“〜を使って・〜によって”: โดยใช้ 〜 / ด้วยวิธี 〜 (การบอกเครื่องมือและวิธีการ) (N4)
คำช่วยบอกเครื่องมือและวิธีการ: で เทียบกับ によって และ を使って
「アプリを使って翻訳する」 — การบอก “ด้วยอะไร ด้วยวิธีใด”
「翻訳アプリを使って、メニューを読んだ」 (อ่านเมนูโดยใช้แอปแปลภาษา) — ภาษาญี่ปุ่นบอก “เครื่องมือ/วิธีการ” ได้หลายแบบ ซึ่งให้ความรู้สึกต่างกัน: で = พื้นฐาน กระชับ (ペンで書く); を使って = โดยใช้ (เครื่องมือ) เน้นตัวเครื่องมือ; によって = ด้วยวิธี/ขึ้นอยู่กับ (เป็นทางการกว่า และใช้บอกผู้กระทำในประโยคกรรมวาจกด้วย) บทความนี้จัดระเบียบสำนวนบอกวิธีการ 「で/を使って/によって」
หัวใจสำคัญ: การบอกเครื่องมือ/วิธีการ (ให้ความรู้สึกต่างกัน)
คำว่า “ด้วย” เหมือนกัน แต่ตัวบ่งชี้ทั้งสามให้ความรู้สึกต่างกัน:
- で = พื้นฐาน กระชับ: ペンで書く, 電車で行く (ใช้บ่อยที่สุด เป็นกลาง)
- を使って = โดยใช้ (เครื่องมือ) (เน้นว่า “ใช้เครื่องมือนี้”): アプリを使って調べる
- によって = ด้วยวิธี/ขึ้นอยู่กับ (เป็นทางการกว่า และใช้บอกผู้กระทำในประโยคกรรมวาจก): 話し合いによって解決する
จากภาษาพูดไปสู่ภาษาทางการ: で < を使って < によって
วิธีต่อ
| รูปแบบ | การใช้ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำนาม + で | ด้วย ~ (พื้นฐาน กระชับ) | ペンで |
| คำนาม + を使って | โดยใช้ (เครื่องมือ เน้น) | アプリを使って |
| คำนาม + によって | โดย/ตาม (เป็นทางการ) | 努力によって |
| (กรรมวาจก) คำนาม + によって | โดย ~ (ผู้กระทำ) | 村人によって造られた (ถูกสร้างขึ้นโดยชาวบ้าน) |
ตัวอย่างในบริบทจริง
- 翻訳アプリを使って、外国語のメニューを読んだ。(อ่านเมนูภาษาต่างประเทศโดยใช้แอปแปลภาษา) — เครื่องมือ
- ペンで名前を書いてください。(กรุณาเขียนชื่อด้วยปากกา) — พื้นฐาน
- この橋は100年前に村人によって造られた。(สะพานนี้ถูกสร้างขึ้นโดยชาวบ้านเมื่อ 100 ปีก่อน) — ผู้กระทำในกรรมวาจก
- インターネットによって、世界が変わった。(อินเทอร์เน็ตเปลี่ยนโลก) — ด้วยวิธี (เป็นทางการ)
- はさみを使って切る。(ตัดโดยใช้กรรไกร) — เครื่องมือ
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① “ผู้กระทำ” ของประโยคกรรมวาจกใช้ によって この本は夏目漱石によって書かれた (หนังสือเล่มนี้เขียนโดยนัตสึเมะ โซเซกิ) เมื่อจะบอกว่า “ใครเป็นผู้กระทำ” ในประโยคกรรมวาจก การใช้แบบเป็นทางการใช้ 「によって」 (ไม่ใช่ で)
② で (กระชับ) กับ を使って (เน้นเครื่องมือ) ถ้าจะพูดว่า “ด้วย” ธรรมดา ๆ ในชีวิตประจำวัน 「で」 เป็นธรรมชาติที่สุด (ペンで書く); ถ้าจะเน้นว่า “ใช้เครื่องมือชิ้นนั้นโดยเฉพาะ” ใช้ 「を使って」 (新しいアプリを使って) を使って เน้นที่ตัวเครื่องมือมากกว่า で
③ によって มีหลายความหมาย ① วิธีการ (努力によって); ② ผู้กระทำในกรรมวาจก (〜によって造られた); ③ “แตกต่างกันไปตาม” (人によって違う = แตกต่างกันไปตามแต่ละคน) ให้ดูจากบริบท
🔄 เปรียบเทียบ: で/を使って/によって
| รูปแบบ | น้ำเสียง | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำนาม + で | พื้นฐาน กระชับ (เครื่องมือ/วิธีการ) | ペンで書く |
| คำนาม + を使って | โดยใช้ (เครื่องมือ เน้นการใช้) | アプリを使って |
| คำนาม + によって | โดย/ตาม/ผู้กระทำ (เป็นทางการ) | 話し合いによって |
ชีวิตประจำวันแบบกระชับ → で, เน้นเครื่องมือ → を使って, วิธีการแบบเป็นทางการ/ผู้กระทำในกรรมวาจก → によって
💡 จุดสำคัญในการใช้งาน
สำหรับ “ด้วย” แบบที่ใช้บ่อยที่สุดที่จริงคือ 「で」 ที่ง่ายที่สุด (ペンで, 電車で, 日本語で) — ไม่ต้องคิดมาก ใช้ 「を使って」 เฉพาะเมื่อต้องการเน้นว่า “ใช้เครื่องมือชิ้นนั้นโดยเฉพาะ” (このアプリを使って) ส่วน 「によって」 เป็นทางการและมีหลายความหมาย: วิธีการ (努力によって成功), ผู้กระทำในกรรมวาจก (〜によって作られた) และ “แตกต่างกันไปตาม” (人によって違う) จุดสำคัญ: เมื่อจะบอก “โดยใคร” ในประโยคกรรมวาจก ให้ใช้ 「によって」 (この絵はゴッホによって描かれた) เมื่อแยกทั้งสามแบบได้ ก็ใช้สำนวนบอกวิธีการได้อย่างมั่นใจ
❓ คำถามที่พบบ่อยแบบสั้น
Q: 「で」 กับ 「を使って」 ต่างกันอย่างไร?
ความหมายใกล้เคียงกัน (แปลว่า “ด้วย” ทั้งคู่) แต่ต่างกันที่การเน้น: 「で」 เป็นแบบพื้นฐานและกระชับที่สุด (ペンで書く = เขียนด้วยปากกา เป็นกลาง); 「を使って」 เน้นว่า “ใช้เครื่องมือชิ้นนี้” (新しいペンを使って書く = เขียนโดยใช้ปากกาด้ามใหม่นี้ เน้นที่ตัวเครื่องมือ) ถ้าแค่บอกว่า “ด้วยอะไร” で เป็นธรรมชาติที่สุด ถ้าอยากเน้นตัวเครื่องมือ ใช้ を使って
Q: ทำไม “โดย ~” ในประโยคกรรมวาจกจึงใช้ 「によって」?
เพราะเมื่อจะบอกว่า “ใครเป็นผู้กระทำ” ในประโยคกรรมวาจก การใช้แบบเป็นทางการ/ภาษาเขียนจะระบุผู้กระทำด้วย 「によって」 (この橋は村人によって造られた = สะพานนี้ถูกสร้างขึ้นโดยชาวบ้าน) การใช้ 「で」 ตรงนี้จะฟังไม่เป็นธรรมชาติ โดยเฉพาะผู้สร้างสรรค์ ผู้ก่อสร้าง หรือผู้ค้นพบ นิยมใช้ 「によって」 ส่วนเรื่องเล็กน้อยแบบไม่เป็นทางการใช้ 「に」 ได้ (先生に褒められた) แต่ผู้กระทำแบบเป็นทางการใช้ によって
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「翻訳アプリ___、メニューを読んだ。」(อ่านเมนูโดยใช้แอปแปลภาษา)
- (A) として
- (B) について
- (C) にとって
- (D) を使って
「この橋は100年前に村人___造られた。」(สะพานนี้ถูกสร้างขึ้นโดยชาวบ้านเมื่อ 100 ปีก่อน)
- (A) にとって
- (B) を使って
- (C) によって
- (D) に対して
ในประโยคกรรมวาจก ตัวบ่งชี้ผู้กระทำที่เป็นธรรมชาติที่สุดคือข้อใด?
- (A) によって
- (B) を使って
- (C) のために
- (D) について
「を使って」と「によって」の違いとして正しいのは?
- (A) ทั้งสองอย่างเหมือนกันทุกประการ
- (B) を使って=ใช้เครื่องมือจริง ๆ (เป็นรูปธรรม ภาษาพูด); によって=ภาษาเขียน บอกวิธีการ/สาเหตุ/ผู้กระทำได้
- (C) を使って ใช้ได้เฉพาะในภาษาเขียน
- (D) によって บอกได้เฉพาะเวลา
最も自然な文は?
- (A) 村上春樹を使って書かれた本。
- (B) はしをによって食べる。
- (C) はしを使ってご飯を食べる。
- (D) 話し合いを使って国が動く。