“〜その代わり・〜の代わりに”: Đổi lại / Thay cho (đánh đổi) (N4)

「給料は安い。その代わり休みは多い」「バターの代わりにオリーブオイル」 — một sự đánh đổi, hoặc một sự thay thế.

「店は狭い。その代わり、安い」 — “đổi lại”, có qua có lại

「この店は狭い。その代わり、料理は安くておいしい」 (quán này chật, nhưng bù lại đồ ăn rẻ và ngon) — 「その代わり」 và 「の代わりに」 đều liên quan đến “thay thế/đổi lấy”, nhưng khác nhau: その代わり = đổi lại/mặt khác (nằm giữa hai câu; sự đánh đổi); danh từ + の代わりに = thay cho ~ (dùng A thay B). Bài này phân biệt cặp thường bị nhầm lẫn này theo tiêu chí “bù đắp” và “thay thế”.

Cốt lõi: その代わり (bù đắp) và の代わりに (thay thế)

Cách kiểm tra: “sự đền bù có qua có lại” → その代わり; “đổi A lấy B, thay thế” → の代わりに.

Cách kết hợp

DạngCách dùngVí dụ
(câu). その代わり、…đổi lại, bù lại狭い。その代わり安い
danh từ + の代わりにthay cho ~バターの代わりに
động từ thể từ điển + 代わりにthay vì (làm ~)行く代わりに電話する (gọi điện thay vì đi)

Câu ví dụ

⚠️ Chỗ người học hay nhầm

① その代わり (bù đắp giữa hai câu) và の代わりに (thay thế danh từ). 「その代わり」 nối hai câu để thể hiện sự “có qua có lại” (狭い。その代わり安い); 「(danh từ) の代わりに」 chỉ A thay thế B (バターの代わりに). Một bên là “bù đắp”, một bên là “thay thế”.

② の代わりに cần 「の」 sau danh từ. バターの代わりに (✗ バター代わりに); sau động từ thì dùng thể từ điển + 代わりに (行く代わりに).

③ その代わり thường mang ý “điều kiện trao đổi”. 「手伝う。その代わり、おごって」 = tôi sẽ giúp, nhưng bạn phải đãi tôi (một cái giá và một sự đền đáp). Rất hữu ích khi thương lượng hoặc muốn nói “bù lại”.

🔄 Sắc thái và so sánh: その代わり/の代わりに/一方

DạngSắc tháiVí dụ
その代わりđổi lại, bù lại (giữa hai câu)狭い。その代わり安い
danh từ + の代わりにthay cho (đổi A lấy B)バターの代わりに
一方(で)mặt khác (đối lập)便利だ。一方、高い

“Sự đền đáp có qua có lại” → その代わり, “A thay cho B” → の代わりに, “mặt khác (đối lập)” → 一方(で).

💡 Mẹo phán đoán khi thi

Một sự đối lập giúp phân biệt cặp này: その代わり = sự đền đáp “có qua có lại” (狭い。その代わり安い = chật nhưng bù lại rẻ); danh từ + の代わりに = đổi A lấy B (バターの代わりに = thay cho bơ). Một bên nối “hai câu” để bù đắp, một bên gắn vào “danh từ” để thay thế. Trong thực tế: khi thương lượng, 「手伝う。その代わり、おごって」 (tôi giúp, bạn đãi) cực kỳ tiện; khi nấu ăn hoặc nhận làm thay ca, hãy dùng 「〜の代わりに」. Nắm được “bù đắp” và “thay thế” thì bạn sẽ không bị nhầm.

❓ Hỏi đáp

Q: 「その代わり」 và 「の代わりに」 khác nhau thế nào?

「その代わり」 nối hai câu để diễn tả “có qua có lại/đổi lại/bù lại” (この仕事は大変だ。その代わり、給料はいい = công việc này vất vả, nhưng bù lại lương tốt); 「(danh từ) の代わりに」 chỉ “A thay cho B” (社長の代わりに、私が行く = tôi sẽ đi thay cho giám đốc). Một bên là “bù đắp”, một bên là “thay thế”.

Q: 「代わりに」 gắn vào như thế nào?

Sau danh từ dùng 「の」: バターの代わりに, 私の代わりに (✗ バター代わりに); sau động từ dùng thể từ điển + 代わりに (外出する代わりに家にいる = ở nhà thay vì ra ngoài). Danh từ thêm の, động từ gắn trực tiếp.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. 「店は狭い。___、料理はとてもおいしい。」(nhưng mặt khác, đồ ăn rất ngon)

    • (A) その代わり
    • (B) そのうえ
    • (C) そのため
    • (D) ところで
  2. 「バター___、オリーブオイルを使った。」(đã dùng dầu ô liu thay cho bơ)

    • (A) によって
    • (B) のために
    • (C) の代わりに
    • (D) について
  3. 「手伝う。その代わり、おごってね」 có nghĩa là gì?

    • (A) Không liên quan gì đến việc đãi
    • (B) Mình sẽ không giúp
    • (C) Mình chỉ đãi bạn nếu bạn giúp mình
    • (D) Mình sẽ giúp; đổi lại, bạn đãi mình nhé
  4. Câu nào nêu đúng sự khác nhau giữa 「その代わり」 và 「の代わりに」?

    • (A) Hai từ hoàn toàn giống nhau
    • (B) その代わり = trao đổi/bù đắp giữa hai câu; danh từ+の代わりに = thay thế cho một vật/người
    • (C) その代わり chỉ gắn với danh từ
    • (D) の代わりに biểu thị lý do
  5. Cách kết hợp nào đúng?

    • (A) 私の代わりに行ってください。
    • (B) 私その代わりに行く。
    • (C) 砂糖その代わりはちみつ。
    • (D) その代わりにの休み。