「〜ようになる・〜ようにする」: การเปลี่ยนแปลงทีละน้อยของความสามารถ / การพยายามทำ (N4)
「ピアノが弾けるようになった」เทียบกับ「早く寝るようにする」 — การกลายเป็นทำสิ่งหนึ่งได้ กับการตั้งใจพยายามทำสิ่งนั้น
「弾けるようになった」 เทียบกับ 「弾くようにしている」 — “กลายเป็นทำได้” กับ “พยายามทำ”
「毎日練習して、ピアノが弾けるようになった」 (ฝึกทุกวันจนเล่นเปียโนได้แล้ว) และ 「毎日ピアノを弾くようにしている」 (ฉันพยายามเล่นเปียโนทุกวัน) — ทั้งสองใช้ 「ように」 แต่ต่างกัน: 〜ようになる = (เป็นไปเอง) กลายเป็น…, กลายเป็นทำได้ (เน้นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น); 〜ようにする = (ตั้งใจ) พยายามทำ…, พยายามให้… (เน้นความพยายามของตนเอง) บทความนี้อธิบายความแตกต่างของคู่นี้ วิธีเชื่อมคำ และความเกี่ยวโยงกับการใช้งานอื่นของ 「ように」
แก่นสำคัญ: ようになる (เปลี่ยนไปเอง) กับ ようにする (ตั้งใจพยายาม)
ทั้งคู่ใช้ 「ように」 แต่แบบหนึ่งคือ “การเปลี่ยนแปลง” อีกแบบคือ “ความพยายาม”
- 〜ようになる = (ค่อย ๆ) กลายเป็น… (ความสามารถ/นิสัยเปลี่ยนไปเอง): 弾けるようになった (กลายเป็นเล่นได้), 食べられるようになった (กลายเป็นกินได้)
- 〜ようにする = (ตั้งใจ) พยายาม… (ความพยายามของตนเองที่จะทำ/สร้างนิสัย): 毎日運動するようにする (พยายามออกกำลังกายทุกวัน), 野菜を食べるようにしている (พยายามกินผัก)
วิธีทดสอบ: “(เป็นไปเอง) กลายเป็น…” = ようになる; “(ตั้งใจ) พยายาม…” = ようにする
วิธีเชื่อมคำ
| รูปแบบ | การใช้งาน | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| รูปที่ทำได้ + ようになる | กลายเป็นทำได้ | 話せるようになる (กลายเป็นพูดได้) |
| รูปพจนานุกรม + ようになる | กลายเป็น (นิสัย) | 食べるようになる (กลายเป็นกินได้) |
| รูปพจนานุกรม + ようにする | ตั้งใจ พยายามทำ | 運動するようにする (พยายามออกกำลังกาย) |
| รูป ない + ようにする | พยายามไม่ทำ | 食べないようにする (พยายามไม่กิน) |
實用例句
- 毎日練習したので、ピアノが弾けるようになった。(ฝึกทุกวันจนเล่นเปียโนได้แล้ว) — เปลี่ยนไปเอง
- 日本に来てから、味噌汁が飲めるようになった。(ตั้งแต่มาญี่ปุ่น ก็ดื่มซุปมิโซะได้แล้ว) — การเปลี่ยนแปลง
- 健康のために、毎朝野菜を食べるようにしている。(เพื่อสุขภาพ ฉันพยายามกินผักทุกเช้า) — ตั้งใจพยายาม
- これからは早く寝るようにする。(จากนี้ไปจะพยายามนอนให้เร็วขึ้น) — ความพยายาม
- 甘い物を食べないようにしている。(ฉันพยายามไม่กินของหวาน) — พยายามไม่ทำ
⚠️ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
① ようになる (การเปลี่ยนแปลง เป็นไปเอง) กับ ようにする (ความพยายาม ตั้งใจ) ようになる = ผลลัพธ์ของการกลายเป็น… (弾けるようになった = (ผลคือ) กลายเป็นเล่นได้ ตามธรรมชาติ); ようにする = ความพยายามของตนเองที่จะทำ/สร้างขึ้น (弾くようにする = พยายามเล่น ตั้งใจ) แบบหนึ่งคือ “การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น” อีกแบบคือ “ความพยายามโดยตั้งใจ”
② ようになる มักต่อกับรูปที่ทำได้ 話せるようになる (กลายเป็นพูดได้), 泳げるようになる (กลายเป็นว่ายน้ำได้) — การเปลี่ยนแปลงความสามารถจาก “ทำไม่ได้→ทำได้” มักมีรูปที่ทำได้อยู่ข้างหน้า
③ ようにする มักใช้ 「〜ている」 เมื่อพยายามต่อเนื่อง 「〜ようにしている」 = พยายามอยู่เสมอ (เป็นนิสัย): 毎日歩くようにしている (ฉันพยายามเดินทุกวัน) สำหรับนิสัยที่ก่อตัวขึ้นและพยายามต่อเนื่อง ようにしている เป็นธรรมชาติที่สุด
🔄 เปรียบเทียบกับรูปที่คล้ายกัน: ようになる/ようにする/ように (จุดประสงค์)
| รูปแบบ | น้ำเสียง | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜ようになる | (เป็นไปเอง) กลายเป็น… | 話せるようになる (กลายเป็นพูดได้) |
| 〜ようにする | (ตั้งใจ) พยายาม… | 運動するようにする (พยายามออกกำลังกาย) |
| 〜ように (จุดประสงค์) | เพื่อที่จะ…/เพื่อไม่ให้… | 話せるように練習 |
การเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ “กลายเป็น…” → ようになる; ความพยายามโดยตั้งใจ “พยายาม…” → ようにする; จุดประสงค์ “เพื่อที่จะ…” → ように + การกระทำ (การใช้ ように แบบจุดประสงค์/คำอธิษฐาน: ดูบทความ 〈ように〉)
💡 หัวใจของการใช้งาน
「ようになる」 และ 「ようにする」 เป็นคู่ที่ใช้งานสะดวก จำความต่างหลักไว้: ようになる = (เป็นไปเอง) กลายเป็น… (การเปลี่ยนแปลงที่เป็นผลลัพธ์) (練習して弾けるようになった = ฝึกแล้วกลายเป็นเล่นได้), ようにする = (ตั้งใจ) พยายาม… (ความพยายามของตนเอง) (毎日弾くようにする = พยายามเล่นทุกวัน) วิธีเชื่อมคำ: ようになる มักต่อกับรูปที่ทำได้ (話せるようになる = กลายเป็นพูดได้); ようにする มักใช้ 「ている」 สำหรับนิสัยที่ทำต่อเนื่อง (野菜を食べるようにしている = พยายามกินผัก) ถ้าพูดถึงการเติบโตหรือความก้าวหน้าของตนเอง ใช้ ようになる (〜できるようになった รู้สึกดีมาก); ถ้าพูดถึงความตั้งใจแน่วแน่หรือการสร้างนิสัย ใช้ ようにする คู่นี้มีรากเดียวกับ 「ように (จุดประสงค์)」 — เรียนรู้ไปพร้อมกัน (ดูบทความ 〈ように〉)
❓ คำถามที่อาจสงสัย
Q: แยก 「ようになる」 กับ 「ようにする」 อย่างไร?
ดูที่ “การเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ” กับ “ความพยายามโดยตั้งใจ” 「〜ようになる」 = (ค่อย ๆ เป็นไปเอง) กลายเป็น… เน้นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น (ไม่ใช่สิ่งที่เราควบคุมโดยตั้งใจ): 練習して、ピアノが弾けるようになった (ฝึกแล้ว (ผลคือ) เล่นเปียโนได้), 日本語が話せるようになった (กลายเป็นพูดภาษาญี่ปุ่นได้) ส่วน 「〜ようにする」 = (ตั้งใจ) พยายาม… เน้นความพยายาม/ความตั้งใจของตนเอง: 毎日運動するようにする ((พยายาม) ออกกำลังกายทุกวัน), 甘い物を食べないようにしている (พยายามไม่กินของหวาน) วิธีทดสอบ: “กลายเป็น (ทำ)ได้…” (ผลลัพธ์) = ようになる; “พยายามทำ…” (ความพยายาม) = ようにする
Q: ทำไม 「ようになる」 จึงมักต่อกับรูปที่ทำได้ (話せるようになる)?
เพราะ 「ようになる」 แสดง “การเปลี่ยนแปลงจากไม่…เป็น…” และ “การได้ความสามารถมา” เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เป็นแบบฉบับที่สุด จึงมักต่อกับรูปที่ทำได้: 話せなかった→話せるようになった (เมื่อก่อนพูดไม่ได้ → กลายเป็นพูดได้), 泳げるようになる (กลายเป็นว่ายน้ำได้), 食べられるようになる (กลายเป็นกินได้) ทั้งหมดเป็นการเปลี่ยนแปลงความสามารถแบบ “เมื่อก่อนทำไม่ได้ ตอนนี้ทำได้” นอกจากนี้ยังต่อกับรูปพจนานุกรมสำหรับนิสัยที่ก่อตัวขึ้นได้ด้วย (毎朝走るようになった = กลายเป็นวิ่งทุกเช้า) แก่นคือ “กลายเป็นสภาพหนึ่ง” และการเปลี่ยนแปลงความสามารถ (รูปที่ทำได้) พบบ่อยที่สุด
🖊️แบบทดสอบฝึกทำ
「毎日練習したので、ピアノが弾ける___。」(ค่อย ๆ เล่นเปียโนได้)
- (A) ようにした
- (B) ことになった
- (C) ことにした
- (D) ようになった
「健康のために、毎朝野菜ジュースを飲む___。」(ฉันพยายามดื่มน้ำผักทุกเช้า)
- (A) ようになっている
- (B) ようにしている
- (C) ことになっている
- (D) ことにしている
「日本に来てから、味噌汁が好き___。」(หลังมาญี่ปุ่นก็ชอบซุปมิโซะ)
- (A) ようになった
- (B) ようにした
- (C) ことになった
- (D) ことにした
「これからはもっと早く寝る___。」(จากนี้ไปจะพยายามนอนให้เร็วขึ้น)
- (A) ようになります
- (B) ことになります
- (C) ようにします
- (D) ことにします
ข้อใดเป็นธรรมชาติที่สุดสำหรับการพูดว่า ‘ฉันพยายามไม่ใช้โทรศัพท์มากเกินไป'?
- (A) スマホを使わないようになった。
- (B) スマホを使わないことになった。
- (C) スマホを使わないことにした。
- (D) スマホを使いすぎないようにしている。