“〜te mo ii desu”: ทำ〜ได้ (ขออนุญาต) (N5)
「写真を撮ってもいいですか」「はい、どうぞ」「いいえ、だめです」 — คู่มือบทสนทนาขออนุญาตและให้อนุญาตฉบับสมบูรณ์
「写真を撮ってもいいですか?」 — ถามว่า “ขอ…ได้ไหม?”
ในพิพิธภัณฑ์ การถามก่อนว่า 「写真を撮ってもいいですか?」 (ถ่ายรูปได้ไหมคะ/ครับ?) เป็นมารยาทที่ดี 「(รูป て ของคำกริยา) + もいいです」 ใช้แสดงการอนุญาต “…ได้ / ไม่เป็นไรถ้าจะ…” เติม 「か」 เพื่อขออนุญาต (ขอ…ได้ไหม?) และตอบรับก็คือการให้อนุญาต (ได้ ทำได้เลย) ส่วนรูปที่ตรงข้ามกันคือ 「〜てはいけません (ห้าม…)」 คู่มือนี้ครอบคลุมทั้งการขออนุญาต การให้อนุญาต และการปฏิเสธ
วิธีใช้: รูป て ของคำกริยา + もいい(ですか)
รูป て ของคำกริยา + もいい = …ได้
- 撮る→撮って→撮ってもいい (ถ่ายได้)
- ขออนุญาต: 〜てもいいですか? (ขอ…ได้ไหม?)
- ให้อนุญาต: 〜てもいいですよ (ได้เลย ทำได้)
- ปฏิเสธ/ห้าม: 〜てはいけません/〜てはだめです (ห้ามทำ)
หัวใจสำคัญ: ต่อกับรูป て (撮ってもいい, ✗ 撮るもいい)
วิธีต่อประโยค
| รูปแบบ | การใช้ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| รูป て ของคำกริยา + もいいですか | ขออนุญาต (ขอ…ได้ไหม?) | 撮ってもいいですか |
| รูป て ของคำกริยา + もいいです | ให้อนุญาต (ได้เลย) | 撮ってもいいですよ |
| รูป て ของคำกริยา + はいけません | ห้าม (ห้ามทำ) | 撮ってはいけません |
ประโยคตัวอย่าง
- ここで写真を撮ってもいいですか?(ถ่ายรูปที่นี่ได้ไหมคะ/ครับ?) — ขออนุญาต
- はい、撮ってもいいですよ。(ได้ค่ะ/ครับ ถ่ายได้เลย) — ให้อนุญาต
- すみません、ここでは撮ってはいけません。(ขอโทษค่ะ/ครับ ที่นี่ห้ามถ่ายรูป) — ห้าม
- トイレを使ってもいいですか?(ขอใช้ห้องน้ำได้ไหมคะ/ครับ?) — ขออนุญาต
- もう帰ってもいい?(กลับบ้านได้หรือยัง?) — แบบไม่เป็นทางการ (ตัด です ออก)
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① ต่อกับรูป て ไม่ใช่รูปพจนานุกรม 撮ってもいい (✗ 撮るもいい) ให้ผันเป็นรูป て ก่อน
② เมื่อพูดกับผู้อาวุโสหรือในสถานการณ์ทางการ 「てもいいですか」 ค่อนข้างตรงเกินไป สุภาพกว่าคือ 「〜てもよろしいですか」 หรือ 「〜させていただけますか」 ส่วนกับเพื่อนให้ย่อเป็น 「〜てもいい?」
③ การห้ามมีหลายระดับ てはいけません (ตามกฎระเบียบ) > てはだめ (ภาษาพูด) หากต้องการให้นุ่มนวลลง ให้ใช้ 「〜ないでください (กรุณาอย่า…)」
🔄 ความต่างและการเปรียบเทียบ: てもいい / てはいけない / なくてもいい / なければならない
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜てもいい | ทำได้ (อนุญาต) | 撮ってもいい |
| 〜てはいけない | ห้ามทำ (ข้อห้าม) | 撮ってはいけない (ห้ามถ่ายรูป) |
| 〜なくてもいい | ไม่ต้องทำก็ได้ (ได้รับยกเว้น) | 撮らなくてもいい |
| 〜なければならない | ต้องทำ (ข้อบังคับ) | 撮らなければならない (ต้องถ่ายรูป) |
อนุญาต ↔ ข้อห้าม; ยกเว้น ↔ ข้อบังคับ — จำเป็นชุดสี่แบบจะเห็นภาพชัดที่สุด
💡 สรุปสั้นๆ
「〜てもいいですか」 เป็นตัวช่วยชีวิตในทุกวัน — ก่อนจะทำอะไร ถามสั้นๆ สักประโยคก็ช่วยให้คุณสุภาพได้ เช่น 写真を撮ってもいいですか, ここに座ってもいいですか, トイレを使ってもいいですか มีสองข้อที่ต้องจำ: ① ต่อกับรูป て ② เติม か เมื่อถาม และตัด か เมื่อให้อนุญาต ลองจัดคู่กับ 「てはいけません (ห้าม)」, 「なくてもいい (ไม่ต้องก็ได้)」 และ 「なければならない (ต้อง)」 แล้วคุณจะได้ครบทั้งการอนุญาต ข้อห้าม การยกเว้น และข้อบังคับในคราวเดียว
❓ คำถามที่พบบ่อย
Q: จะถามผู้อาวุโสอย่างสุภาพมากว่า “ขอ…ได้ไหม” ต้องพูดอย่างไร?
「〜てもよろしいですか」 สุภาพกว่า 「〜てもいいですか」 (よろしい เป็นรูปยกย่องของ いい) และถ่อมตนยิ่งกว่านั้นคือ 「〜させていただけますか」 (ขออนุญาตทำ…ได้ไหมคะ/ครับ?) ส่วนกับเพื่อนก็ใช้แค่ 「〜てもいい?」
Q: 「てもいい」 กับ 「なくてもいい」 ต่างกันอย่างไร?
ต่างกันมาก! 「撮ってもいい」 = ถ่ายได้ (อนุญาต); 「撮らなくてもいい」 = ไม่ต้องถ่ายก็ได้ (ได้รับยกเว้น) อย่างแรกอนุญาตให้ทำ อย่างหลังบอกว่าไม่จำเป็นต้องทำ
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「この映画、見___もいいですか?」รูป て ที่ถูกต้องคือข้อใด?
- (A) 見て
- (B) 見って
- (C) 見にて
- (D) 見た
「ここでご飯を食べ___いけません。」ข้อใดถูกต้อง?
- (A) てはも
- (B) てもは
- (C) ては
- (D) てと
เมื่อขออนุญาตครู ข้อใดสุภาพที่สุด?
- (A) 休んでもいい?
- (B) 休んでもいいですか?
- (C) 休んでいい?
- (D) 休んでもよろしいでしょうか?
「走っ___!」(ห้ามวิ่ง!) ข้อใดคือการห้ามแบบภาษาพูด?
- (A) てもいい
- (B) ちゃだめ
- (C) てはいい
- (D) てもだめ
ข้อใดเป็นคำตอบรับที่ถูกต้องสำหรับ 「写真を撮ってもいいですか?」?
- (A) はい、いいですよ。
- (B) はい、だめですよ。
- (C) いいえ、どうぞ。
- (D) はい、いけません。