Bảng chia động từ tiếng Nhật toàn tập 2026: Mọi dạng của Godan, Ichidan & Bất quy tắc

Thể ます, phủ định, thể て, khả năng, sai khiến, bị động — mọi cách chia trong một hướng dẫn

Chia động từ tiếng Nhật: Ngũ đoạn, Nhất đoạn & Bất quy tắc

Động từ tiếng Nhật chia thành ba nhóm (Nhóm 1 / Nhóm 2 / Nhóm 3, còn gọi là godan / ichidan / bất quy tắc), mỗi nhóm có quy tắc riêng. Nắm vững các bảng này, bạn có thể suy ra mọi dạng từ một thể từ điển duy nhất.

Bước quan trọng nhất: xác định nhóm của động từ trước, rồi áp dụng quy tắc tương ứng.

Cách xác định nhóm của động từ

BướcĐiều kiệnNhóm
1Là する hoặc くるNhóm 3 (bất quy tắc)
2Kết thúc bằng る, và chữ kana đứng trước là âm hàng い hoặc hàng えNhóm 2 (ichidan)
3Tất cả các trường hợp còn lạiNhóm 1 (godan)

Ngoại lệ: một số động từ kết thúc bằng る nhưng thuộc Nhóm 1 — 帰る (かえる), 走る (はしる), 切る (きる), 入る (はいる).

💡 Quy tắc ngón tay cái: “kết thúc bằng る với âm hàng い/え đứng trước → ichidan; học thuộc các ngoại lệ; còn lại là godan.”

Tra nhanh: Tất cả các nhóm trong một cái nhìn

Dạng書く (Nhóm 1)食べる (Nhóm 2)する (Bất quy tắc)Cấp độ
Thể từ điển書く食べるするN5
Thể ます書きます食べますしますN5
Thể て書いて食べてしてN5
Thể ない書かない食べないしないN5
Khả năng書ける食べられるできるN4
Ý chí書こう食べようしようN4
Sai khiến書かせる食べさせるさせるN4
Bị động書かれる食べられるされるN4
Sai khiến-bị động書かされる食べさせられるさせられるN2

Bảng chia đầy đủ của Nhóm 1 (Godan)

Lấy 書く (kaku, ‘viết' — động từ godan hàng か) làm mẫu:

DạngQuy tắc書く読む話す
Thể từ điểndạng gốcかくよむはなす
Thể ますhàng u → hàng i + ますかきますよみますはなします
Thể ないhàng u → hàng a + ないかかないよまないはなさない
Thể て(xem bảng biến âm)かいてよんではなして
Thể た(xem bảng biến âm)かいたよんだはなした
Thể ばhàng u → hàng e + ばかけばよめばはなせば
Mệnh lệnhhàng u → hàng eかけよめはなせ
Ý chíhàng u → hàng o + うかこうよもうはなそう
Khả nănghàng u → hàng e + るかけるよめるはなせる
Bị độnghàng u → hàng a + れるかかれるよまれるはなされる
Sai khiếnhàng u → hàng a + せるかかせるよませるはなさせる

Thể て / Thể た của godan (biến âm)

Thể て/た của godan trải qua onbin (biến âm để dễ phát âm):

Âm cuốiThể てThể たVí dụ
くいていた書く→書いて
ぐいでいだ急ぐ→急いで
すしてした話す→話して
む/ぶ/ぬんでんだ飲む→飲んで, 飛ぶ→飛んで
う/つ/るってった買う→買って, 待つ→待って

Một ngoại lệ duy nhất: 行く (iku) → 行って (không phải 行いて).

Bảng chia đầy đủ của Nhóm 2 (Ichidan)

Lấy 食べる (taberu, ‘ăn') làm mẫu:

DạngQuy tắc食べる見る
Thể từ điểndạng gốcたべるみる
Thể ますbỏ る + ますたべますみます
Thể ないbỏ る + ないたべないみない
Thể てbỏ る + てたべてみて
Thể たbỏ る + たたべたみた
Thể ばbỏ る + ればたべればみれば
Mệnh lệnhbỏ る + ろ/よたべろみろ
Ý chíbỏ る + ようたべようみよう
Khả năngbỏ る + られるたべられるみられる
Bị độngbỏ る + られるたべられるみられる
Sai khiếnbỏ る + させるたべさせるみさせる
💡 Động từ ichidan là dễ nhất: chỉ cần bỏ る và thêm đuôi bạn muốn!

Nhóm 3 (Bất quy tắc): する & くる

Chỉ có hai động từ — hãy học thuộc:

Dạngするくる
Thể ますしますきます
Thể ないしないこない
Thể てしてきて
Thể たしたきた
Thể ばすればくれば
Mệnh lệnhしろ/せよこい
Ý chíしようこよう
Khả năngできるこられる
Bị độngされるこられる
Sai khiếnさせるこさせる

8 dạng động từ quan trọng nhất

DạngChức năngVí dụ
Thể ますdạng lịch sự食べます
Thể ないphủ định食べない
Thể てnối câu / yêu cầu / đang diễn ra食べて, 食べている
Thể たquá khứ / hoàn thành食べた
Thể ばđiều kiện (nếu)食べれば
Khả năngcó thể / làm được食べられる
Bị độngbị động食べられる (giống thể khả năng!)
Sai khiếnbắt / cho phép ai làm食べさせる

Những điểm dễ nhầm thường gặp

Khả năng và Bị động (giống hệt nhau với động từ ichidan!)

Ra-nuki kotoba (ら抜き言葉 — xu hướng khẩu ngữ hiện đại)

⚠️ Chỗ người học hay trượt chân

① Kết thúc bằng 「る」 không phải lúc nào cũng là ichidan. 帰る・走る・入る・切る・要る trông như ichidan nhưng là godan (帰る→帰らない, ✗ 帰ない). Hãy học thuộc những ngoại lệ này.

② Khả năng của ichidan = bị động — hai dạng giống hệt nhau. 食べられる có thể nghĩa là “ăn được” hoặc “bị ăn”; hãy phân biệt qua ngữ cảnh.

③ Chỉ có hai động từ bất quy tắc, nhưng cách đọc của chúng thay đổi. する→し/でき; 来る→き (来ます)/こ (来ない)/き (来て) — cùng một chữ Hán, cách đọc khác nhau.

💡 Mẹo học

Bảng này trông đáng sợ, nhưng bạn chỉ cần một điều: phân nhóm cho đúng trước (godan / ichidan / bất quy tắc), rồi mọi biến đổi đều theo quy tắc. Chìa khóa của việc phân nhóm không phải là “kết thúc bằng る” mà là “âm đứng trước る có phải âm hàng い/え không”, cộng với việc học thuộc các ngoại lệ ‘ichidan giả' như 帰る・走る. Xác định đúng nhóm và nắm chắc biến âm của godan, cả bảng sẽ tự lớn lên. Đừng nhồi nhét — hãy luyện từng động từ tần suất cao một (行く・食べる・する・来る).

❓ Câu hỏi thường gặp

Q: Làm sao phân biệt godan và ichidan?

Hãy nhìn âm đứng trước 「る」 ở thể từ điển: nếu là âm hàng い hoặc hàng え (たべる, みる, おきる) → thường là ichidan; các đuôi hàng う khác (書く, 飲む) → godan. Ngoại lệ: 帰る・走る・入る・切る・要る trông như ichidan nhưng là godan — hãy học thuộc chúng.

Q: Vì sao thể khả năng và thể bị động của ichidan lại giống nhau?

Thể khả năng và thể bị động của động từ ichidan đều là “thân từ + られる” (食べられる), nên giống hệt nhau về hình thức — chỉ có ngữ cảnh mới cho biết là “có thể” hay “bị”. Godan thì khác (書ける = viết được, 書かれる = bị viết), nên không bị nhầm.

🖊️Bài kiểm tra luyện tập

  1. Thể て của 「飲む」 là gì?

    • (A) 飲いて
    • (B) 飲まて
    • (C) 飲いで
    • (D) 飲んで
  2. 「食べる」 thuộc nhóm nào?

    • (A) Nhóm 1 (godan)
    • (B) Nhóm 3 (する)
    • (C) Nhóm 2 (ichidan)
    • (D) bất quy tắc
  3. Thể ない của 「帰る」 là gì? (lưu ý: 帰る là ngoại lệ — Nhóm 1)

    • (A) 帰りない
    • (B) 帰らない
    • (C) 帰れない
    • (D) 帰ない
  4. Thể khả năng của 「見る」 là gì?

    • (A) 見られる
    • (B) 見れる
    • (C) 見させる
    • (D) 見られない
  5. Thể て của 「急ぐ」 là gì?

    • (A) 急いて
    • (B) 急して
    • (C) 急いで
    • (D) 急んで