“〜によると/によれば”: ตามที่ 〜 (แหล่งข่าว) (N3)

「天気予報によると晴れるそうだ」 — การระบุแหล่งที่มาของข่าว โดยมักลงท้ายด้วยรูปบอกเล่าต่อ

「天気予報によると、明日は雨だそうだ」 — ทำให้ ‘แหล่งที่มา' ของข่าวชัดเจน

「天気予報によると、明日は雨だそうだ」 (ตามที่ พยากรณ์อากาศบอก พรุ่งนี้ฝนจะตก) — 「〜によると・〜によれば」 = ตามที่ ~ (แหล่งข่าว) ใช้ ระบุว่าข้อมูลนั้นได้ยินหรืออ่านมาจากที่ไหน มีกฎเหล็กข้อหนึ่งคือ ท้ายประโยคต้อง สะท้อนว่าเป็นการเล่าต่อ — 「〜そうだ/〜という/〜とのことだ」 บทความนี้อธิบายการจับคู่กับท้ายประโยค และวิธีแยกจาก 「〜によって」 ที่มีหลายความหมาย

หัวใจสำคัญ: によると = การระบุแหล่งที่มาของข้อมูล

「〜によると/によれば」 อยู่ต้นประโยค ระบุแหล่งที่มาของข่าวที่ตามมา (ใครพูด รายงานที่ไหน):

เนื่องจากเป็นการถ่ายทอดข้อมูลที่ “ได้ยิน/อ่านมา” ท้ายประโยค เกือบทุกครั้ง จะใช้รูปบอกเล่าต่อ: 〜そうだ (เขาว่า)/〜という/〜とのことだ/〜らしい

น้ำเสียง: “ตามที่ ~ (เขาว่า)/จาก ~” — แก่นคือ การอ้างอิง การถ่ายทอด: ผู้พูดไม่ได้ยืนยันเอง แต่กล่าวว่า “ตามแหล่งข่าว (รายงานว่า) …” 「によると」 และ 「によれば」 มีความหมายเหมือนกัน 「によれば」 เป็นภาษาเขียนมากกว่าเล็กน้อย

วิธีเชื่อมคำและรูปแบบ

รูปแบบความหมายท้ายประโยคที่สอดรับ
คำนาม + によるとตามที่ ~ (แหล่งข่าว)〜そうだ/〜という
คำนาม + によればตามที่ ~ (เป็นภาษาเขียนมากกว่าเล็กน้อย)〜とのことだ
คำนาม + の話ではตามที่ ~ เล่า (คำพ้องความหมายแบบภาษาพูด)〜らしい

「〜によると/によれば」 ต่อท้าย คำนาม (แหล่งข้อมูล: บุคคล องค์กร รายงาน ข้อมูล) ประเด็นสำคัญคือ ท้ายประโยคต้องเป็นรูปบอกเล่าต่อ: 〜そうだ (เขาว่า), 〜という (ได้ยินว่า), 〜とのことだ (ได้ยินว่า เป็นทางการกว่า), 〜らしい หากไม่ลงท้ายด้วยรูปบอกเล่าต่อ (เช่น ×天気予報によると、明日は雨だ) ประโยคจะไม่สมบูรณ์

ตัวอย่างการใช้

⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด

① ท้ายประโยคต้องสะท้อนการเล่าต่อ (そうだ/という/とのことだ) อย่าละไว้ นี่คือกฎเหล็กที่สำคัญที่สุดของ 「によると」 เพราะ 「によると」 ระบุว่า “นี่คือ ข้อมูลที่ได้ยิน/อ่านมาจากที่อื่น” ท้ายประโยคจึง เกือบทุกครั้ง ต้องปิดด้วย รูปบอกเล่าต่อ เพื่อบอกชัดว่า “นี่เป็นสิ่งที่ได้ยินมา ฉันไม่ได้รับรอง”: 天気予報によると、明日は雨だそうだ (○ ตามพยากรณ์อากาศ พรุ่งนี้ฝนจะตก) / 天気予報によると、明日は雨だ (× ขาด そうだ กลายเป็นการยืนยันด้วยตัวเอง ขัดกับ “ตามพยากรณ์อากาศ”) ท้ายประโยคบอกเล่าต่อที่พบบ่อย: 〜そうだ (เขาว่า), 〜という (ได้ยินว่า), 〜とのことだ (ได้ยินว่า เป็นทางการ), 〜らしい เวลาเขียน ให้จับคู่หัวกับท้าย: (แหล่งข่าว) によると〜そうだ/という

② 「によると」 vs 「によって」: แหล่งข้อมูล vs วิธีการ/สาเหตุ/แล้วแต่ หน้าตาคล้ายกันแต่ใช้ต่างกันมาก 「〜によると/によれば」 = ตามที่ ~ (แหล่งข่าว) ใช้เฉพาะเมื่อ อ้างแหล่งที่มาของข่าว และท้ายประโยคเป็นรูปบอกเล่าต่อ: 新聞によると…そうだ (จากหนังสือพิมพ์…) 「〜によって」 มีหลายความหมาย: วิธีการ (努力によって成功 = สำเร็จได้ด้วยความพยายาม), สาเหตุ (地震によって倒壊 = พังทลายเพราะแผ่นดินไหว), ผู้กระทำ (ピカソによって描かれた = ถูกวาดโดยปิกัสโซ ประโยคถูกกระทำ), แล้วแต่ (人によって違う = ต่างกันไปตามแต่ละคน) วิธีทดสอบ: ถ้าจะพูดว่า “ตามที่ ~ (ข่าว)” ให้ใช้ によると/によれば (+ รูปบอกเล่าต่อ); ถ้าจะพูดว่า “ด้วย ~/เพราะ ~/โดย ~/แล้วแต่ ~” ให้ใช้ によって อย่าอ่าน 「新聞によって」 ว่า “จากหนังสือพิมพ์” — นั่นคือ 「新聞によると」

③ 「によれば」 ≈ 「によると」 แค่เป็นภาษาเขียนมากกว่าเล็กน้อย สองสำนวนนี้ใช้แทนกันได้โดยพื้นฐาน ทั้งสองหมายถึง “ตามที่ ~” ความต่างเล็กน้อยอยู่ที่ระดับภาษา: 「によると」 ทั่วไปกว่า ใช้ได้ทั้งพูดและเขียน; 「によれば」 เป็นภาษาเขียนและเป็นทางการกว่าเล็กน้อย (「〜ば」 ให้กลิ่นอายแบบเอกสาร) 天気予報によると (ใช้บ่อยในชีวิตประจำวัน) / 報告書によれば (พบบ่อยในรายงานที่เป็นลายลักษณ์อักษร) นอกจากนี้ ภาษาพูดมักใช้ 「〜の話では/〜の話だと」 (ตามที่ ~ เล่า) ซึ่งเป็นคำพ้องความหมายแบบสบาย ๆ ในการอ้างแหล่งข่าว ใช้อันไหนก็ได้ によると ทั่วไปที่สุด によれば เป็นทางการกว่าเล็กน้อย

🔄 ความรู้สึกและการเปรียบเทียบ: によると/によれば/によって/の話では

รูปแบบความรู้สึกตัวอย่าง
〜によるとตามที่ ~ (แหล่งข่าว + รูปบอกเล่าต่อ)新聞によると…そうだ
〜によればตามที่ ~ (เป็นภาษาเขียนมากกว่าเล็กน้อย)報告によれば…という
〜によってด้วย/เพราะ/โดย/แล้วแต่ (หลายความหมาย)努力によって
〜の話ではตามที่ ~ เล่า (คำพ้องความหมายแบบภาษาพูด)母の話では

ข้อที่สับสนง่าย: 「〜によると/によれば」 = ตามที่ ~ (แหล่งข่าว) ใช้เฉพาะการอ้างอิง/ถ่ายทอด โดยท้ายประโยคเป็นรูปบอกเล่าต่อ (そうだ/という); 「〜によって」 = ด้วย/เพราะ/โดย/แล้วแต่ (วิธีการ・สาเหตุ・ผู้กระทำ・ความสัมพันธ์ตามกัน มีหลายความหมาย ไม่ใช้รูปบอกเล่าต่อ); 「〜の話では」 = ตามที่ ~ เล่า (คำพ้องความหมายแบบภาษาพูด สบาย ๆ กว่า) การ “อ้างแหล่งข่าว” ใช้ によると/によれば (+ ท้ายประโยคบอกเล่าต่อ); การแสดง “วิธีการ/สาเหตุ/แล้วแต่” ใช้ によって

💡 สรุปสั้น ๆ

「〜によると・によれば」 = ตามที่ ~ (แหล่งข่าว) — สิ่งที่ต้องจำให้แม่นที่สุดคือ จับคู่หัวกับท้าย: หัวประโยค “(แหล่งข่าว) によると” ท้ายประโยคต้องสะท้อน การเล่าต่อ 「〜そうだ/という/とのことだ」 — เพราะเป็นการ ถ่ายทอดข่าวจากที่อื่น ไม่ใช่การยืนยันด้วยตัวเอง มีสามประเด็น: ① ท้ายประโยคต้องเป็นรูปบอกเล่าต่อ (ถ้าละไปจะไม่สมบูรณ์); ② แยกจาก 「によって」 ที่มีหลายความหมาย — によると = แหล่งข่าว (+ รูปบอกเล่าต่อ), によって = ด้วย/เพราะ/โดย/แล้วแต่; ③ 「によれば」 ≈ 「によると」 แต่เป็นภาษาเขียนมากกว่าเล็กน้อย และภาษาพูดใช้ 「〜の話では」 ได้ด้วย รูปแบบนี้ใช้ทุกวันในการถ่ายทอดข่าว สภาพอากาศ และคำพูดของผู้อื่น — 「ニュースによると〜そうだ」「彼の話によれば〜らしい」 — การระบุแหล่งข่าวให้ชัดเจนคือการแสดงออกที่รับผิดชอบและแม่นยำ

❓ คำถามที่พบบ่อย

Q: ประโยคหลัง 「〜によると」 ต้องลงท้ายด้วย 「そうだ」 หรือรูปทำนองนั้นเสมอไหม?

ใช่ เกือบทุกครั้ง — นี่คือหัวใจของการใช้ 「によると」 「〜によると/によれば」 หมายถึง “ตามแหล่งข่าว (ที่ได้ยิน/รายงาน)” คือสิ่งที่พูด ไม่ใช่สิ่งที่ผู้พูดเห็นเองหรือยืนยันด้วยตัวเอง แต่เป็นการถ่ายทอดจากที่อื่น เพราะเป็น “การถ่ายทอด ที่ได้ยินมา” ท้ายประโยคจึงต้องสอดรับด้วย รูปบอกเล่าต่อ เพื่อบอกชัดว่า “นี่เป็นสิ่งที่ได้ยินมา ไม่ใช่สิ่งที่ฉันรับรอง” ท้ายประโยคบอกเล่าต่อที่พบบ่อย: 〜そうだ (เขาว่า ~): 天気予報によると、台風が来るそうだ; 〜という (ได้ยินว่า ~): 報道によると、値上げされるという; 〜とのことだ (ได้ยินว่า ~ ค่อนข้างเป็นทางการ): 担当者によると、来週再開するとのことだ; 〜らしい (ดูเหมือนว่า ~ แฝงการอนุมาน): 噂によると、彼は転職するらしい หากท้ายประโยคไม่ใช้รูปบอกเล่าต่อและยืนยันตรง ๆ (×天気予報によると、明日は雨だ) จะ ขัดแย้งในตัวเอง — ถ้าเป็น “ตามพยากรณ์อากาศ (ที่ได้ยินมา)” แล้วจะยืนยันว่า “พรุ่งนี้ฝนจะตก” ราวกับรู้แน่นอนได้อย่างไร? รูปที่ถูกต้องจึงเป็น 「天気予報によると、明日は雨だそうだ (ตามพยากรณ์อากาศ พรุ่งนี้ฝนจะตก)」 จำไว้: 「によると」 อยู่ต้นประโยค ท้ายประโยคต้องใช้รูปบอกเล่าต่อ — เป็นโครงสร้างหัว-ท้ายที่ตายตัว

Q: 「によると」 กับ 「によって」 ต่างกันนิดเดียว จะแยกให้ชัดได้อย่างไร?

แม้ทั้งสองจะมี 「による」 อยู่ในตัว แต่การใช้และความหมายต่างกันมาก ให้แยกด้วย “สิ่งที่ตามมาและสิ่งที่สำนวนนั้นแสดง” 「〜によると/によれば」 = ตามที่ ~ (แหล่งข่าว): ใช้เฉพาะ ระบุแหล่งที่มาของข้อมูล (ใครพูด รายงานที่ไหน) และ ท้ายประโยคเป็นรูปบอกเล่าต่อ (そうだ/という): 新聞によると、犯人が捕まったそうだ (จากหนังสือพิมพ์ ได้ยินว่าจับคนร้ายได้แล้ว), 彼女によれば、パーティーは中止だという (ตามที่เธอบอก ปาร์ตี้ถูกยกเลิก) หน้าที่ของมันคือ “การอ้างอิง การถ่ายทอด” 「〜によって」 มีหลายความหมาย — วิธีการ/สาเหตุ/ผู้กระทำ/ความสัมพันธ์ตามกัน และ ไม่ใช้รูปบอกเล่าต่อ: ① วิธีการ — 話し合いによって解決する (แก้ปัญหาด้วยการหารือ); ② สาเหตุ — 不注意によって事故が起きた (เกิดอุบัติเหตุเพราะความประมาท); ③ ผู้กระทำ (ประโยคถูกกระทำ) — この小説は村上春樹によって書かれた (นิยายเรื่องนี้เขียนโดยมูราคามิ ฮารูกิ); ④ แล้วแต่ — 考え方は人によって違う (ความคิดต่างกันไปตามแต่ละคน) เคล็ดลับ: ถ้า “อ้างข่าว พูดว่า ‘ตามที่ ~'” (ตามด้วย そうだ/という) → によると/によれば; ถ้าเป็น “ด้วย ~/เพราะ ~/โดย ~/แล้วแต่ ~” → によって วิธีทดสอบง่าย ๆ: แปลประโยคว่า “ตามที่ ~ …” ได้ไหม? ได้ → によると; ไม่ได้ แต่แปลว่า “ด้วย/เพราะ/โดย/ขึ้นอยู่กับ ~” ได้ → によって

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「天気予報___、明日は晴れるそうだ。」(ตามพยากรณ์อากาศ)

    • (A) に対して
    • (B) について
    • (C) のために
    • (D) によると
  2. 「調査___、若者のスマホ使用時間が増えているという。」

    • (A) に関して
    • (B) について
    • (C) によると
    • (D) を通じて
  3. ประโยคหลัง 「によると」 ที่เป็นธรรมชาติที่สุดคือข้อใด?

    • (A) 明日は雨だ。
    • (B) 明日は雨だそうだ。
    • (C) 明日は雨だから。
    • (D) 明日は雨のため。
  4. ข้อใดเป็นภาษาเขียน/เป็นทางการกว่า?

    • (A) によれば
    • (B) によると
    • (C) เหมือนกัน
    • (D) ไม่ใช่ทั้งสองข้อ
  5. 「警察___、事件は解決したとのことだ。」(ตามที่ตำรวจกล่าว)

    • (A) に対して
    • (B) について
    • (C) によって
    • (D) によると