てみる vs ておく vs てしまう: แยกกริยาช่วยสามตัวนี้ให้ออก (JLPT N4)

ลองทำ / ทำไว้ล่วงหน้า / ทำจนเสร็จ — กริยาช่วยรูป て สามตัวที่หน้าตาคล้ายกันแต่ความหมายต่างกันมาก

「てみる」「ておく」「てしまう」 — จะแยกกริยาช่วย 「て + กริยาช่วย」 ทั้งสามตัวนี้ออกจากกันได้อย่างไร?

「薬を飲んでみる」 (ลองกินยา), 「薬を買っておく」 (ซื้อยาเก็บไว้ล่วงหน้า), 「薬を全部飲んでしまった」 (เผลอกินยาหมดเลย) — ทั้งหมดคือ 「รูป て + กริยาช่วย」 เหมือนกัน แต่ความหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง: てみる = ลองทำ, ておく = เตรียมไว้ล่วงหน้า, てしまう = ทำจนเสร็จ/เผลอทำไป บทความนี้ใช้ 「てみる」 เป็นศูนย์กลาง แล้วเปรียบเทียบกับ 「ておく」「てしまう」 ที่มักสับสนกันมากที่สุด เพื่อให้คุณจัดระเบียบกริยาช่วยชุดนี้ได้ในคราวเดียว (พื้นฐานของ 「てみる」 มีบทความแยกต่างหากชื่อ 〈พื้นฐานของ てみる〉)

(เพิ่งเริ่มเรียน 「てみる」 ใช่ไหม? เริ่มต้นที่ พื้นฐานของ てみる)

หัวใจสำคัญ: ลองทำ (てみる) vs เตรียมไว้ล่วงหน้า (ておく) vs ทำจนเสร็จ (てしまう)

ทั้งสามตัวต่อกับรูป て เหมือนกัน แต่ให้ความรู้สึกต่างกันสิ้นเชิง:

วิธีทดสอบ: 「ลองดูสักหน่อย」 → てみる; 「ทำไว้ก่อน」 → ておく; 「เสร็จแล้ว/ตายแล้ว」 → てしまう

วิธีเชื่อมคำ

รูปแบบความหมายตัวอย่าง
〜てみるลองทำ (ดูผลลัพธ์)やってみる
〜ておくเตรียมไว้ล่วงหน้า予約しておく
〜てしまうทำจนเสร็จ/เผลอทำไป忘れてしまう

例句解析

⚠️ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

① อย่าสับสนระหว่าง てみる (ลอง) กับ ておく (เตรียมไว้) てみる = ลองทำดูแบบไม่แน่ใจ แล้วดูผล (新しい店に行ってみる = ลองไปร้านใหม่); ておく = ทำไว้ก่อนเพื่อความสะดวกในภายหลัง (席を取っておく = จองที่นั่งไว้ล่วงหน้า) ตัวหนึ่งคือ 「ลอง」 อีกตัวคือ 「เตรียม」 ทิศทางต่างกัน

② てしまう มีสองความหมาย: ทำจนเสร็จ กับ เสียดาย 宿題をやってしまう (ทำการบ้านให้เสร็จ = ทำจนเสร็จสิ้น); 財布を落としてしまった (เผลอทำกระเป๋าสตางค์หาย = เสียดาย) ให้ดูจากบริบท: น้ำเสียงเป็นกลาง = 「ทำจนเสร็จ」; เหตุการณ์ในแง่ลบ = 「เผลอทำไป ตายแล้ว」 ในภาษาพูดจะย่อเป็น 「〜ちゃう/〜じゃう」 (食べちゃう)

③ ทั้งสามตัวต่อกับรูป て — เลือกตามความรู้สึกที่ต้องการสื่อ ถ้า 「ลองดู」 ใช้ てみる, ถ้า 「เตรียมล่วงหน้า」 ใช้ ておく, ถ้า 「ทำจนเสร็จ/เผลอทำไป」 ใช้ てしまう วิธีต่อเหมือนกัน (รูป て + กริยาช่วย) ต่างกันที่นัยที่ต้องการสื่อ

🔄 เปรียบเทียบ: てみる/ておく/てしまう

รูปแบบนัยตัวอย่าง
〜てみるลองทำ (ทำแล้วดูผล)行ってみる
〜ておくเตรียมไว้ล่วงหน้า (เพื่ออนาคต)予約しておく
〜てしまうทำจนเสร็จ/เผลอทำไป เสียดาย忘れてしまう
(ภาษาพูด) 〜ちゃうรูปย่อของ てしまう食べちゃう

ลอง → てみる, เตรียมไว้ → ておく, เสร็จ/เสียดาย → てしまう กริยาช่วยสามตัว ความรู้สึกต่างกัน และใช้บ่อยในชีวิตประจำวันทั้งหมด (พื้นฐานของ てみる: ดูบทความ 〈พื้นฐานของ てみる〉)

💡 วิธีจำ

กริยาช่วย 「て + กริยาช่วย」 ทั้งสามตัวนี้เป็นกลุ่มที่ใช้บ่อยที่สุดในชีวิตประจำวันของภาษาญี่ปุ่น ใช้คำสำคัญสามคำช่วยแยกกัน: てみる = ลอง (食べてみる = ลองกิน), ておく = เตรียม (買っておく = ซื้อเก็บไว้), てしまう = เสร็จ/อุ๊ย (食べてしまった = กินหมดแล้ว/เผลอกินไป) คู่ที่สับสนง่ายที่สุดคือ てみる กับ ておく — 「ลองทำดูก่อนแล้วค่อยดูผล」 ใช้ てみる; 「ทำไว้ล่วงหน้าเพื่ออนาคต」 ใช้ ておく ส่วน てしまう ต้องดูบริบท: ถ้าเป็นกลางคือ 「ทำจนเสร็จ」 (宿題をやってしまおう = ทำการบ้านให้เสร็จเถอะ) ถ้าเป็นแง่ลบคือ 「เผลอทำไป」 (遅刻してしまった = เผลอไปสายเสียแล้ว) ในภาษาพูดคือ 「〜ちゃう」 (遅刻しちゃった) ทั้งสามตัวพบบ่อยมาก — เมื่อแยกนัยได้ชัด การแสดงออกของคุณก็จะแม่นยำขึ้นมาก สำหรับพื้นฐานของ 「てみる」 ดูบทความ 〈พื้นฐานของ てみる〉

❓ คำถามที่พบบ่อย

Q: วิธีที่เร็วที่สุดในการแยก 「てみる」「ておく」「てしまう」 คืออะไร?

จำคำสำคัญสามคำ: ลอง/เตรียม/เสร็จ てみる = ลอง (ลองทำดูแล้วดูผล: やってみる = ลองทำดู); ておく = เตรียม (ทำล่วงหน้าเพื่ออนาคต: 買っておく = ซื้อเก็บไว้, 予約しておく = จองไว้ล่วงหน้า); てしまう = เสร็จ/อุ๊ย (ทำจนเสร็จ หรือเผลอทำไป เสียดาย: 食べてしまった = กินหมดแล้ว/เผลอกินไป) ทั้งสามตัวต่อกับรูป て ความต่างอยู่ที่นัย — 「ลองทำ」 → てみる, 「เตรียมไว้」 → ておく, 「เสร็จสิ้นหรือเสียดาย」 → てしまう

Q: 「てしまう」 หมายถึง 「ทำจนเสร็จ」 หรือ 「เผลอทำไป」?

ได้ทั้งสองอย่าง — ให้ดูจากบริบท และดูว่าเหตุการณ์เป็นแง่บวกหรือแง่ลบ ① ทำจนเสร็จ ทำให้เรียบร้อย (เป็นกลาง): 宿題を早くやってしまおう (รีบทำการบ้านให้เสร็จเถอะ) — เน้นว่า 「ทำให้เสร็จสมบูรณ์」 ② เผลอทำไป เสียดาย (แง่ลบ): 大事な書類をなくしてしまった (เผลอทำเอกสารสำคัญหาย) — รู้สึก 「ตายแล้ว เสียดายจัง」 วิธีทดสอบ: เหตุการณ์ดี/เป็นกลาง = 「ทำจนเสร็จ」; เหตุการณ์แย่/พลาด = 「เผลอทำไป เสียดาย」 ในภาษาพูดจะย่อเป็น 「〜ちゃう (〜でしまう→〜じゃう)」: 食べちゃった (กินจนหมดเลย), 忘れちゃった (ลืมไปเลย)

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「この薬、効くかどうか分からないけど、飲ん___よ。」 (ขอลองกินดู)

    • (A) でみよう
    • (B) でおこう
    • (C) でしまおう
    • (D) ていこう
  2. 「明日の試験のために、単語を覚え___。」 (ท่องไว้ล่วงหน้าเพื่อพรุ่งนี้)

    • (A) てみた
    • (B) てきた
    • (C) てしまった
    • (D) ておいた
  3. 「財布を忘れ___!どうしよう!」 (เผลอลืมไป รู้สึกเสียดาย)

    • (A) てみた
    • (B) ておいた
    • (C) てしまった
    • (D) ていった
  4. 「このレストランは評判がいいから、今度行っ___。」 (อยากลองไปดู)

    • (A) ておきたい
    • (B) てみたい
    • (C) てしまいたい
    • (D) ていきたい
  5. 「旅行中に全部のお金を使い___。」 (ใช้เงินหมดเลย รู้สึกเสียดายเล็กน้อย)

    • (A) てみた
    • (B) ておいた
    • (C) てしまった
    • (D) ていた