中止 |
「によって」 มีหลายความหมาย แยกตามสิ่งที่ตามมา (แตกต่างกันไป/ด้วย/โดย/เนื่องจาก); 「によると」 เพียงระบุแหล่งที่มาและจับคู่กับการบอกเล่าต่อ; 「で」 เป็นวิธีการหรือสาเหตุที่จับต้องได้แบบภาษาพูด; 「のため」 เป็นสาเหตุแบบภาษาพูดมากกว่า สำหรับ “ตาม…” ใช้ได้เฉพาะ 「によると」 — อย่าสับสนกับ 「によって」 (によると: ดู 〈によると〉)
💡 สรุปสั้นๆ
「(คำนาม) + によって」 เป็นรูปแบบหลายความหมายที่สำคัญของ N3 จำไว้ว่ามีสี่หน้าตา ดูจากสิ่งที่ตามมา: ① ตามด้วย 「違う・変わる」 = แตกต่างกันไปตาม… (人によって違う); ② ตามด้วย ‘การกระทำที่ทำสำเร็จ’ = ด้วย / โดยวิธี… (話し合いによって解決); ③ ตามด้วยประโยคกรรม = โดย… (ผู้กระทำ ส่วนใหญ่เป็นภาษาเขียน) (ピカソによって描かれた); ④ ตามด้วย ‘ผลลัพธ์’ = เนื่องจาก… (สาเหตุ ส่วนใหญ่เป็นภาษาเขียน) (地震によって倒れた) ตัวตัดสินคือสิ่งที่ตามหลัง 「によって」 เสมอ ไม่ใช่คำแปล ปิดท้ายด้วยสองคู่ที่สับสนง่าย: ① 「によって」 ≠ 「によると」 — ถ้าจะพูดว่า “ตาม…” (แหล่งที่มา + การบอกเล่าต่อ) ใช้ 「によると」 ไม่ใช่ 「によって」; ② ใช้ 「によって」 กับผู้กระทำในประโยคกรรมหรือวิธีการขนาดใหญ่เชิงนามธรรม ใช้ 「で」 กับเครื่องมือที่จับต้องได้ในชีวิตประจำวัน (ペンで書く ไม่ใช่ ペンによって) เมื่อเข้าใจสี่ความหมายแล้ว หัวข้อ N3 นี้ก็แม่นยำ
❓ คำถามที่อาจสงสัย
Q: ฉันสับสนสี่วิธีใช้ของ 「によって」 อยู่เรื่อย มีวิธีทดสอบที่เร็วไหม?
มี — ให้อ่านสิ่งที่ตามหลัง 「によって」 ก่อนเสมอ สิ่งที่ตามมาจะตัดสินความหมาย:
① ตามด้วย 「違う・変わる・異なる・それぞれだ」 → แตกต่างกันไปตาม…: 人によって意見が違う (ความเห็นแตกต่างกันไปตามแต่ละคน), 季節によって値段が変わる (ราคาเปลี่ยนไปตามฤดูกาล) เห็น “แตกต่าง เปลี่ยนแปลง” → ①
② ตามด้วย ‘การกระทำที่ทำสำเร็จ (ด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง)’ → วิธีการ: 努力によって夢を叶えた (ทำความฝันให้เป็นจริงได้ด้วยความพยายาม), 技術によって問題を解決する (แก้ปัญหาด้วยเทคโนโลยี) เห็น “ทำสิ่งหนึ่งสำเร็จด้วย…” → ②
③ ตามด้วยประโยคกรรม 「〜(ら)れる」 → โดย… (ผู้กระทำ): เช่น 電話はベルによって発明された (โทรศัพท์ถูกประดิษฐ์โดยเบลล์) เห็นประโยคกรรมที่ต้องการบอกว่า “โดยใคร” → ③ (ส่วนใหญ่เป็นภาษาเขียน)
④ ตามด้วย ‘ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น’ → เนื่องจาก… (สาเหตุ): 大雨によって試合が中止された (การแข่งขันถูกยกเลิกเพราะฝนตกหนัก), 事故によって道が混んでいる (ถนนติดขัดเพราะอุบัติเหตุ) เห็น “เพราะ… จึงเกิดผลลัพธ์” → ④ (ส่วนใหญ่เป็นภาษาเขียน)
สรุปในบรรทัดเดียว: อย่าท่องคำแปล ให้อ่านสิ่งที่ตามมา ถ้าตามด้วย 「違う」 → ①, ‘การกระทำที่ทำสำเร็จ’ → ②, ประโยคกรรม → ③, ‘ผลลัพธ์’ → ④
Q: แยก 「によって」 กับ 「によると」 อย่างไรให้แน่ชัด? (ต่างกันแค่ตัวอักษรเดียว)
แยกด้วยสิ่งที่ตามมา — สองคำนี้แยกจากกันโดยสิ้นเชิง 「によると/によれば」 = ตาม… (ระบุ ‘แหล่งที่มา’ ท้ายประโยคเกือบทุกครั้งจับคู่กับการบอกเล่าต่ออย่าง 「そうだ/らしい/という」): 天気予報によると、明日は雨らしい (ตามพยากรณ์อากาศ ดูเหมือนว่าพรุ่งนี้ฝนจะตก — แหล่งที่มา + การบอกเล่าต่อ) ทำหน้าที่เดียวคือระบุว่า “ข้อมูลมาจากที่ไหน” 「によって」 = แตกต่างกันไปตาม…/ด้วย…/โดย…/เนื่องจาก… (สี่ความหมายข้างต้น ไม่มีการบอกเล่าต่อ): 人によって違う, 努力によって成功, 法律によって守られる, 地震によって倒れた เคล็ดลับ: ท้ายประโยคเป็นการบอกเล่าต่ออย่าง 「そうだ/らしい」 → เป็น 「によると」 เสมอ; ประโยคที่พูดถึงความแตกต่าง/วิธีการ/ผู้กระทำ/สาเหตุ → 「によって」 ถ้าจะถ่ายทอดว่า “ตาม…” ให้ใช้ 「によると」 เสมอ — นี่คือข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุด (การใช้แบบบอกเล่าต่อของ によると: ดู 〈によると〉)
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「この法律は政府___制定された。」 (ประโยคกรรมแบบเป็นทางการ: ตราขึ้นโดยรัฐบาล) ข้อใดเติมในช่องว่างได้เหมาะสม?
- (A) で
- (B) に
- (C) によって
- (D) について
「地震___多くの家が壊れた。」 (เนื่องจากแผ่นดินไหว) ข้อใดเติมในช่องว่างได้เหมาะสม?
- (A) について
- (B) によって
- (C) によると
- (D) にとって
「人___意見が違います。」 (แตกต่างกันไปตามแต่ละคน) ข้อใดเติมในช่องว่างได้เหมาะสม?
- (A) について
- (B) にとって
- (C) による
- (D) によって
「天気予報___、明日は晴れる___。」 (ตามพยากรณ์อากาศ ได้ยินมาว่าพรุ่งนี้ท้องฟ้าจะแจ่มใส) ข้อใดเติมในช่องว่างได้เหมาะสม?
- (A) によると・そうだ
- (B) によって・だろう
- (C) について・はずだ
- (D) によれば・かもしれない
「この問題はインターネット___解決できる。」 (ผ่านอินเทอร์เน็ต) ข้อใดเหมาะสมที่สุด?
- (A) に
- (B) で
- (C) によって
- (D) について