“〜し〜し”: Vừa ~ vừa ~ (liệt kê lý do) (N4)
「広いし、明るいし、気に入った」 — chồng nhiều lý do lên nhau, hàm ý còn nhiều lý do khác nữa.
「安いし、おいしいし」 — liệt kê một loạt lý do cùng lúc
Khi giới thiệu một quán: 「あの店、安いし、おいしいし、店員も親切だし」 (quán đó vừa rẻ, vừa ngon, nhân viên lại thân thiện nữa) — 「(thể thông thường) + し」 liệt kê nhiều lý do hoặc đặc điểm (vừa… vừa…, lại còn…), và hàm ý “còn nữa” (không chỉ có những điều này). Cấu trúc này thường dùng để đưa ra lý do một cách thuyết phục hoặc liệt kê ưu điểm. Bài này giới thiệu cách gắn và sắc thái của 「〜し〜し」, đồng thời phân biệt với cách liệt kê bằng thể て.
Cốt lõi: liệt kê nhiều lý do/đặc điểm (và còn nữa)
「〜し〜し」 = “vừa… vừa…, lại còn…”, liệt kê nhiều lý do hoặc đặc điểm, hàm ý “không chỉ có những điều này”:
- この店は安いし、おいしいし (quán này rẻ, lại ngon… (và còn nữa)).
- 疲れたし、もう帰ろう (tôi mệt rồi… (mà muộn rồi nữa), về thôi).
Sắc thái: chồng chất các lý do, thường kèm một kết luận “nên…” (hàm ý còn nhiều điều chưa nói ra).
Cách kết hợp
| Cách gắn | Dạng | Ví dụ |
|---|---|---|
| động từ/tính từ い | thể thông thường + し | 広いし |
| tính từ な | 〜だ + し | 静かだし |
| danh từ | 〜だ + し | 学生だし |
Ví dụ trong ngữ cảnh
- この部屋は広いし、明るいし、気に入った。(Phòng này vừa rộng vừa sáng — tôi thích.) — liệt kê ưu điểm
- 彼は真面目だし、信頼できる。(Anh ấy vừa nghiêm túc vừa đáng tin cậy.) — liệt kê đặc điểm
- 安いし、おいしいし、また来よう。(Vừa rẻ vừa ngon — lần sau lại đến nhé.) — lý do + kết luận
- 雨だし、疲れたし、今日は家にいる。(Trời mưa, lại mệt nữa, nên hôm nay tôi ở nhà.) — chồng chất lý do
- お金もないし、時間もないし…(Không có tiền, cũng không có thời gian…) — hàm ý còn nữa
⚠️ Những cái bẫy dễ gặp
① Tính từ な/danh từ thêm 「だ」. 静かだし (✗ 静かし), 学生だし (✗ 学生し). Tính từ な và danh từ phải chèn 「だ」 trước し.
② 「し」 hàm ý “còn nữa”, không chỉ đơn thuần liệt kê. 「安いし」 không chỉ là “rẻ” mà còn hàm ý “(và còn những ưu điểm khác)”. So với liệt kê thông thường bằng thể て (安くておいしい), し thêm sắc thái “nêu ví dụ, và còn nữa”.
③ Thường kèm kết luận “nên…”. Sau khi liệt kê lý do, thường có một kết luận (疲れたし、帰ろう = tôi mệt rồi… (nên) về thôi). Bạn cũng có thể liệt kê lý do rồi bỏ lửng kết luận (hàm ý người nghe tự hiểu).
🔄 So sánh với các dạng tương tự: 〜し〜し/thể て/から
| Dạng | Sắc thái | Ví dụ |
|---|---|---|
| 〜し〜し | vừa… vừa… (liệt kê lý do, hàm ý còn nữa) | 安いしおいしいし |
| thể て (liệt kê) | liệt kê thông thường (khách quan) | 安くておいしい |
| から | một lý do rõ ràng | 安いから買う |
Chồng nhiều lý do và hàm ý còn nữa → し; liệt kê miêu tả khách quan → thể て; nêu một lý do rõ ràng → から.
💡 Mẹo học
「〜し〜し」 là công cụ tuyệt vời để đưa ra lý do và thuyết phục — khi giới thiệu hay viện cớ, chồng 「安いし、おいしいし、近いし」 nghe rất có sức thuyết phục. Điểm khác chính so với liệt kê thông thường bằng thể て (安くておいしい): し hàm ý “còn nữa (chưa nói ra)” và mang tính chủ quan hơn, giống như “nêu ví dụ về lý do”. Hãy nhớ cách gắn: tính từ な và danh từ thêm だ (静かだし, 学生だし). Sau các lý do thường có một kết luận (〜し、〜し、だから…).
❓ Hỏi đáp
Q: 「〜し〜し」 và thể て (〜くて) khác nhau thế nào?
Thể て là liệt kê thông thường, khách quan (安くておいしい = rẻ và ngon, thuần miêu tả); 「〜し」 đưa ra lý do và hàm ý “còn nữa” (安いしおいしいし = rẻ và ngon (và còn các ưu điểm khác), chủ quan hơn, thường kèm “nên…”). Miêu tả khách quan thì dùng thể て; muốn chồng các lý do để thuyết phục thì dùng し.
Q: Tính từ な và danh từ gắn với 「し」 như thế nào?
Chèn 「だ」: tính từ な → 〜だ + し (静かだし, 便利だし); danh từ → 〜だ + し (学生だし, 日曜日だし). Động từ và tính từ い gắn trực tiếp ở thể thông thường (広いし, 行くし). Bỏ mất 「だ」 là lỗi thường gặp.
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
「この部屋は広い___、明るい___、気に入った。」(vừa rộng vừa sáng)
- (A) し、し
- (B) て、て
- (C) から、から
- (D) のに、のに
「彼は真面目___、信頼できる。」(anh ấy cũng nghiêm túc; cách nối tính từ な)
- (A) でし
- (B) し
- (C) なし
- (D) だし
「〜し〜し」が表すのは?
- (A) Thứ tự thời gian
- (B) Nhượng bộ/đối lập
- (C) Liệt kê nhiều lý do (hàm ý còn những lý do khác)
- (D) Điều kiện
「安いし、おいしい」の語感は?
- (A) Rẻ nhưng ngon
- (B) Vừa rẻ vừa ngon (liệt kê ưu điểm)
- (C) Ngon vì rẻ
- (D) Hoặc rẻ hoặc ngon
接法が正しいのは?
- (A) 静かだし、便利だ。
- (B) 静かし、便利し。
- (C) 学生し、若い。
- (D) 暇し、行く。