“〜te mo ii desu”: ทำ〜ได้ (ขออนุญาต) (N5)

「写真を撮ってもいいですか」「はい、どうぞ」「いいえ、だめです」 — คู่มือบทสนทนาขออนุญาตและให้อนุญาตฉบับสมบูรณ์

「写真を撮ってもいいですか?」 — ถามว่า “ขอ…ได้ไหม?”

ในพิพิธภัณฑ์ การถามก่อนว่า 「写真を撮ってもいいですか?」 (ถ่ายรูปได้ไหมคะ/ครับ?) เป็นมารยาทที่ดี 「(รูป て ของคำกริยา) + もいいです」 ใช้แสดงการอนุญาต “…ได้ / ไม่เป็นไรถ้าจะ…” เติม 「か」 เพื่อขออนุญาต (ขอ…ได้ไหม?) และตอบรับก็คือการให้อนุญาต (ได้ ทำได้เลย) ส่วนรูปที่ตรงข้ามกันคือ 「〜てはいけません (ห้าม…)」 คู่มือนี้ครอบคลุมทั้งการขออนุญาต การให้อนุญาต และการปฏิเสธ

วิธีใช้: รูป て ของคำกริยา + もいい(ですか)

รูป て ของคำกริยา + もいい = …ได้

หัวใจสำคัญ: ต่อกับรูป て (撮ってもいい, ✗ 撮るもいい)

วิธีต่อประโยค

รูปแบบการใช้ตัวอย่าง
รูป て ของคำกริยา + もいいですかขออนุญาต (ขอ…ได้ไหม?)撮ってもいいですか
รูป て ของคำกริยา + もいいですให้อนุญาต (ได้เลย)撮ってもいいですよ
รูป て ของคำกริยา + はいけませんห้าม (ห้ามทำ)撮ってはいけません

ประโยคตัวอย่าง

⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด

① ต่อกับรูป て ไม่ใช่รูปพจนานุกรม 撮ってもいい (✗ 撮るもいい) ให้ผันเป็นรูป て ก่อน

② เมื่อพูดกับผู้อาวุโสหรือในสถานการณ์ทางการ 「てもいいですか」 ค่อนข้างตรงเกินไป สุภาพกว่าคือ 「〜てもよろしいですか」 หรือ 「〜させていただけますか」 ส่วนกับเพื่อนให้ย่อเป็น 「〜てもいい?」

③ การห้ามมีหลายระดับ てはいけません (ตามกฎระเบียบ) > てはだめ (ภาษาพูด) หากต้องการให้นุ่มนวลลง ให้ใช้ 「〜ないでください (กรุณาอย่า…)」

🔄 ความต่างและการเปรียบเทียบ: てもいい / てはいけない / なくてもいい / なければならない

รูปแบบความหมายตัวอย่าง
〜てもいいทำได้ (อนุญาต)撮ってもいい
〜てはいけないห้ามทำ (ข้อห้าม)撮ってはいけない (ห้ามถ่ายรูป)
〜なくてもいいไม่ต้องทำก็ได้ (ได้รับยกเว้น)撮らなくてもいい
〜なければならないต้องทำ (ข้อบังคับ)撮らなければならない (ต้องถ่ายรูป)

อนุญาต ↔ ข้อห้าม; ยกเว้น ↔ ข้อบังคับ — จำเป็นชุดสี่แบบจะเห็นภาพชัดที่สุด

💡 สรุปสั้นๆ

「〜てもいいですか」 เป็นตัวช่วยชีวิตในทุกวัน — ก่อนจะทำอะไร ถามสั้นๆ สักประโยคก็ช่วยให้คุณสุภาพได้ เช่น 写真を撮ってもいいですか, ここに座ってもいいですか, トイレを使ってもいいですか มีสองข้อที่ต้องจำ: ① ต่อกับรูป て ② เติม か เมื่อถาม และตัด か เมื่อให้อนุญาต ลองจัดคู่กับ 「てはいけません (ห้าม)」, 「なくてもいい (ไม่ต้องก็ได้)」 และ 「なければならない (ต้อง)」 แล้วคุณจะได้ครบทั้งการอนุญาต ข้อห้าม การยกเว้น และข้อบังคับในคราวเดียว

❓ คำถามที่พบบ่อย

Q: จะถามผู้อาวุโสอย่างสุภาพมากว่า “ขอ…ได้ไหม” ต้องพูดอย่างไร?

「〜てもよろしいですか」 สุภาพกว่า 「〜てもいいですか」 (よろしい เป็นรูปยกย่องของ いい) และถ่อมตนยิ่งกว่านั้นคือ 「〜させていただけますか」 (ขออนุญาตทำ…ได้ไหมคะ/ครับ?) ส่วนกับเพื่อนก็ใช้แค่ 「〜てもいい?」

Q: 「てもいい」 กับ 「なくてもいい」 ต่างกันอย่างไร?

ต่างกันมาก! 「撮ってもいい」 = ถ่ายได้ (อนุญาต); 「撮らなくてもいい」 = ไม่ต้องถ่ายก็ได้ (ได้รับยกเว้น) อย่างแรกอนุญาตให้ทำ อย่างหลังบอกว่าไม่จำเป็นต้องทำ

🖊️แบบทดสอบฝึกทำ

  1. 「この映画、見___もいいですか?」รูป て ที่ถูกต้องคือข้อใด?

    • (A) 見て
    • (B) 見って
    • (C) 見にて
    • (D) 見た
  2. 「ここでご飯を食べ___いけません。」ข้อใดถูกต้อง?

    • (A) てはも
    • (B) てもは
    • (C) ては
    • (D) てと
  3. เมื่อขออนุญาตครู ข้อใดสุภาพที่สุด?

    • (A) 休んでもいい?
    • (B) 休んでもいいですか?
    • (C) 休んでいい?
    • (D) 休んでもよろしいでしょうか?
  4. 「走っ___!」(ห้ามวิ่ง!) ข้อใดคือการห้ามแบบภาษาพูด?

    • (A) てもいい
    • (B) ちゃだめ
    • (C) てはいい
    • (D) てもだめ
  5. ข้อใดเป็นคำตอบรับที่ถูกต้องสำหรับ 「写真を撮ってもいいですか?」?

    • (A) はい、いいですよ。
    • (B) はい、だめですよ。
    • (C) いいえ、どうぞ。
    • (D) はい、いけません。