Hướng dẫn ngữ pháp JLPT N5 toàn tập 2026: 15 mẫu câu thiết yếu cho người mới bắt đầu
Từ câu tiếng Nhật đầu tiên đến chứng chỉ N5 — 15 điểm ngữ pháp quan trọng nhất
Tóm tắt ngữ pháp N5: 15 mẫu câu quan trọng nhất
Bạn còn nhớ lần đầu tiên nói trọn một câu tiếng Nhật và nghĩ: “Khoan đã, mình làm được thật này”? Cảm giác đó chính là nơi N5 muốn đưa bạn đến. 15 mẫu cốt lõi ở đây không phải để học thuộc lòng một cách máy móc — chúng là những viên gạch xếp chồng lên nhau: trước tiên bạn nói mình là ai và đồ vật là gì, rồi đến sở thích, thời gian và hành động, cho đến một ngày bạn tự nối được những suy nghĩ của riêng mình. Đừng vội lao vào những phần khó; hãy luyện 15 mẫu này đến khi chúng bật ra không cần nghĩ, và việc đỗ N5 sẽ gần hơn bạn tưởng rất nhiều.
JLPT N5 là điểm khởi đầu của việc học tiếng Nhật, bao gồm những mẫu câu, trợ từ và thì cơ bản nhất. Dưới đây là 15 điểm ngữ pháp cốt lõi nhất của N5, mỗi điểm kèm ví dụ và thời điểm sử dụng.
1. 〜は〜です / 〜ではありません
Mẫu cơ bản: A là B / A không phải là B.
| Dạng | Ví dụ |
|---|---|
| khẳng định | これは本です。(Đây là một quyển sách.) |
| phủ định | これは本ではありません。(Đây không phải là sách.) |
| nghi vấn | これは本ですか?(Đây có phải là sách không?) |
💡 Trong khẩu ngữ, 「じゃありません」 thay cho 「ではありません」.
2. Trợ từ は (đánh dấu chủ đề)
は đánh dấu chủ đề của câu:
- 私は学生です。(Tôi là sinh viên.)
- これは何ですか?(Đây là cái gì?)
💡 Khi là trợ từ, は được đọc là ‘wa', không phải ‘ha'.
3. Trợ từ が (chủ ngữ/nhấn mạnh)
が đánh dấu chủ ngữ, nhấn mạnh ‘ai/cái gì' đã thực hiện hành động:
- 誰が来ましたか? → 田中さんが来ました。
- 何が好きですか? → 日本語が好きです。
4. Trợ từ を (tân ngữ)
を đánh dấu tân ngữ của động từ:
- 水を飲みます。(uống nước)
- 日本語を勉強します。(học tiếng Nhật)
- 音楽を聞きます。(nghe nhạc)
5. Trợ từ に (thời gian/phương hướng/địa điểm)
に có nhiều cách dùng; hãy nhớ ba cách cốt lõi:
- thời gian: 3時に起きます。(thức dậy lúc 3 giờ)
- phương hướng: 東京に行きます。(đi đến Tokyo)
- địa điểm tồn tại: 公園にいます。(ở công viên)
6. Trợ từ で (phương tiện/địa điểm)
- phương tiện: 電車で来ました。(đã đến bằng tàu điện)
- địa điểm diễn ra hành động: 図書館で読みます。(đọc ở thư viện)
💡 に và で: に = nơi tồn tại (います/あります); で = nơi diễn ra hành động (食べます/勉強します).
7. います và あります
| Động từ | Dùng cho | Ví dụ |
|---|---|---|
| います | sinh vật sống (người/động vật) | 猫が部屋にいます。 (Có một con mèo trong phòng.) |
| あります | vật không sống (đồ vật/sự kiện) | 本がテーブルにあります。 (Có một quyển sách trên bàn.) |
💡 Ngoại lệ: thực vật đôi khi dùng あります (木があります); tổ chức dùng あります (学校があります).
8. Thể 〜ます (động từ lịch sự)
| Thể thường | thể ます | phủ định | quá khứ | phủ định quá khứ |
|---|---|---|---|---|
| 食べる | 食べます | 食べません | 食べました | 食べませんでした |
| 飲む | 飲みます | 飲みません | 飲みました | 飲みませんでした |
| する | します | しません | しました | しませんでした |
9. 〜ている (tiếp diễn/trạng thái)
- hành động đang diễn ra: 今、ご飯を食べています。(bây giờ đang ăn cơm)
- trạng thái kéo dài: 彼は結婚しています。(anh ấy đã kết hôn)
- thói quen: 毎日、運動しています。(tập thể dục mỗi ngày)
10. 〜てください (yêu cầu)
động từ thể て + ください = xin hãy làm …:
- 座ってください。(Xin hãy ngồi.)
- 名前を書いてください。(Xin hãy viết tên.)
11. 〜たい (muốn làm)
gốc động từ + たい = tôi muốn làm …:
- 日本に行きたいです。(Tôi muốn đi Nhật.)
- 寿司を食べたいです。(Tôi muốn ăn sushi.)
💡 たい chia như sau: たいです・たくない・たかった・たくなかった.
12. 〜ましょう (chúng ta hãy)
gốc động từ + ましょう = chúng ta hãy làm …:
- 一緒に行きましょう。(Chúng ta cùng đi nhé.)
- 休みましょう。(Chúng ta nghỉ một chút nhé.)
13. Thể 〜ない (phủ định)
- 食べない (không ăn) / 食べません (lịch sự)
- 〜なくてもいいです: 食べなくてもいいです。(không cần ăn)
- 〜ないでください: 見ないでください。(xin đừng nhìn)
14. 〜から (vì) / 〜が (nhưng)
から (vì): 眠いから、早く寝ます。(Vì buồn ngủ nên tôi sẽ đi ngủ sớm.)
が (nhưng/nghịch tiếp): 日本語が好きですが、難しいですね。(Tôi thích tiếng Nhật, nhưng nó khó nhỉ.)
15. Từ nghi vấn
| Từ nghi vấn | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| 何(なに/なん) | cái gì | 何が好きですか? (Bạn thích gì?) |
| 誰(だれ) | ai | 誰が来ましたか? (Ai đã đến?) |
| どこ | ở đâu | どこに行きますか? (Bạn đi đâu?) |
| いつ | khi nào | いつ来ますか? (Khi nào bạn đến?) |
| どれ | cái nào | どれがあなたのですか? (Cái nào là của bạn?) |
| いくら | bao nhiêu (giá) | これはいくらですか? (Cái này giá bao nhiêu?) |
| どうして / なぜ | tại sao | どうして遅れましたか? (Tại sao bạn đến muộn?) |
💡 Điểm mấu chốt khi sử dụng
15 mẫu này không phải để “hiểu” — mà để nói thành tiếng. Thay vì lướt qua từng mẫu rồi tưởng mình đã nắm, hãy luyện 3–5 mẫu đến mức phản xạ trước: năm trợ từ は・が・を・に・で, cộng với thể ます và ています, đã tạo nên phần lớn các câu hằng ngày của bạn. Những mẫu còn lại cứ cần đến đâu thì quay lại đến đó. Ở N5, điều quan trọng không phải là bạn đã thấy bao nhiêu mẫu, mà là bạn nói được bao nhiêu mẫu mà không cần nghĩ.
❓ Những câu hỏi bạn có thể có
Q: 15 điểm N5 này mất bao lâu để học?
Với việc học toàn thời gian (3–4 giờ/ngày), nhiều người học mất khoảng 1–3 tháng để đạt trình độ N5. Nhưng “nhận ra” và “nói được” là hai việc khác nhau — nói và tự đặt câu hiệu quả hơn đọc đi đọc lại.
Q: Tôi cứ nhầm lẫn các trợ từ.
Đừng cố nắm vững tất cả cùng lúc. Hãy chốt cặp hay sai nhất trước: 「に」 = sự tồn tại/điểm đến (います・行く), 「で」 = nơi diễn ra hành động (食べます・勉強します). Nắm chắc cặp này thì trợ từ của bạn đã vững được một nửa.
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
「公園___犬がいます。」Trợ từ nào?
- (A) は
- (B) で
- (C) に
- (D) を
「今、ご飯を___います。」(bây giờ đang ăn cơm) Điền vào chỗ trống.
- (A) 食べで
- (B) 食べ
- (C) 食べに
- (D) 食べて
「植物が庭に___。」(trong vườn có cây cối) Điền vào chỗ trống.
- (A) います
- (B) あります
- (C) します
- (D) 来ます
「日本語を勉強___。」(đang học tiếng Nhật — ý định/thói quen, lịch sự) Điền vào chỗ trống.
- (A) しています
- (B) されます
- (C) できます
- (D) しましょう
「眠い___、早く寝ます。」(buồn ngủ nên đi ngủ sớm) Điền vào chỗ trống.
- (A) が
- (B) けど
- (C) から
- (D) のに