Bảng chia tính từ: tính từ đuôi い và tính từ đuôi な (N5)

Tính từ đuôi い đổi chữ い cuối (高い→高くない); tính từ đuôi な chia như danh từ (静かだ→静かではない).

Vì sao 「高いだった」 sai? — hệ thống lại cách chia tính từ một lần cho xong

Tính từ tiếng Nhật chia thành hai nhóm: tính từ đuôi い tự biến đổi (高い→高かった), còn tính từ đuôi な dựa vào 「だ」 (静かだった). Lỗi nhầm lẫn phổ biến nhất của người học tạo ra những câu kỳ quặc như 「✗高いだった」. Bài này đặt hai bảng chia cạnh nhau (phủ định, quá khứ, thể て, dạng trạng từ, dạng với なる) và phân loại những “tính từ đuôi い giả” như きれい・嫌い, kèm ví dụ và bài tập.

Trước hết, hãy phân loại: tính từ đuôi い hay đuôi な

⚠️ Cái bẫy lớn nhất: きれい (綺麗)・嫌い・有名・簡単・得意・苦手・親切・丁寧・立派・元気・特別 tuy kết thúc bằng 「い」 nhưng đều là tính từ đuôi な! Hãy phân loại đúng trước. Cách kiểm tra: khi bổ nghĩa cho danh từ có cần 「な」 không — nếu cần thì đó là đuôi な (きれいな花).

Bảng chia tính từ đầy đủ

DạngTính từ đuôi い (高い)Tính từ đuôi な (静か)
khẳng định hiện tại高い静かだ
phủ định hiện tại高くない静かではない/じゃない
quá khứ高かった静かだった
phủ định quá khứ高くなかった静かではなかった
thể て (nối câu)高くて静かで
dạng trạng từ (bổ nghĩa cho động từ)高く(なる)静かに(なる)
dạng bổ nghĩa danh từ高い(人)静かな(人)

Ví dụ trong ngữ cảnh

⚠️ Những chỗ người học hay vấp

① Lỗi 「高いだった」: quá khứ của tính từ đuôi い là 「高かった」 — đừng thêm だった (✗高いだった, ✗高いでした). Chỉ tính từ đuôi な mới dùng だった (静かだった).

② Kết thúc bằng い nhưng là đuôi な: きれい・嫌い・有名・簡単・得意・苦手・親切 — thêm な khi bổ nghĩa cho danh từ (きれいな花), phủ định là 「きれいではない」 (✗きれくない). Hãy thuộc lòng những “tính từ đuôi い giả” này.

③ 「いい」 là bất quy tắc: 「いい (tốt)」 quay về dạng cũ 「よい」 — phủ định よくない, quá khứ よかった, thể て よくて (✗いくない, ✗いかった). Mọi từ chứa 「いい」 (かっこいい・気持ちいい) đều chia theo.

④ Dạng trạng từ: đuôi い dùng 「く」, đuôi な dùng 「に」: khi bổ nghĩa cho động từ (làm gì một cách ~/trở nên ~), tính từ đuôi い dùng く (早く歩く, 高くなる), tính từ đuôi な dùng に (静かにする, 上手になる). Đừng lẫn lộn (✗静かくなる).

🔄 So sánh: tính từ đuôi い và tính từ đuôi な trong một cái nhìn

Phương diệnTính từ đuôi いTính từ đuôi な
bổ nghĩa danh từ高い人 (trực tiếp)静かな人 (+な)
phủ định hiện tại高くない静かではない
quá khứ高かった静かだった
thể て高くて静かで
dạng trạng từ高くなる静かになる
từ dễ nhầm(đuôi い thật: 高い・寒い)きれい・嫌い・有名・簡単 (đuôi い giả)

Đi sâu hơn: dạng trạng từ (〜く/〜に) và “trở nên なる/làm cho する”

Cách mở rộng hữu ích nhất của tính từ là dạng trạng từ + なる/する (sự thay đổi):

Quy tắc: 〜くなる/〜になる = trở nên ~ (thay đổi tự nhiên); 〜くする/〜にする = làm cho ~ (có chủ ý). Cặp なる và する này xuất hiện rất thường xuyên — nên học cùng với dạng trạng từ. ⚠️Lưu ý: dạng trạng từ của 「いい」 là 「よく」 (よくなる = trở nên tốt hơn), không phải 「いく」.

💡 Mẹo học

Mọi khó khăn ở đây đều xoay quanh bước một: là đuôi い hay đuôi な? Phân loại đúng thì phủ định, quá khứ, thể て và dạng trạng từ đều chia theo bảng; phân loại sai thì sẽ ra 「高いだった」「きれくない」. Vì vậy trước khi chia, hãy xác nhận loại từ — đặc biệt hãy thuộc lòng các tính từ đuôi い giả (きれい・嫌い・有名・簡単・得意・苦手) cùng trường hợp bất quy tắc 「いい→よい」, là bạn đã nắm được phần lớn.

❓ Hỏi đáp thường gặp

Q: Làm sao phân biệt nhanh đuôi い và đuôi な?

Hãy xem cách bổ nghĩa cho danh từ: gắn trực tiếp (高い人・寒い日) → đuôi い; cần な (静かな人・便利な店) → đuôi な. Với các tính từ đuôi い giả như きれい・嫌い・有名・簡単・得意・苦手 (kết thúc bằng い nhưng là đuôi な), chỉ cần nhớ rằng chúng cần な khi bổ nghĩa cho danh từ.

Q: 「静かじゃない」 và 「静かではない」 có giống nhau không?

Cùng nghĩa, khác văn phong: 「じゃない」 mang tính khẩu ngữ, 「ではない」 trang trọng và mang tính văn viết hơn — cả hai đều đúng. Phủ định quá khứ cũng vậy: 静かじゃなかった (khẩu ngữ)/静かではなかった (trang trọng).

Q: 「高くなる」 và 「高くする」 khác nhau thế nào?

なる = thay đổi tự nhiên (trở nên ~): 値段が高くなる (giá tăng lên, tự nó tăng); する = làm cho (có chủ ý): 値段を高くする (nâng giá, có người làm). Đuôi い dùng く, đuôi な dùng に: 静かになる (trở nên yên tĩnh)/静かにする (làm cho yên tĩnh, giữ yên lặng).

Q: Dùng thể て của tính từ như thế nào?

Để nối hai lời miêu tả hoặc nêu nguyên nhân: đuôi い dùng くて (この店は安くておいしい = quán này vừa rẻ vừa ngon), đuôi な dùng で (静かできれいな部屋). Nghĩa giống “vừa … vừa …” hoặc “vì ….”

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. Dạng phủ định quá khứ của 「高い」 là gì?

    • (A) 高くなかった
    • (B) 高いなかった
    • (C) 高なかった
    • (D) 高かくない
  2. Dạng trạng từ đúng của 「いい」 (dạng trong よく使う) là gì?

    • (A) いく
    • (B) いくて
    • (C) よく
    • (D) いいく
  3. 「きれい」 thuộc loại tính từ nào?

    • (A) tính từ đuôi い (kết thúc bằng い)
    • (B) tính từ đuôi な (một trường hợp ngoại lệ)
    • (C) tính từ bất quy tắc
    • (D) trạng từ
  4. 「この部屋は静か___、広い。」 (Căn phòng này yên tĩnh và rộng rãi) Từ nào điền vào chỗ trống?

    • (A) くて
    • (B) な
    • (C) に
    • (D) で
  5. Thể て của 「難しい」 (để nối với vế sau) là gì?

    • (A) 難しくて
    • (B) 難しで
    • (C) 難しいくて
    • (D) 難して