“〜deshou”: Phỏng đoán và xác nhận (từ quen thuộc trong dự báo thời tiết) (N5)
「明日は雨でしょう」「そうでしょう?」 — hai cách dùng gói gọn trong một bài.
「でしょう」 ẩn chứa một “núm chỉnh độ chắc chắn”
Trong tiếng Nhật, lời phỏng đoán có cả một thang độ chắc chắn: かもしれない (có thể — ít chắc nhất) < でしょう/だろう (có lẽ — mức vừa) < はず (hẳn là — cao hơn, có căn cứ). 「でしょう」 nằm ở giữa — một lời dự đoán mang tính khách quan kiểu “có lẽ là …”, nên các bản tin dự báo thời tiết rất hay dùng (明日は雨でしょう). Khi lên giọng cuối câu, nó còn có nghĩa xác nhận, “…, đúng không?”. Bài này giải thích cách gắn, thang độ chắc chắn và でしょうか.
⚠️ Những cái bẫy dễ mắc
① Danh từ và tính từ đuôi な gắn trực tiếp (bỏ だ). 雨でしょう, 元気でしょう (✗ 雨だでしょう, ✗ 元気だでしょう, ✗ 元気なでしょう).
② Gắn vào thể thông thường, không phải thể ます. 行くでしょう (✗ 行きますでしょう).
③ でしょう ≠ と思います. でしょう mang tính khách quan hơn (kiểu dự báo); と思います là “tôi nghĩ” (chủ quan). Ý kiến cá nhân → と思います; dự đoán khách quan → でしょう.
🔄 So sánh: thang độ chắc chắn
| Dạng | Độ chắc chắn | Sắc thái |
|---|---|---|
| かもしれない (có thể là) | thấp | có lẽ ~ |
| でしょう/だろう | vừa | có lẽ ~ (khách quan) |
| はず | cao (có căn cứ) | hẳn là ~, theo lẽ thường |
| と思います | vừa (chủ quan) | tôi nghĩ ~ |
だろう là dạng thông thường/khẩu ngữ của でしょう (suồng sã hơn, nghe nam tính hơn); でしょうか là cách hỏi lịch sự hơn. (Về đầy đủ ba cách dùng, xem bài riêng về でしょう・でしょうか.)
💡 Điều duy nhất cần nhớ
Điểm hay nhất của 「でしょう」 là tính khách quan — nó không khẳng định thẳng thừng, cũng không biến lời nói thành ý kiến “của riêng tôi”, vì thế dự báo thời tiết và những bối cảnh trang trọng rất ưa dùng. Để xác định mức độ chắc chắn của mình, hãy nhớ thang này: かもしれない (có thể) → でしょう (có lẽ) → はず (hẳn là), là bạn biết nên chọn cái nào. Trong giao tiếp hằng ngày, một câu xác nhận nhẹ nhàng 「〜でしょう?」 ấm áp hơn nhiều so với 「〜ですか?」 cộc lốc.
Quy tắc kết hợp
Cách gắn でしょう
| Từ loại | Thể thông thường → + でしょう |
|---|---|
| động từ (thể thông thường) | 行く → 行くでしょう |
| tính từ đuôi い | 高い → 高いでしょう |
| tính từ đuôi な | 元気 → 元気でしょう |
| danh từ | 雨 → 雨でしょう |
でしょう gắn vào thể thông thường (danh từ/tính từ đuôi な không thêm 「だ」).
Cách dùng 1: Phỏng đoán (có lẽ 〜)
Sự suy đoán của người nói — khách quan hơn 「と思います」, thường gặp trong dự báo thời tiết và các dự đoán trang trọng.
- 明日は雨でしょう。(Ngày mai có lẽ trời sẽ mưa.)
- 彼は今、忙しいでしょう。(Giờ này có lẽ anh ấy đang bận.)
- この映画は面白いでしょう。(Bộ phim này có lẽ hay đấy.)
- 試験は難しいでしょう。(Kỳ thi có lẽ sẽ khó.)
- 彼女はもう家に着いたでしょう。(Có lẽ cô ấy đã về đến nhà rồi.)
Cách dùng 2: Xác nhận / Tìm sự đồng tình (…, đúng không?)
Khi lên giọng cuối câu và có 「?」, nó trở thành giọng xác nhận để tìm sự đồng tình.
- そうでしょう?(Đúng không?)
- これは難しいでしょう?(Cái này khó, đúng không?)
- 田中さんも知っているでしょう?(Anh Tanaka cũng biết, đúng không?)
- 日本語は面白いでしょう?(Tiếng Nhật thú vị, đúng không?)
- あなたも疲れたでしょう?(Bạn cũng mệt rồi, đúng không?)
でしょう và だろう
「だろう」 là dạng thông thường/khẩu ngữ của 「でしょう」 — ý nghĩa hoàn toàn giống nhau.
| Dạng | Hoàn cảnh | Ví dụ |
|---|---|---|
| でしょう | lịch sự / trang trọng / dự báo | 明日は晴れでしょう。 (Ngày mai có lẽ trời nắng.) |
| だろう | suồng sã / nam tính | 明日は晴れだろう。 (Ngày mai có lẽ trời nắng.) |
| だろうね | xác nhận suồng sã | 大変だろうね。 (Chắc là vất vả lắm nhỉ.) |
| でしょうね | xác nhận lịch sự | 大変でしょうね。 (Chắc là vất vả lắm nhỉ.) |
Phụ nữ cũng dùng でしょう chứ không dùng だろう; だろう nghe nam tính hơn.
でしょう và と思います
| Cách nói | Độ chắc chắn | Tính chủ quan |
|---|---|---|
| でしょう | vừa | khách quan hơn |
| と思います | thấp–vừa | ý kiến cá nhân |
| はずです | cao (có căn cứ) | chắc chắn có căn cứ |
- 彼は来るでしょう。(Có lẽ anh ấy sẽ đến. — suy đoán khách quan)
- 彼は来ると思います。(Tôi nghĩ anh ấy sẽ đến. — quan điểm cá nhân)
- 彼は来るはずです。(Anh ấy hẳn là sẽ đến. — có căn cứ)
でしょうか: Câu hỏi lịch sự
「でしょうか」 là cách hỏi lịch sự — nhã nhặn hơn 「ですか」, thường dùng trong hoàn cảnh trang trọng.
- よろしいでしょうか。(Như vậy có được không ạ? — rất lịch sự)
- こちらでよろしいでしょうか。(Cái này có được không ạ?)
- どちらへいらっしゃるでしょうか。(Xin phép hỏi, ngài đi đâu ạ?)
- ご存知でしょうか。(Không biết ngài có biết không ạ?)
Các lỗi thường gặp (chi tiết)
| Sai | Đúng | Ghi chú |
|---|---|---|
| ~~元気だでしょう~~ | 元気でしょう | tính từ đuôi な không thêm 「だ」 |
| ~~行きますでしょう~~ | 行くでしょう | gắn vào thể thông thường, không phải thể ます |
| ~~雨だでしょう~~ | 雨でしょう | danh từ cũng không thêm 「だ」 |
| ~~面白いだろうです~~ | 面白いでしょう | không được trộn だろう với です |
| ~~そうでしょうか?~~ | そうでしょう? (Đúng không?) | khi xác nhận thì không thêm か (ngữ điệu đã thể hiện) |
Các mẫu câu cố định trong dự báo thời tiết
Dự báo thời tiết là nơi でしょう xuất hiện nhiều nhất — và cũng là chủ đề thường ra trong đề thi:
| Cách nói | Ý nghĩa |
|---|---|
| 晴れるでしょう | trời sẽ quang đãng |
| 雨が降るでしょう | trời sẽ mưa |
| 曇りでしょう | trời sẽ có mây |
| 気温は〜度でしょう | nhiệt độ sẽ là 〜 độ |
| 明日は〜でしょう | ngày mai sẽ là 〜 |
Tóm tắt
| Cách dùng | Dạng câu | Ví dụ |
|---|---|---|
| phỏng đoán | thể thông thường + でしょう | 雨でしょう。 (Có lẽ trời sẽ mưa.) |
| xác nhận | thể thông thường + でしょう? | 知ってるでしょう? (Bạn biết chuyện đó, đúng không?) |
| câu hỏi lịch sự | 〜でしょうか | よろしいでしょうか。 (Như vậy có được không ạ?) |
| xác nhận nhấn mạnh | 〜でしょうね | 大変でしょうね。 (Chắc là vất vả lắm nhỉ.) |
Dự báo: でしょう Xác nhận: でしょう? Câu hỏi lịch sự: でしょうか
🖊️Bài kiểm tra luyện tập
Dự báo thời tiết: 「明日は___。」(ngày mai có lẽ trời nắng)
- (A) 晴れるはずか
- (B) 晴れましょう
- (C) 晴れだろうです
- (D) 晴れでしょう
「この問題は難し___。」(bài này có lẽ khó)
- (A) いでしょう
- (B) くでしょう
- (C) でしょう
- (D) いだろうです
Giọng xác nhận: 「彼は先生___?」(anh ấy là giáo viên, đúng không?)
- (A) でしょうか
- (B) でしょう
- (C) でしょうね
- (D) だろうですか
「よろしい___か。」(như vậy có được không ạ? — lịch sự)
- (A) だろう
- (B) ましょう
- (C) でしょう
- (D) でしょ
Câu nào đúng?
- (A) 元気だでしょう。
- (B) 元気でしょう。
- (C) 元気なでしょう。
- (D) 元気くでしょう。