ความหมายและวิธีใช้ “〜やら〜やら” — ทั้ง 〜 ทั้ง 〜 (การไล่เรียง) (JLPT N3)
“ทั้งร้องไห้ทั้งหัวเราะ…” — การไล่เรียงที่แฝงความวุ่นวายหรืออารมณ์อุทาน พร้อมตัวอย่าง (JLPT N3)
「引っ越しで、荷物やら手続きやら、もう大変」 — นั่นก็ต้องทำ นี่ก็ต้องทำ วุ่นไปหมด
「引っ越しで、荷物やら手続きやら、やることが多くて大変」 (เพราะย้ายบ้าน ทั้งข้าวของ ทั้งเอกสารขั้นตอน มีเรื่องต้องทำเยอะจนเหนื่อยไปหมด) — 「〜やら〜やら」 ใช้ไล่เรียงหลายสิ่ง มักแฝงน้ำเสียงอุทานแบบ “อะไรมากมายก่ายกองปนเปไปหมด จนรู้สึกเกินรับไหวนิด ๆ” บทความนี้อธิบายการใช้และการเชื่อมของ 「やら〜やら」 พร้อมแยกความต่างจาก 「とか」 ที่เป็นกลาง และ 「だの〜だの」 ที่แฝงความไม่พอใจ
หลักการ: ทั้ง ~ ทั้ง ~ (การไล่เรียงที่แฝงความอ่อนใจ/อารมณ์)
「(คำนาม/กริยา/คำคุณศัพท์) + やら〜やら」 = “ทั้ง ~ ทั้ง ~, ไหนจะ ~ ไหนจะ ~” — วางสองสามสิ่ง (ประเภทเดียวกันหรือตรงข้ามกัน) เคียงกัน โดยนัยว่า “ยังมีอีกเยอะแยะ มากมายและปนเปกัน” มักแฝงน้ำเสียงอ่อนใจ วุ่นวาย หรืออารมณ์ปนเปกัน:
- 机の上は、本やら書類やらで、ぐちゃぐちゃだ (บนโต๊ะทั้งหนังสือทั้งเอกสาร รกไปหมด)
- 合格の知らせに、嬉しいやら信じられないやら (ได้ข่าวสอบผ่าน ทั้งดีใจทั้งไม่อยากเชื่อ)
ความรู้สึก: “ทั้ง … ทั้ง … (กองพะเนิน โอ๊ย/ความรู้สึกมากมาย)” — แก่นคือ “ไล่เรียงหลายรายการ พร้อมน้ำเสียงอุทานว่า ‘มากมายและปนเปไปหมด’” ไล่เรียงสิ่งของที่เป็นรูปธรรม (ความวุ่นวาย) หรืออารมณ์ที่ตรงข้ามกัน (ความรู้สึกปนเป) ก็ได้ เป็นอัตวิสัย มีอารมณ์ และเป็นภาษาพูด
การเชื่อม
| ชนิดของคำ | รูปแบบ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| คำนาม | คำนาม + やら + คำนาม + やら | 服やら靴やら |
| กริยา | รูปธรรมดา + やら | 泣くやら笑うやら |
| คำคุณศัพท์ | รูปธรรมดา + やら | 嬉しいやら恥ずかしいやら |
| คำเกี่ยวกับคำถาม + のやら | แสดงความไม่แน่ใจ “ไม่รู้ …” | いつ来るのやら |
คำนาม กริยารูปธรรมดา และคำคุณศัพท์รูปธรรมดา เติม + やら ได้ทั้งหมด มักใช้เป็นคู่ (Aやら Bやら) นอกจากนี้ยังมี 「คำเกี่ยวกับคำถาม + のやら」 แสดงความไม่แน่ใจและความจนปัญญา (どこにあるのやら = ไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหน; 本当なのやら = ไม่รู้ว่าจริงหรือเปล่า) พร้อมน้ำเสียงถอนใจแบบ “ไม่รู้จะเอาอย่างไรดี”
ดูการใช้ในบริบทจริง
- 年末は、掃除やら買い物やらで忙しい。(ปลายปีต้องทั้งทำความสะอาด ทั้งซื้อของ ยุ่งไปหมด) — ไล่เรียงความยุ่ง
- 子供たちは、走るやら叫ぶやら、大騒ぎだ。(เด็ก ๆ ทั้งวิ่งทั้งตะโกน โหวกเหวกกันใหญ่) — ไล่เรียงกริยา
- 卒業式では、嬉しいやら寂しいやら、複雑な気持ちだ。(ในพิธีจบการศึกษา ทั้งดีใจทั้งเหงา ความรู้สึกปนเปกันไปหมด) — ไล่เรียงอารมณ์
- 財布やら鍵やら、必要な物が見つからない。(ทั้งกระเป๋าสตางค์ ทั้งกุญแจ หาของที่ต้องใช้ไม่เจอเลย) — ความอ่อนใจ
- 彼が何を考えているのか、本当なのやら嘘なのやら、わからない。(เขาคิดอะไรอยู่ ไม่รู้ว่าจริงหรือโกหก ดูไม่ออกเลย) — คำเกี่ยวกับคำถาม + のやら
⚠️ จุดที่ผู้เรียนมักพลาด
① 「やら〜やら」 แฝงน้ำเสียงอุทานแบบ ‘มากมายปนเปจนอ่อนใจ’ ส่วน 「とか」 เป็นกลางกว่า ทั้งคู่ไล่เรียง แต่ やら แฝงอารมณ์อัตวิสัยแบบ ‘กองพะเนิน โอ๊ย/ความรู้สึกปนเป’ (荷物やら書類やらで大変 = ทั้งข้าวของทั้งเอกสาร เหนื่อยไปหมด); とか เพียงยกตัวอย่างอย่างเป็นกลางว่า ‘และอื่น ๆ ทำนองนี้’ (コーヒーとかお茶とか = กาแฟ ชา อะไรทำนองนั้น ไล่เรียงแบบสบาย ๆ ไม่มีอารมณ์) หากต้องการน้ำเสียง “มากมายปนเป วุ่นวาย/เศร้าเหงา” ใช้ やら หากแค่ยกตัวอย่างธรรมดาใช้ とか
② 「やら〜やら」 กับ 「だの〜だの」 ต่างก็แฝงอารมณ์ แต่ความรู้สึกต่างกันเล็กน้อย ทั้งคู่เป็นการไล่เรียงที่มีอารมณ์ やら〜やら = ทั้ง … ทั้ง … (แฝงความอ่อนใจ วุ่นวาย หรืออารมณ์ปนเป อารมณ์เป็นได้ทั้งบวกและลบ) (嬉しいやら悲しいやら = ทั้งดีใจทั้งเศร้า); だの〜だの = ไหนจะ … ไหนจะ … (การไล่เรียงที่ส่วนใหญ่แฝงความไม่พอใจ ความรังเกียจ การบ่น) (文句だの愚痴だの、うるさい = ทั้งคำตำหนิทั้งคำบ่น น่ารำคาญ) だの มีรสชาติเชิงลบและน่ารังเกียจหนักกว่า ส่วน やら มักเป็น “ความวุ่นวาย” หรือ “ความรู้สึกซับซ้อน” มากกว่า หากต้องการแสดงความไม่พอใจอย่างแรง ไล่เรียงสิ่งที่ไม่ชอบ ใช้ だの หากเป็นความวุ่นวายหรือความรู้สึกเศร้าเหงาทั่วไปใช้ やら
③ 「คำเกี่ยวกับคำถาม + のやら」 = ความไม่แน่ใจ ความจนปัญญา (อย่าตัด 「の」) やら ยังตามหลังประโยคที่มีคำเกี่ยวกับคำถามได้ เป็น 「คำเกี่ยวกับคำถาม + のやら」 แสดงการถอนใจด้วยความไม่แน่ใจว่า “ไม่รู้จริง ๆ …, ดูไม่ออก …”: どこへ行ったのやら (ไม่รู้ว่าไปไหน); いつ終わるのやら (ไม่รู้ว่าเมื่อไรจะจบ); 本当なのやら (ไม่รู้ว่าจริงหรือเปล่า) แฝงความรู้สึก “งงและหมดหนทาง” และมักใช้เดี่ยว ๆ (ไม่จำเป็นต้องเป็นคู่) อย่าสับสนกับการไล่เรียงแบบ 「やら〜やら」 — นี่คือ 「คำเกี่ยวกับคำถาม + のやら」 ที่แสดงความไม่แน่ใจ
🔄 น้ำเสียงและการเปรียบเทียบ: やら〜やら/とか/だの〜だの/し
| รูปแบบ | น้ำเสียง | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜やら〜やら | ทั้ง … ทั้ง … (ไล่เรียง + ถอนใจแบบ ‘มากมายปนเป/ความรู้สึกปนเป’) | 本やら書類やら |
| 〜とか〜とか | และทำนองนั้น (ยกตัวอย่างสบาย ๆ แบบเป็นกลาง) | お茶とかコーヒーとか |
| 〜だの〜だの | ไหนจะ … ไหนจะ … (ไล่เรียง + ไม่พอใจ รังเกียจ) | 文句だの愚痴だの |
| 〜し、〜し | ทั้ง … ทั้ง … (ไล่เรียงเหตุผล โดยนัยว่ายังมีอีก) | 安いし、近いし |
สรุปเพื่อไม่สับสน: 「やら〜やら」 = ไล่เรียงแบบ ‘มากมายปนเป วุ่นวาย/ความรู้สึกปนเป’ (อารมณ์เป็นได้ทั้งบวกและลบ); 「とか」 = ยกตัวอย่างสบาย ๆ แบบเป็นกลาง (ไม่มีอารมณ์); 「だの〜だの」 = ไล่เรียงแบบไม่พอใจ รังเกียจ (เชิงลบหนักกว่า); 「し」 = ไล่เรียงเหตุผล (โดยนัยว่ายังมีอีก ดู 〈し〉) ความวุ่นวายหรือความเศร้าเหงาใช้ やら ตัวอย่างเป็นกลางใช้ とか ความไม่พอใจอย่างแรงใช้ だの
💡 วิธีจำ
「〜やら〜やら」 = ทั้ง ~ ทั้ง ~, ไหนจะ ~ ไหนจะ ~ แก่นคือ “ไล่เรียงหลายรายการ พร้อมน้ำเสียงอุทานว่า ‘มากมายและปนเปไปหมด’” — ไล่เรียงสิ่งของที่เป็นรูปธรรมได้ (荷物やら手続きやらで大変 = ทั้งข้าวของทั้งเอกสารขั้นตอน วุ่นวายไปหมด) หรืออารมณ์ที่ตรงข้ามกัน (嬉しいやら悲しいやら = ทั้งดีใจทั้งเศร้า ความรู้สึกปนเป) จำ 3 ข้อ: ① แฝงอารมณ์อัตวิสัย ต่างจาก 「とか」 ที่เป็นกลาง — やら แฝง “กองพะเนิน โอ๊ย/เศร้าเหงา” ส่วน とか เพียงยกตัวอย่าง; ② เช่นเดียวกับ 「だの〜だの」 ที่มีอารมณ์ แต่ だの มีรสชาติของความไม่พอใจและรังเกียจหนักกว่า ส่วน やら มักเป็นความวุ่นวายหรือความรู้สึกซับซ้อน; ③ ยังมี 「คำเกี่ยวกับคำถาม + のやら」 = ดูไม่ออก ไม่รู้ (どこへ行ったのやら) หากต้องการสื่อภาพของ “นั่นก็ต้องทำ นี่ก็ต้องทำ วุ่นไปหมด” หรือ “ความรู้สึกปนเป” やら〜やら สื่อภาพได้ชัดที่สุด
❓ คำถามที่พบบ่อย
Q: 「やら〜やら」 กับ 「とか〜とか」 ต่างก็ไล่เรียง เมื่อไรควรใช้ 「やら」?
เมื่ออยากให้การไล่เรียงแฝงอารมณ์เชิงอัตวิสัยของ ‘มากมายปนเป วุ่นวาย หรือความรู้สึกปนเป’ 「〜とか〜とか」 = และทำนองนั้น (ยกตัวอย่างสองสามอย่างอย่างเป็นกลางและสบาย ๆ ไม่มีอารมณ์พิเศษ): 週末は、映画とか買い物とかして過ごす (วันหยุดสุดสัปดาห์ใช้เวลากับการดูหนัง ช้อปปิ้ง อะไรทำนองนั้น — ยกตัวอย่างสบาย ๆ) เป็นเพียง “ยกตัวอย่างสองสามอย่าง” น้ำเสียงเรียบ ๆ 「〜やら〜やら」 = ทั้ง … ทั้ง … (ขณะไล่เรียง แฝงความวุ่นวายแบบ ‘มากมายปนเปจนเกินรับไหว’ หรือความเศร้าเหงาของ ‘อารมณ์ที่ปนเป’): 年末は大掃除やら年賀状やら、やることが山ほどある (ปลายปีทั้งทำความสะอาดครั้งใหญ่ทั้งเขียนการ์ดปีใหม่ มีเรื่องต้องทำเป็นภูเขาเลากา — แฝงการถอนใจแบบ “วิ่งวุ่นจนไม่ได้พัก”); 合格して、嬉しいやらほっとするやら (สอบผ่านแล้ว ทั้งดีใจทั้งโล่งอก — อารมณ์ปนเป) ความต่างอยู่ที่ อารมณ์: とか เป็นตัวอย่างแบบเป็นกลาง ส่วน やら แฝงการถอนใจเชิงอัตวิสัยว่า “มากมายปนเป/ความรู้สึกปนเป” ดังนั้นตัวอย่างธรรมดาใช้ とか หากต้องการถอนใจแบบ “สิ่งต่าง ๆ กองพะเนิน วุ่นวาย” หรือ “ความรู้สึกซับซ้อน” ใช้ やら〜やら
Q: 「やら〜やら」 กับ 「だの〜だの」 ต่างก็แฝงอารมณ์ ต่างกันอย่างไร?
ทั้งคู่เป็นการไล่เรียงที่มีอารมณ์ ต่างกันที่ลักษณะของอารมณ์ 「〜やら〜やら」 = ทั้ง … ทั้ง … (แฝงการถอนใจแบบ ‘มากมายปนเป วุ่นวาย’ หรือ ‘อารมณ์ปนเป’ อารมณ์เป็นได้ทั้งบวกและลบ เป็นกลางมากกว่า เอนไปทางจนใจ/เศร้าเหงา): 引っ越しで、荷物やら掃除やら大変だ (เพราะย้ายบ้าน ทั้งข้าวของทั้งทำความสะอาด เหนื่อยไปหมด — ความวุ่นวาย); 嬉しいやら悲しいやら (ทั้งดีใจทั้งเศร้า — ความรู้สึกซับซ้อน) อารมณ์นี้ ไม่จำเป็นต้องเป็นลบ มักเป็น “ความวุ่นวาย” หรือ “ความรู้สึกท่วมท้น” 「〜だの〜だの」 = ไหนจะ … ไหนจะ … (ไล่เรียงโดยมี ‘ความไม่พอใจ ความรังเกียจ ความไม่เห็นด้วย การบ่น’ ชัดเจน เอนไปทางลบ): あの人はいつも、文句だの不満だのばかり言っている (คนนั้นพูดแต่คำตำหนิและคำไม่พอใจอยู่เสมอ — แฝงความรังเกียจ การวิพากษ์วิจารณ์); 高いだのまずいだの、注文が多い (‘แพงไป’ ‘ไม่อร่อย’ บ่นเยอะจริง — แฝงความหงุดหงิด) มักใช้ไล่เรียงสิ่งที่ผู้พูดรู้สึกรำคาญหรือเหนื่อยหน่าย ด้วยน้ำเสียงที่แหลมคมและเป็นลบกว่า วิธีทดสอบ: หากแฝง ‘ความวุ่นวาย/อารมณ์ปนเป’ (เป็นกลาง เอนไปทางเศร้าเหงา) → やら; หากแฝง ‘ความไม่พอใจ ความรังเกียจ การบ่น’ (ลบชัดเจน) → だの หากจะบ่นเรื่องการจู้จี้ของใครสักคน ไล่เรียงสิ่งที่ไม่ชอบ ใช้ だの หากจะแสดงความวุ่นวายหรือความรู้สึกซับซ้อนของตนเอง ใช้ やら
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「試験期間中は、レポート___、発表___で、毎日忙しかった。」(ทั้งรายงาน ทั้งนำเสนอ ยุ่งไปหมด)
- (A) とか・とか
- (B) か・か
- (C) し・し
- (D) やら・やら
「彼女の結婚の知らせに、嬉しい___、寂しい___、複雑な気持ちだ。」(ทั้งดีใจทั้งเหงา ความรู้สึกปนเป)
- (A) し・し
- (B) やら・やら
- (C) とか・とか
- (D) か・か
「この店には、ラーメン___、チャーハン___、色々ある。」(ไล่เรียงธรรมดา: มีราเมน ข้าวผัด และอื่น ๆ)
- (A) やら・やら
- (B) し・し
- (C) とか・とか
- (D) か・か
การใช้ やら ข้อใดแฝงความรู้สึก “อ่อนใจด้วยอารมณ์”?
- (A) 子供が泣くやら叫ぶやら、大変だった。
- (B) リンゴやらバナナやらが食べたい。
- (C) 映画やら音楽やらが好きだ。
- (D) ラーメンやらカレーやらを食べた。
「仕事___、勉強___、やることが多すぎる。」(ทั้งงานทั้งเรียน มีเรื่องต้องทำเยอะเกินไป)
- (A) とか・とか
- (B) し・し
- (C) やら・やら
- (D) か・か